Tin Khu Vực
Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đang được triển khai trong bối cảnh ngành Giáo dục đứng trước yêu cầu đổi mới ngày càng sâu rộng, không chỉ ở chương trình, sách giáo khoa mà cả đội ngũ nhà giáo, phương thức quản trị và điều kiện tổ chức dạy học.
Mới đây, Ban Bí thư quyết định thành lập Đoàn giám sát chuyên đề về triển khai thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW, tập trung vào công tác giáo dục phổ thông. Nội dung giám sát bao quát nhiều vấn đề cốt lõi, gắn trực tiếp với hoạt động của các nhà trường, từ chương trình, sách giáo khoa, công tác quản lý, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, giáo viên đến đầu tư cơ sở vật chất. Qua đó, những kết quả, khó khăn, vướng mắc cũng như các mô hình, cách làm hiệu quả từ cơ sở được kỳ vọng sẽ được nhận diện đầy đủ hơn, góp phần đưa các mục tiêu của Nghị quyết 71-NQ/TW đi vào thực tiễn.
Xung quanh nội dung này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh (Hà Nội) về những chuyển biến từ thực tiễn triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, yêu cầu đối với đội ngũ nhà giáo, đổi mới quản trị trường học cũng như những kỳ vọng từ cuộc giám sát chuyên đề lần này.
Ông Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh.
Kỳ vọng giám sát tạo động lực đổi mới từ cơ sở
Thưa ông, Ban Bí thư thành lập Đoàn giám sát chuyên đề thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW, tập trung đánh giá toàn diện công tác giáo dục phổ thông. Từ góc độ người đứng đầu một trường THCS, ông nhìn nhận như thế nào về ý nghĩa của hoạt động giám sát này?
Ông Nguyễn Cao Cường: Có thể thấy, hoạt động giám sát thể hiện rõ sự quan tâm rất lớn của Đảng đối với giáo dục trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt là việc triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW.
Chúng tôi rất kỳ vọng qua giám sát, những kết quả cũng như khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn giáo dục phổ thông sẽ được nhìn nhận đầy đủ hơn. Bởi nội dung giám sát lần này khá toàn diện, từ chương trình, sách giáo khoa đến công tác quản lý, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, giáo viên và điều kiện đầu tư cho các nhà trường. Đây đều là những yếu tố tác động trực tiếp đến hoạt động dạy và học.
Thực tế, đổi mới giáo dục là một quá trình, trong đó có những nội dung đã phát huy hiệu quả nhưng cũng có những vấn đề cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh. Vì vậy, chúng tôi kỳ vọng sau đợt giám sát, giáo dục tiếp tục nhận được sự quan tâm đặc biệt, có những chỉ đạo, giải pháp tháo gỡ khó khăn từ thực tiễn, qua đó tạo thêm động lực, thúc đẩy những đột phá trong giáo dục.
- Chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa là những nội dung trọng tâm của đợt giám sát lần này. Qua thực tế triển khai tại Trường THCS Thái Thịnh, ông nhận thấy những đổi mới này đã tạo ra chuyển biến tích cực nào, thưa ông?
Ông Nguyễn Cao Cường: Qua thực tế triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 trong thời gian qua, chúng tôi ghi nhận nhiều kết quả tích cực.
Điểm khá rõ là các thầy cô đã thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy. Thay vì chỉ chú trọng cung cấp kiến thức như trước đây, phương pháp dạy học hiện nay hướng nhiều hơn tới hình thành, phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh thông qua các hoạt động.
Sự thay đổi đó cũng đòi hỏi giáo viên chủ động hơn trong tổ chức dạy học; đồng thời học sinh được tham gia nhiều hơn vào các hoạt động giáo dục. Tại trường, chúng tôi trao quyền để giáo viên lựa chọn phương pháp, học liệu, hình thức tổ chức dạy học trong khuôn khổ mục tiêu chung; học sinh được tăng cơ hội lựa chọn nhiệm vụ, dự án, hoạt động trải nghiệm và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.
Cùng với đổi mới chương trình và phương pháp dạy học, cơ sở vật chất, trang thiết bị và các phòng học chuyên môn cũng được chính quyền địa phương quan tâm đầu tư, trang bị. Đây là điều kiện cần thiết để việc đổi mới được triển khai hiệu quả hơn trong thực tế.
Tôi cho rằng việc nhìn nhận, đánh giá từ chính thực tiễn triển khai là cần thiết để tiếp tục hoàn thiện chương trình.
