Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Phát huy tinh thần 'Kỷ luật và Đồng tâm' xây dựng ngành Than hiện đại, an toàn, hiệu quả

Tối 7/11, tại phường Cẩm Phả, Đảng bộ thành phố Quảng Ninh cùng Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam và Binh đoàn 19 - Bộ Quốc phòng tổ chức Lễ kỷ niệm 90 năm Ngày truyền thống công nhân Vùng mỏ - Truyền thống ngành Than (12/11/1936 - 12/11/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba. Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự và có bài phát biểu.

Cùng tham dự có các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo thành phố Quảng Ninh các thời kỳ, các lão thành cách mạng, Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động, các thế hệ cán bộ, công nhân, người lao động ngành Than và đông đảo nhân dân trên địa bàn.

Ngành Than có đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế

Trình bày Diễn văn kỷ niệm 90 năm Ngày truyền thống công nhân Vùng mỏ - truyền thống ngành Than, đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Quảng Ninh cho biết, cách đây tròn 90 năm, ngày 12/11/1936, dưới sự lãnh đạo của Đảng, hàng vạn thợ mỏ đã vùng lên đấu tranh, làm nên thắng lợi cuộc Tổng bãi công của công nhân Vùng mỏ. Tiếng gọi “Kỷ luật và Đồng tâm” từ cuộc đấu tranh đã vượt ra ngoài phạm vi một phong trào đòi quyền lợi thiết thân, trở thành biểu tượng của sức mạnh đoàn kết, ý chí kiên cường, tinh thần tổ chức và bản lĩnh của giai cấp công nhân Việt Nam.

Trong các cuộc kháng chiến, công nhân Vùng mỏ vừa sản xuất, vừa chiến đấu, bảo vệ vùng than, góp sức người, sức của cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước. Bước vào thời kỳ khôi phục, xây dựng và đổi mới, các thế hệ cán bộ, công nhân, người lao động ngành Than tiếp tục vượt qua muôn vàn gian khó, giữ vững nhịp sản xuất, bảo đảm nguồn năng lượng quan trọng cho phát triển kinh tế, củng cố quốc phòng, an ninh và đời sống Nhân dân; đồng thời đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội và sự phát triển của Quảng Ninh.

Đồng chí Quản Minh Cường nhấn mạnh, trong dòng chảy lịch sử của Vùng mỏ, Quảng Ninh và ngành Than đã gắn bó máu thịt, cùng nhau tạo dựng nên những giá trị đặc trưng của vùng đất và con người nơi đây. Đặc biệt, trong quá trình chuyển đổi, ngành Than tiếp tục giữ vai trò trụ cột quan trọng, vừa đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an ninh năng lượng, vừa chăm lo đời sống người lao động, thực hiện an sinh xã hội và góp phần xây dựng cộng đồng.

“Những nỗ lực đổi mới và phát triển đó đã tạo nên những chuyển biến mạnh mẽ trong diện mạo, vị thế của Quảng Ninh. Năm 2025, tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 11,89%; 9 tháng năm 2026 đạt 12,54%, cao nhất cả nước”, Bí thư Thành ủy Quảng Ninh khẳng định.

Cũng theo Bí thư Thành ủy Quản Minh Cường, từ ngày 1/9/2026, Quảng Ninh chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, mở ra một giai đoạn phát triển mới với vị thế, tiềm lực và trách nhiệm cao hơn. Vị thế mới càng đòi hỏi Quảng Ninh và ngành Than phải nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm của mình, cùng xác định tầm nhìn, mục tiêu và quyết tâm hành động, tiếp tục đóng góp xứng đáng vào sự phát triển của thành phố, của ngành và đất nước.

Tại Lễ kỷ niệm, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba cho Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, ghi nhận những thành tích xuất sắc trong lao động, sản xuất, góp phần vào phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận, biểu dương những đóng góp của các thế hệ công nhân, cán bộ ngành Than; của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Quảng Ninh; của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, Binh đoàn 19 - Tổng công ty Đông Bắc cùng các đơn vị trong toàn ngành.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng chúc mừng Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam được đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đất nước đang triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, phấn đấu thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và nâng cao khả năng tự chủ của nền kinh tế đặt lên ngành Than những trách nhiệm lớn. Bảo đảm nguồn cung năng lượng phải gắn với nâng cao năng suất, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người lao động.

Điều kiện khai thác ngày càng khó khăn, yêu cầu về an toàn ngày càng cao; công nghệ, thị trường và cơ cấu năng lượng đang thay đổi. Những vấn đề ấy đòi hỏi ngành phải chủ động đổi mới, chuẩn bị tốt hơn về con người, công nghệ và quản trị. Trong hoàn cảnh mới, phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” là cùng nhau tìm cách làm tốt hơn, giải quyết kịp thời những khó khăn đặt ra trong sản xuất và đời sống công nhân.

