TP. Hồ Chí Minh trước chặng nước rút tăng trưởng hai con số

Sau 9 tháng của năm 2026, TP. Hồ Chí Minh đã có những tín hiệu tăng trưởng tích cực, nhưng chặng đường còn lại đặt ra các yêu cầu cao hơn. Tại Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp hành Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh, nhiệm kỳ 2025-2030 diễn ra chiều 22/9, bài toán được đặt ra với thành phố không chỉ là duy trì đà tăng trưởng cao, mà phải tạo một cú tăng tốc đủ mạnh trong quý IV.

Ngay trong phát biểu khai mạc, Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang nhấn mạnh, quý IV là giai đoạn nước rút, với cơ hội và thách thức đan xen. Người đứng đầu Đảng bộ cho rằng, chưa bao giờ thành phố có một thể chế mạch lạc, nổi trội, rõ ràng như hiện nay, đồng thời áp lực thực hiện các mục tiêu tăng trưởng cũng rất lớn.

Ba mục tiêu được đặt ra cho chặng cuối năm gồm: tăng trưởng kinh tế đạt mức hai con số, giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công và thu ngân sách nhà nước đạt 1 triệu tỷ đồng. Vấn đề vì thế không còn đơn thuần là thành phố đang tăng trưởng bao nhiêu, mà là những nguồn lực đã được khơi thông đến đâu và bao giờ thực sự đi vào nền kinh tế.

Khoảng cách lớn nằm ở quý IV

Báo cáo tại hội nghị, ông Trương Minh Huy Vũ, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển, cho biết tăng trưởng kinh tế quý III/2026 của thành phố dự kiến đạt khoảng 8,9-9,5%, còn 9 tháng khoảng 8,7-8,9%. Đây là mức tăng trưởng quý III và 9 tháng dự kiến cao nhất trong 10 năm trở lại đây, song các con số này vẫn đang chờ thống kê chính thức.

Kết quả tích cực ấy chưa đồng nghĩa với việc áp lực đã giảm. Kịch bản tăng trưởng 11% trong quý III chưa đạt, đồng nghĩa phần áp lực còn lại của năm sẽ dồn nhiều hơn vào quý IV. Theo kịch bản được đưa ra tại hội nghị, quý cuối năm thành phố phải tăng trên 13,5% mới có thể hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số cả năm.

Nhìn lại những năm gần đây, quý IV thường là quý có mức tăng trưởng cao, tuy nhiên, khoảng cách giữa mức tăng trưởng xấp xỉ 9% của những năm trước, với yêu cầu trên 13,5% trong năm nay là rất lớn. Vì vậy, ba tháng cuối năm không còn là giai đoạn giữ nhịp, mà là quãng đường nước rút, bứt phá, để cán đích.

Điểm đáng chú ý, thành phố đang không thiếu các nguồn lực đầu vào. Điều quan trọng hơn là phải làm cho các nguồn lực ấy vận động nhanh hơn. Ba nguồn vốn chủ lực được ông Trương Minh Huy Vũ nhắc tới gồm đầu tư công, đầu tư tư nhân và FDI. Trong đó, bài toán không nằm ở việc thu hút thêm bao nhiêu trên giấy, mà là khả năng giải ngân, triển khai dự án và tạo ra hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế.

Đến những ngày cuối tháng 9, tổng vốn FDI thành phố thu hút được ở mức 17,2 tỷ USD, tăng 418,9% so với cùng kỳ và vượt 56,6% kế hoạch năm. Nhìn sâu vào những con số ấy, sẽ thấy một khoảng cách cần lấp đầy: từ thu hút vốn sang đưa vốn vào hoạt động. “Chúng ta cần siết giải ngân thật của các khoản đầu tư này, vì chỉ có khi dòng tiền đi thật sự vào các dự án, mới tạo ra tăng trưởng thật sự”, ông Vũ đề nghị.

Đó cũng là điểm mà câu chuyện tăng trưởng của TP. Hồ Chí Minh trong quý IV có thể được nhìn nhận rõ hơn. Một dự án còn nằm ở chủ trương hay hồ sơ thì chưa tạo ra sản lượng; một nguồn vốn chưa đi vào công trình, nhà máy hay hoạt động kinh doanh thì chưa thể tạo ra sức lan tỏa như kỳ vọng.

