Thương mại điện tử xuyên biên giới mở cơ hội cho hàng Việt vươn xa

Thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở thêm kênh xuất khẩu cho doanh nghiệp Việt Nam, rút ngắn khoảng cách với người tiêu dùng, mở rộng dư địa tăng trưởng xuất khẩu.

Ngày 7/10, Cục Thương mại điện tử  (Bộ Công Thương) phối hợp với Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) và Kênh truyền hình Kinh tế Tài chính VITV tổ chức Diễn đàn Thương mại điện tử xuyên biên giới 2026 với chủ đề “Những tác động từ chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan”.

Phát biểu khai mạc, bà Lại Việt Anh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương) nhận định, thương mại điện tử xuyên biên giới đang trở thành một cấu phần quan trọng của hạ tầng thương mại mới, tạo động lực cho hoạt động thương mại và xuất nhập khẩu.

Theo bà Lại Việt Anh, sự nhạy bén, năng động và khả năng thích ứng của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam thời gian qua đã tạo những kết quả tích cực. Đặc biệt, xuất khẩu trực tuyến đang giúp các sản phẩm mang thương hiệu Việt vượt qua rào cản địa lý, tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu.

Bà Lại Việt Anh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương) phát biểu khai mạc diễn đàn.

Bà Lại Việt Anh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương) phát biểu khai mạc diễn đàn. 

Lãnh đạo Cục Thương mại điện tử lưu ý, xuất khẩu qua thương mại điện tử không chỉ là đưa sản phẩm lên một nền tảng để bán hàng. Doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời các yêu cầu về thị trường, tiêu chuẩn, thương hiệu, nội dung số, thanh toán, logistics, bảo hiểm, chăm sóc khách hàng, dữ liệu và quy định pháp lý của cả Việt Nam và thị trường nhập khẩu.

“Chúng ta không chỉ bán hàng trên nền tảng mà cần xây dựng được năng lực xuất khẩu số cho doanh nghiệp Việt Nam”, bà Lại Việt Anh nhấn mạnh.

Theo Phó Cục trưởng Lại Việt Anh, Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 đã xác định định hướng phát triển thương mại điện tử theo hướng hiện đại, bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm Việt Nam qua thương mại điện tử.

Cùng với đó, Chương trình Vươn ra thị trường quốc tế (Vietnam Go Global) giai đoạn 2026 - 2030 được kỳ vọng tạo thêm công cụ hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng sự hiện diện tại nước ngoài.

“Để thương mại điện tử xuyên biên giới trở thành động lực mới cho xuất khẩu, Việt Nam cần xây dựng hệ sinh thái xuất khẩu số, trong đó mỗi chủ thể đảm nhận một mắt xích quan trọng", Phó Cục trưởng Lại Việt Anh nhấn mạnh.

Mở rộng dư địa xuất khẩu trực tuyến

Chia sẻ về các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến, bà Trần Thủy Tiên, Phòng Thương mại điện tử xuyên biên giới, Cục Thương mại điện tử, cho biết thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở ra một kênh xuất khẩu mới, đặc biệt phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo bà Trần Thủy Tiên, mô hình xuất khẩu truyền thống thường trải qua nhiều khâu trung gian từ nhà sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, bán buôn, bán lẻ đến người tiêu dùng. Trong chuỗi này, nhiều doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu mới dừng ở khâu sản xuất và xuất khẩu, chưa tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng cuối cùng cũng như dữ liệu về nhu cầu thị trường.

“Thương mại điện tử xuyên biên giới chính là một trong những cánh cửa thứ hai hỗ trợ cho kênh xuất khẩu trực tuyến, mang lại tiềm năng lớn, nhất là đối với doanh nghiệp SME”, bà Trần Thủy Tiên nhận định.

Bà Trần Thủy Tiên, Phòng Thương mại điện tử xuyên biên giới, Cục Thương mại điện tử chia sẻ tại diễn đàn.

Bà Trần Thủy Tiên, Phòng Thương mại điện tử xuyên biên giới, Cục Thương mại điện tử chia sẻ tại diễn đàn.

Việt Nam hiện có 17 hiệp định thương mại tự do, bao phủ hơn 65 thị trường. Theo bà Trần Thủy Tiên, cùng với năng lực sản xuất, chế biến và cơ cấu hàng hóa xuất khẩu, đây là những lợi thế quan trọng để doanh nghiệp mở rộng bán hàng trực tuyến xuyên biên giới.

Đáng chú ý, xuất khẩu qua thương mại điện tử xuyên biên giới mới chiếm khoảng 0,48% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam năm 2025. Đại diện Cục Thương mại điện tử cho rằng, tỷ trọng còn khiêm tốn này không chỉ phản ánh hạn chế mà còn cho thấy dư địa tăng trưởng rất lớn.