Với tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Chính phủ, các ban, bộ, ngành Trung ương, cấp ủy, chính quyền Quảng Ninh, các cấp ủy, tổ chức đảng, tổ chức công đoàn và doanh nghiệp trong ngành Than theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp tổ chức thực hiện tốt 5 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, xây dựng đội ngũ công nhân hiện đại, phát huy vai trò làm chủ và chăm lo tốt hơn cuộc sống người lao động.

Xây dựng đội ngũ công nhân lớn mạnh là củng cố lực lượng nòng cốt của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nền tảng xã hội của Đảng. Cần tiếp tục giáo dục truyền thống cách mạng, bồi dưỡng lòng yêu nước, bản lĩnh chính trị, nâng cao ý thức trách nhiệm và tác phong công nghiệp. Mỗi công nhân phải có cơ hội học tập, nâng cao tay nghề, tiếp cận công nghệ mới và phát triển năng lực của mình. Doanh nghiệp cần coi trọng sáng kiến, lắng nghe tiếng nói của người trực tiếp sản xuất, tạo điều kiện để công nhân tham gia xây dựng đơn vị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu phải bảo vệ tính mạng, sức khỏe người lao động là trách nhiệm trước hết của người đứng đầu và của cả hệ thống quản lý sản xuất. Gắn nâng cao năng suất với tăng thu nhập, bảo đảm tiền lương tương xứng với công sức, trình độ và đóng góp. Quan tâm sức khỏe nghề nghiệp, nhà ở, đời sống văn hóa, điều kiện học tập của con em công nhân; thực hiện đầy đủ các chế độ đối với người lao động. Ngành phát triển thì cuộc sống của công nhân và gia đình phải được cải thiện rõ rệt.

Góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia

Thứ hai, thực hiện tốt trách nhiệm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, chủ động thích ứng với chuyển dịch năng lượng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo, toàn ngành cần nâng cao năng lực dự báo, tổ chức sản xuất và cung ứng than ổn định, nhất là cho sản xuất điện; kết hợp hợp lý khai thác trong nước với nhập khẩu và dự trữ. Chủ động xây dựng phương án ứng phó với biến động thị trường, chuỗi cung ứng, thiên tai và những gián đoạn có thể xảy ra, góp phần bảo đảm hoạt động ổn định của nền kinh tế.

Việc đầu tư phát triển phải bám sát chiến lược, quy hoạch và nhu cầu sử dụng than. Ngành Than phải bảo đảm nguồn cung ứng hiện nay, đồng thời chuẩn bị cho quá trình chuyển dịch năng lượng trong dài hạn. Mỗi dự án phải được xem xét trên toàn bộ vòng đời, từ khả năng thu hồi vốn, chi phí môi trường đến phương án chuyển đổi. Tăng cường hợp tác quốc tế để củng cố nguồn cung, tiếp thu công nghệ và kinh nghiệm quản lý.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam cần phát huy thế mạnh về than, khoáng sản, nghiên cứu đầu tư chế biến sâu và phát triển các loại vật liệu phù hợp. Việc đầu tư phải căn cứ vào lợi thế, điều kiện thực tế và bảo đảm hiệu quả. Binh đoàn 19 tiếp tục kết hợp chặt chẽ sản xuất, kinh doanh hiệu quả với thực hiện tốt nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Thứ ba, tạo chuyển biến mạnh về năng suất, trình độ công nghệ và năng lực làm chủ sản xuất. Đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa, chuyển đổi số trong các khâu thăm dò, khai thác, chế biến, vận tải và điều hành. Ưu tiên công nghệ giúp giảm lao động nặng nhọc, kiểm soát nguy cơ, tiết kiệm năng lượng và giảm tổn thất tài nguyên. Công nghệ được đầu tư phải vận hành tốt trong điều kiện thực tế của đơn vị, mang lại hiệu quả và cải thiện điều kiện làm việc của người lao động.

Doanh nghiệp cần liên kết chặt chẽ với các cơ sở đào tạo, tổ chức nghiên cứu; phát triển đội ngũ kỹ sư, chuyên gia và công nhân lành nghề. Từng bước nâng cao năng lực thiết kế, chế tạo, bảo trì những thiết bị phù hợp với điều kiện khai thác của Việt Nam. Cần khuyến khích và khen thưởng xứng đáng những sáng kiến có giá trị. Tạo điều kiện kết hợp kinh nghiệm của người thợ với tri thức khoa học để giải quyết những vấn đề trong sản xuất.