Phát huy vai trò người thầy, đổi mới quản trị nhà trường
- Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên là một trong những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng giáo dục. Theo ông, những cơ chế, chính sách nào cần tiếp tục được phát huy và hoàn thiện?
Ông Nguyễn Cao Cường: Chúng tôi cho rằng, người thầy là một trong những nhân tố quan trọng bậc nhất quyết định thành công của đổi mới giáo dục. Bởi vậy, bên cạnh việc tiếp tục nâng cao trình độ quản trị của ban giám hiệu, trình độ chuyên môn của thầy cô thì cần quan tâm tới chế độ đãi ngộ đối với nhà giáo, để đội ngũ có thêm động lực, yên tâm công tác và gắn bó với nghề.
Cùng với đó, việc phân quyền cho các nhà trường gắn với trách nhiệm giải trình của người đứng đầu cũng là vấn đề cần quan tâm và tiếp tục thực hiện. Theo chúng tôi, khi được trao quyền phù hợp, mỗi cấp, mỗi cá nhân sẽ có điều kiện phát huy tính chủ động, sáng tạo nhưng đồng thời phải chịu trách nhiệm với nhiệm vụ được giao.
Điều quan trọng là tạo được môi trường để giáo viên phát huy năng lực chuyên môn, chủ động lựa chọn phương pháp và cách thức tổ chức dạy học phù hợp, thay vì quản lý theo những khuôn mẫu cứng nhắc.
- Từ thực tiễn Trường THCS Thái Thịnh, theo ông, đổi mới quản trị nhà trường cần được thực hiện như thế nào để đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết 71-NQ/TW?
Ông Nguyễn Cao Cường: Chúng tôi nhận thấy tại các nhà trường hiện nay có nhiều mô hình được thực hiện tích cực, đổi mới, sáng tạo. Tuy nhiên, sau khi tổ chức lại, sáp nhập các nhà trường, nhiều vấn đề cũng đòi hỏi phải thay đổi tư duy và cách thức thực hiện.
Tại Trường THCS Thái Thịnh, chúng tôi đã triển khai một số cách làm và bước đầu đạt được những hiệu quả nhất định.
Trước hết là Đảng bộ lãnh đạo toàn diện, thống nhất, xuyên suốt mọi hoạt động của nhà trường. Đảng ủy thực hiện xuyên suốt quy trình lãnh đạo, chỉ đạo, từ chiến lược phát triển tới các quyết sách quan trọng, bảo đảm nguyên tắc “tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách”. Quy trình được xác định rõ: Đảng ủy ban hành chủ trương, nghị quyết, cụ thể hóa thành kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết và điều chỉnh.
Một cách làm khác là quản trị nhà trường gắn với phân quyền, tăng tính trách nhiệm. Với phó hiệu trưởng, mỗi người phụ trách xuyên suốt lĩnh vực được giao, điều hành công việc hằng ngày tại trụ sở chính hoặc phân hiệu và được quyền quyết định những nội dung hiệu trưởng ủy quyền, phân công.
Đáng chú ý, Ban giám hiệu thực hiện lịch làm việc theo “vòng xoay compa”, qua đó bảo đảm cán bộ quản lý vẫn nắm bắt được công việc tại cả trụ sở chính và phân hiệu.
Ở cấp tổ chuyên môn, chúng tôi xác định tổ trưởng không chỉ là người truyền đạt kế hoạch mà phải trở thành “thủ lĩnh chuyên môn”. Giáo viên được trao quyền lựa chọn phương pháp, học liệu, hình thức tổ chức dạy học; học sinh được tăng cơ hội lựa chọn nhiệm vụ, dự án, hoạt động trải nghiệm và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Nhà trường cũng tăng vai trò của cha mẹ học sinh, các tổ chức xã hội, chuyên gia và nguồn lực địa phương trong giáo dục.
Chúng tôi coi đây là sự thay đổi từ “quản lý con người” sang “phát triển năng lực của con người”. Bên cạnh đó là chuyển đổi số trong quản trị. Nhà trường đã thực hiện số hóa học bạ, sổ sách của ban giám hiệu, giáo viên; tạo lập dữ liệu dùng chung và duy trì trạng thái dạy học sẵn sàng cho cả trực tiếp hoặc trực tuyến.
Xin cảm ơn ông!
Ông Nguyễn Cao Cường: Chúng tôi kỳ vọng qua giám sát, những mô hình, cách làm hiệu quả từ thực tiễn cơ sở sẽ được ghi nhận; đồng thời những khó khăn phát sinh cũng được xem xét, tháo gỡ để các nhà trường có thêm điều kiện đổi mới, sáng tạo và nâng cao chất lượng giáo dục.