Tứ bất tử 'xuống phố': Hà Nội mở kho báu di sản trong ngày Văn hoá Việt Nam

Khoảng 2.300 nghệ nhân, người dân sẽ đưa Tứ bất tử, ca trù,… xuống phố hồ Gươm, mở màn Ngày Văn hóa Việt Nam, với các hoạt động lan tỏa tới 126 xã, phường của Thủ đô.

Tôn vinh di sản và phát huy vai trò cộng đồng

Năm 2026 là năm đầu tiên Ngày Văn hóa Việt Nam được tổ chức, khẳng định vai trò của văn hóa là nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh và động lực phát triển bền vững đất nước. Đây là dịp tôn vinh các giá trị văn hóa dân tộc, đề cao trách nhiệm của toàn xã hội trong bảo tồn, phát huy di sản và sáng tạo văn hóa. Đồng thời, tạo điều kiện để Nhân dân trực tiếp tham gia, thụ hưởng, đưa các giá trị văn hóa lan tỏa trong đời sống cộng đồng.

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Thành ủy Hà Nội đã ban hành Chương trình hành động số 08-CTr/TU ngày 17/3/2026; UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 128/KH-UBND ngày 30/3/2026 triển khai thực hiện Chương trình hành động này. Được sự phân công của UBND thành phố, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì tham mưu tổ chức chuỗi hoạt động Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội.

Hà Nội phát động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026.

Hà Nội phát động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026. 

Đối với Hà Nội, việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam thể hiện trách nhiệm của Thủ đô ngàn năm văn hiến, trung tâm lớn về văn hóa của cả nước. Thông qua các hoạt động hưởng ứng, thành phố hướng tới đưa di sản đến gần hơn với công chúng, tạo điều kiện để người dân tham gia thực hành, trải nghiệm và sáng tạo văn hóa. Giá trị của Ngày Văn hóa Việt Nam được đặt trong yêu cầu tiếp nối đời sống hằng ngày, từ ý thức trân trọng di sản, xây dựng nếp sống văn minh đến sự gắn kết cộng đồng, góp phần xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”.

Tại họp báo về Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026 ngày 17/11, ông Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cho biết: “Đây là dịp tôn vinh các giá trị di sản văn hóa của Thủ đô, tạo điều kiện để Nhân dân và du khách trực tiếp tham gia, trải nghiệm các hoạt động văn hóa, nghệ thuật; đồng thời phát huy vai trò của nghệ nhân, nghệ sĩ và cộng đồng trong gìn giữ, thực hành, trao truyền di sản”.

Ông Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội.

Ông Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội.

Theo ông Phạm Xuân Tài, thông qua chương trình, Hà Nội giới thiệu bản sắc văn hóa và hình ảnh Thủ đô đến công chúng trong nước, bạn bè quốc tế, khẳng định vai trò là trung tâm lớn về văn hóa, nơi hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước.

Tinh thần này được thể hiện trong nội dung chương trình diễu hành di sản với sự tham gia trực tiếp của các nghệ nhân và cộng đồng các xã, phường. Những giá trị văn hóa tiêu biểu gắn với lịch sử hình thành, phát triển của Thăng Long - Hà Nội được giới thiệu qua các hình thức trình diễn, diễu hành, thể hiện sự tiếp nối giữa truyền thống và sáng tạo trong đời sống hôm nay.

Nội dung diễu hành giới thiệu tín ngưỡng thờ Tứ bất tử, gồm Tản Viên Sơn Thánh, Thánh Gióng, Chử Đồng Tử và Thánh Mẫu Liễu Hạnh; các loại hình nghệ thuật dân gian, trò diễn và nghề thủ công truyền thống như ca trù, hát xẩm, chèo tàu Tổng Gối, múa bồng, cồng chiêng của người Mường, kéo co ngồi đền Trấn Vũ; gốm Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, áo dài Trạch Xá, tranh Hàng Trống. Các giá trị di sản được giới thiệu trong sự kết nối với những hình thức biểu đạt sáng tạo của thế hệ trẻ, góp phần giúp công chúng tiếp cận văn hóa truyền thống gần gũi hơn.

Lan toả hoạt động văn hoá từ trung tâm đến cơ sở

Bên cạnh khu vực hồ Hoàn Kiếm, các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam được triển khai tại các xã, phường và Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam. Theo kế hoạch, 126 xã, phường tổ chức ít nhất một hoạt động văn hóa, thể thao quy mô cấp xã; đồng thời lựa chọn ít nhất một hoạt động, sản phẩm, câu chuyện, không gian văn hóa hoặc mô hình tiêu biểu, đặc trưng để giới thiệu, quảng bá.

Đến nay, 100% xã, phường đã ban hành kế hoạch, xác định hoạt động trọng tâm; 115/126 xã, phường đăng ký hoạt động cụ thể. Các nội dung được lựa chọn gắn với đặc trưng của từng địa phương, từ di sản, làng nghề, lễ hội đến các mô hình ứng dụng công nghệ trong giới thiệu, quảng bá văn hóa.