Thứ tư, khai thác có trách nhiệm, gắn phát triển ngành Than với bảo vệ môi trường và tương lai Quảng Ninh. Tài nguyên khoáng sản thuộc sở hữu toàn dân, phải được quản lý chặt chẽ, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, có trách nhiệm với các thế hệ sau. Bảo vệ môi trường cần được thực hiện trong suốt quá trình hoạt động của mỏ. Kiểm soát chặt nước thải, bụi, bãi thải; thực hiện nghiêm việc hoàn nguyên, phục hồi môi trường, giảm phát thải và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Quảng Ninh và các doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ trong quy hoạch, tổ chức không gian phát triển. Phải hài hòa yêu cầu khai thác với phát triển đô thị, du lịch, dịch vụ; bảo vệ di sản và bảo đảm chất lượng sống của nhân dân. Chủ động chuẩn bị phương án sử dụng đất, hạ tầng sau khai thác, giữ gìn những giá trị lịch sử, văn hóa tiêu biểu của Vùng mỏ.

Doanh nghiệp nhà nước phải thể hiện vai trò dẫn dắt

Thứ năm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh; nâng cao chất lượng quản trị và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ. Các cấp ủy phải bám sát thực tiễn, lãnh đạo giải quyết những vấn đề thiết yếu của đơn vị và người lao động. Cán bộ lãnh đạo, quản lý phải gần công nhân, hiểu công việc, nêu gương trong chấp hành kỷ luật và thực hiện trách nhiệm. Chú trọng phát hiện, bồi dưỡng, kết nạp vào Đảng những công nhân ưu tú, có tay nghề, có uy tín, để tăng cường sức mạnh của tổ chức đảng ngay tại cơ sở sản xuất.

Doanh nghiệp nhà nước phải thể hiện vai trò dẫn dắt trong huy động và sử dụng nguồn lực, làm chủ công nghệ và bảo đảm cung ứng. Đồng thời, cần tăng cường liên kết để doanh nghiệp trong nước thuộc các thành phần kinh tế cùng phát triển. Phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm; tăng cường kiểm soát nội bộ, công khai, minh bạch, phòng ngừa tham nhũng, thất thoát, lãng phí. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện nhiệm vụ, về an toàn và những vấn đề thuộc phạm vi quản lý.

Công đoàn phải thực sự là chỗ dựa tin cậy, có năng lực đại diện, đối thoại, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động. Thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở, giải quyết kịp thời kiến nghị của công nhân. Kỷ luật được củng cố từ sự gương mẫu; đồng tâm được bồi đắp bằng sự công bằng, sẻ chia và niềm tin.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành và thành phố Quảng Ninh phối hợp giải quyết kịp thời những vướng mắc về cơ chế, quy hoạch, đầu tư và chính sách đối với người lao động theo thẩm quyền. Gắn phát triển hạ tầng sản xuất với nhà ở, y tế, giáo dục và các thiết chế văn hóa phục vụ công nhân. Với mỗi nhiệm vụ, cần xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và kết quả cần đạt. Các cơ quan được giao nhiệm vụ cần thường xuyên kiểm tra tại cơ sở, lắng nghe phản ánh để kịp thời điều chỉnh.

"Truyền thống 90 năm đã khẳng định bản lĩnh, sức sáng tạo và sự cống hiến của công nhân Vùng mỏ. Trách nhiệm của chúng ta là trao lại cho thế hệ tiếp nối một ngành Than có năng lực cao hơn, một môi trường sống tốt hơn và những cơ hội phát triển rộng mở hơn. Đảng, Nhà nước tin tưởng vào bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng vươn lên của các thế hệ thợ mỏ. Hướng tới 100 năm truyền thống, chúng ta cùng phát huy tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”, xây dựng ngành Than hiện đại, an toàn, hiệu quả; xây dựng Quảng Ninh giàu mạnh, văn minh, góp phần củng cố sức mạnh và khả năng tự chủ của đất nước. Mỗi thành quả lao động, mỗi tiến bộ trong cuộc sống người công nhân sẽ làm giàu thêm truyền thống vẻ vang mà chúng ta tự hào kỷ niệm hôm nay", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phát biểu.

Tiếp đó là Chương trình nghệ thuật đặc biệt: “90 năm - Hùng ca và khát vọng” với sự kết hợp của ngôn ngữ sân khấu hóa, bán sử thi và nhạc hội với 3 chương: Tráng ca từ mạch nguồn; Những đôi mắt di sản; Viết tiếp tương lai xanh. Chương trình nghệ thuật tái hiện chặng đường 90 năm hình thành, xây dựng và phát triển của truyền thống công nhân Vùng mỏ, đồng thời khắc họa tinh thần đoàn kết, ý chí kiên cường và khát vọng vươn lên của các thế hệ thợ mỏ Quảng Ninh.