Một số ngành hàng như giày dép và nhiều sản phẩm tiêu dùng còn dư địa phát triển đáng kể. Các sản phẩm chăm sóc cá nhân, hữu cơ và thảo dược tự nhiên cũng được đánh giá có tiềm năng khi người tiêu dùng quốc tế ngày càng quan tâm đến sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên.

Theo bà Trần Thủy Tiên, dư địa thị trường chỉ có thể chuyển hóa thành kim ngạch xuất khẩu khi doanh nghiệp có đủ năng lực và được hỗ trợ bởi một hệ sinh thái đồng bộ.

Cục Thương mại điện tử đang triển khai các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến theo Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 và dự thảo Đề án thúc đẩy xuất khẩu thương mại điện tử xuyên biên giới. Các chương trình hỗ trợ sẽ được triển khai theo nhiều cấp độ, từ phổ biến kiến thức, nâng cao nhận thức về thương mại điện tử xuyên biên giới đến tư vấn chuyên sâu theo từng doanh nghiệp, sản phẩm và thị trường.

Toàn cảnh Diễn đàn Thương mại điện tử xuyên biên giới 2026.

Toàn cảnh Diễn đàn Thương mại điện tử xuyên biên giới 2026.

Go Global tạo lực đẩy cho doanh nghiệp vươn ra quốc tế

Tại diễn đàn, ông Trần Minh Thắng, Trưởng phòng Chính sách xúc tiến thương mại, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) chia sẻ về Chương trình Vietnam Go Global giai đoạn 2026 - 2030, trong đó có trọng tâm hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu qua thương mại điện tử. Chương trình được triển khai trên cơ sở Quyết định số 626/QĐ-TTg ngày 6/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 138/NQ-CP của Chính phủ về Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Chương trình đặt mục tiêu đến năm 2030 đào tạo trên 10.000 doanh nghiệp, hỗ trợ 100 doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài, 100 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu và tối thiểu 10 doanh nghiệp đạt doanh số trên 10 triệu USD trên các sàn thương mại điện tử.

Ông Trần Minh Thắng, Trưởng phòng Chính sách xúc tiến thương mại, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) chia sẻ tại diễn đàn.

Ông Trần Minh Thắng, Trưởng phòng Chính sách xúc tiến thương mại, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) chia sẻ tại diễn đàn.

“Điểm mới của Go Global chính là sự chuyển biến căn bản trong tư duy. Từ trước đến nay, chúng ta tập trung khai thác lợi thế sản xuất, gia công trong nước để xuất khẩu. Nhưng giai đoạn tới, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng năng lực cạnh tranh và tăng cường hiện diện tại thị trường quốc tế”, ông Trần Minh Thắng nhấn mạnh.

Đối với thương mại điện tử xuyên biên giới, chương trình tập trung hỗ trợ doanh nghiệp về công nghệ, vận hành, chuyển đổi mô hình xuất khẩu, phát triển thương hiệu trên môi trường số và kết nối với các sàn thương mại điện tử. Đồng thời, tăng cường hỗ trợ về logistics, thanh toán, tín dụng, bảo hiểm, sở hữu trí tuệ và xử lý tranh chấp.

“Go Global là quá trình đầu tư dài hạn, không chỉ là hoạt động đào tạo, xúc tiến ngắn hạn. Doanh nghiệp cần bố trí nhân sự, ngân sách, thực hiện cam kết về tiến độ, hiệu quả, đồng thời phản hồi và cung cấp dữ liệu cho chương trình”, ông Trần Minh Thắng chia sẻ.

Theo ông, để chương trình đạt hiệu quả, cần sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, đơn vị xúc tiến thương mại, các nền tảng, đối tác và cộng đồng doanh nghiệp, qua đó hoàn thiện mô hình hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu trực tuyến.

Trong khuôn khổ Diễn đàn, các đại biểu đã tham dự Lễ ký kết Thỏa thuận Hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu trực tuyến, đồng thời tập trung thảo luận về tác động của chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan đối với thương mại điện tử xuyên biên giới và các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu qua nền tảng số.

Các đại biểu đã tham dự Lễ ký kết Thỏa thuận Hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu trực tuyến.

Các đại biểu đã tham dự Lễ ký kết Thỏa thuận Hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu trực tuyến.

Với dư địa thị trường lớn, thương mại điện tử xuyên biên giới được kỳ vọng trở thành kênh xuất khẩu quan trọng, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc đồng bộ hóa thể chế, hải quan, logistics, thanh toán và nền tảng số, cùng với nâng cao năng lực doanh nghiệp, sẽ quyết định khả năng chuyển hóa dư địa thành kim ngạch xuất khẩu. Đây cũng là cơ sở để hàng hóa Việt Nam mở rộng hiện diện, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Phương Trang - Minh Đức

Có thể bạn quan tâm