Đưa cam kết thành công trình, dòng tiền thành tăng trưởng

Bên cạnh đầu tư, sức mua trong những tháng cuối năm được kỳ vọng tạo thêm lực đẩy cho nền kinh tế. Chuỗi lễ hội, hoạt động cuối năm, mua sắm, tiêu dùng và du lịch được xem là những kênh có thể kích thích tổng cầu. Xuất nhập khẩu cũng được kỳ vọng tiếp tục tận dụng các hiệp định thương mại tự do để mở rộng thị trường.

Ở đây, điều đáng chú ý là cách thành phố đang tìm kiếm những động lực có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa rộng hơn, thay vì chỉ dựa vào một khu vực riêng lẻ. Lãnh đạo UBND Thành phố dẫn các tính toán về hệ số lan tỏa để cho thấy du lịch, logistics và công nghệ cao có thể tạo tác động tới nhiều khu vực khác của nền kinh tế. Với du lịch, hệ số lan tỏa ở mức 1,63; với logistics khoảng 2,2, cho thấy nếu giá trị tạo ra từ những ngành này tăng lên, tác động không chỉ dừng lại trong phạm vi từng ngành, mà còn lan sang các hoạt động kinh tế khác.

Điều này gợi ra một hướng đi cho chặng cuối năm: thay vì chỉ tìm thêm một động lực tăng trưởng mới, cần làm cho những ngành đã có khả năng lan tỏa hoạt động mạnh hơn, đồng thời kết nối chúng với đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu. Nhưng để những động lực ấy thực sự phát huy tác dụng, câu chuyện cuối cùng vẫn quay về năng lực thực thi.

Theo Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, nhiệm vụ trong những tháng cuối năm rất nặng nề, trong khi thời gian còn lại không nhiều. Ông nhấn mạnh, thành phố đã tập trung tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, nhưng việc tháo gỡ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi chủ đầu tư nhanh chóng triển khai dự án.

Đầu tư công là một ví dụ. Thành phố dự kiến đến hết tháng 9 giải ngân khoảng 103.319 tỷ đồng, tương đương 70% kế hoạch. Đây là bước tiến đáng kể, nhưng phần vốn còn lại vẫn đòi hỏi một nhịp triển khai cao hơn trong quý IV với mục tiêu giải ngân 100%. Với đầu tư tư nhân và FDI, yêu cầu cũng tương tự. Thành phố dù đã thu hút lượng vốn FDI lớn, nhưng phần vốn đi vào thực tế mới là yếu tố trực tiếp tạo thêm năng lực sản xuất, công trình, việc làm và đóng góp tăng trưởng.

Chủ tịch UBND Thành phố lưu ý các sở, ngành, địa phương cần tiếp tục đồng hành với nhà đầu tư, hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ những dự án đã có cơ sở triển khai. Cùng với đó là thúc đẩy các dự án doanh nghiệp trong nước, trong đó có những dự án với tổng vốn lớn đang ở các khâu thẩm định, ký kết.

Nhìn từ góc độ này, câu chuyện của quý IV không chỉ là giải ngân bao nhiêu phần trăm, mà là giải ngân ấy tạo ra bao nhiêu công trình, bao nhiêu máy móc vận hành, bao nhiêu năng lực sản xuất mới. Khi nguồn vốn được đưa vào đúng dự án, những dự án được tháo gỡ đúng điểm nghẽn và những cam kết đầu tư chuyển thành hoạt động thực tế, tăng trưởng sẽ không còn nằm trên bảng tính mà xuất hiện trong chính sản lượng của nền kinh tế.

Ba tháng cuối năm là quãng thời gian ngắn, trong khi yêu cầu tăng trưởng lại rất cao nhưng chính việc thành phố xác định rõ những nguồn lực cần khơi thông, những dự án cần đẩy nhanh và những khu vực có khả năng tạo sức lan tỏa, đang tạo nên cơ sở để bước vào chặng nước rút với một kịch bản tăng trưởng cụ thể hơn.

Trong 9 tháng năm 2026, kinh tế - xã hội của TP. Hồ Chí Minh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, tạo nền tảng cho giai đoạn nước rút. Thu ngân sách Nhà nước đạt khoảng 670.599 tỷ đồng, bằng 83,5% dự toán HĐND Thành phố giao và đạt khoảng 66,4% mục tiêu trên 1 triệu tỷ đồng của cả năm.