Một số hoạt động tiêu biểu gồm tour “Một ngày cùng Di sản Phú Thượng - Từ di sản đến làng nghề”, chương trình “Một ngày trải nghiệm với Thư Lâm”; hoạt động “600 năm hào khí Tốt Động - Chúc Động” tại xã Quảng Bị,...

Cùng với các hoạt động trực tiếp, một số địa phương triển khai hình thức giới thiệu di tích trên nền tảng số như ra mắt website tham quan ảo 360 độ di tích tại phường Bạch Mai, bản đồ số di tích tại phường Thanh Xuân; xây dựng mô hình “Nhà văn hóa số”...

Thành phố đồng thời chỉ đạo gắn việc tổ chức 71 lễ hội truyền thống diễn ra trong tháng 11 tại 24 xã, phường với hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam. Tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, hoạt động hưởng ứng được tổ chức gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc trong hai ngày 14 và 15/11, với sự tham gia của hơn 200 nghệ nhân, đồng bào các dân tộc. Lực lượng tham gia gồm đại diện 16 dân tộc đang hoạt động hằng ngày tại Làng và 115 nghệ nhân, đồng bào đến từ Khánh Hòa, Quảng Ngãi, Thanh Hóa, Quảng Ninh.

Ông Phạm Xuân Tài nhấn mạnh, đối với Hà Nội, tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam còn thể hiện trách nhiệm của Thủ đô ngàn năm văn hiến, trung tâm lớn về văn hóa của cả nước. Thành phố hướng tới việc đưa di sản đến gần hơn với công chúng, tạo điều kiện để người dân tham gia thực hành, trải nghiệm và sáng tạo văn hóa. 

Ông Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phát biểu tại Họp báo.

Ông Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phát biểu tại Họp báo. 

Nhiều hoạt động trải nhiệm tại hồ Hoàn Kiếm

Chuỗi hoạt động Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội được tổ chức tại không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm trong hai ngày 21 - 22/11/2026. Lễ khai mạc diễn ra vào sáng thứ Bảy, ngày 21/11, tại khu vực Tượng đài Vua Lý Thái Tổ. Nghi lễ dâng hương Đức Vua Lý Thái Tổ được tổ chức lúc 7 giờ. Từ 7 giờ 30 đến 9 giờ 30 là lễ khai mạc và trình diễn di sản văn hóa, truyền hình trực tiếp trên kênh H1, Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội.

Chương trình dự kiến có khoảng 3.000 - 3.500 đại biểu; riêng diễu hành di sản gồm 18 khối, với khoảng 2.300 nghệ nhân, người dân thuộc 48 xã, phường tham gia. Mở đầu chương trình là đại cảnh “Trống hội Thăng Long”. Nội dung được xây dựng theo ba chương: “Từ thuở Thăng Long”, “Hà thành phồn hoa” và “Thủ đô hội nhập”.

Sân khấu chính được bố trí tại khu vực trước Tượng đài Vua Lý Thái Tổ, với ý tưởng mô phỏng hình tượng Rồng thời Lý “Lưỡng Long chầu Nguyệt”. Thiết kế nhằm kết nối nội dung tôn vinh di sản với không gian văn hóa, lịch sử gắn với Đức Vua Lý Thái Tổ và dấu mốc định đô tại Thăng Long, đồng thời hướng tới sự hài hòa với cảnh quan khu vực.

Hình ảnh rồng thời Lý xuất hiện bên Hồ Gươm trong Ngày Văn hóa Việt Nam.

Hình ảnh rồng thời Lý xuất hiện bên Hồ Gươm trong Ngày Văn hóa Việt Nam. 

Trong hai ngày 21-22/11, các chương trình biểu diễn nghệ thuật được tổ chức tại ba sân khấu: Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, khu vực Tượng đài Cảm Tử và ngã tư Tràng Tiền Plaza - Hàng Khay. Nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống, đương đại, kịch, múa rối, xiếc, cải lương, chèo được giới thiệu theo các khung giờ sáng, chiều, tối. Nhà hát Múa rối Thăng Long và Nhà hát Kịch Hà Nội tổ chức các suất diễn hằng ngày với trích đoạn, tiểu phẩm về Hà Nội, kết hợp giao lưu với nghệ sĩ và trải nghiệm nghệ thuật rối truyền thống.

Từ ngày 21-24/11, năm không gian trải nghiệm văn hóa được duy trì tại khu vực hồ Hoàn Kiếm và các địa điểm lân cận. Trong đó, không gian làng nghề, phố nghề truyền thống có 32 gian hàng tại Quảng trường phía Đông, kết hợp biểu diễn múa rối nước. Người dân, du khách có thể tìm hiểu sản phẩm, quy trình thực hành nghề, giao lưu với nghệ nhân và trải nghiệm nét đặc trưng của các làng nghề Hà Nội.

Đặc biệt, chương trình nghệ thuật chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam dự kiến diễn ra từ 20 giờ ngày 24/11/2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình, với quy mô khoảng 50.000 khán giả và được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1, Đài Truyền hình Việt Nam.

Lê Vân

Có thể bạn quan tâm