Thương mại điện tử thúc đẩy nhu cầu logistics bán dẫn

Thương mại điện tử mở rộng nhu cầu logistics xuyên biên giới

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu và công nghệ tiên tiến đang thúc đẩy nhu cầu bán dẫn tại châu Á - Thái Bình Dương (APAC), đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hệ thống logistics. Theo báo cáo mới nhất của Tập đoàn Federal Express (FedEx) phối hợp với Công ty Tư vấn Frost & Sullivan, tốc độ vận chuyển, khả năng theo dõi hàng hóa và kết nối xuyên biên giới ngày càng quan trọng đối với chuỗi cung ứng công nghệ. Đây cũng là những yếu tố có ý nghĩa đối với sự phát triển của thương mại điện tử quốc tế và hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam.

Báo cáo “Từ AI đến xe điện: Ngành bán dẫn khu vực APAC định hình bản đồ đổi mới sáng tạo toàn cầu” cho biết, APAC đóng góp khoảng 58% tổng doanh thu ngành bán dẫn thế giới. Khi chip ngày càng được sử dụng rộng rãi trong trung tâm dữ liệu, xe điện, thiết bị kết nối và điện tử tiêu dùng, chuỗi cung ứng không chỉ mở rộng về quy mô mà còn trở nên phức tạp hơn, với nhiều công đoạn sản xuất, lắp ráp và kiểm thử được thực hiện tại các quốc gia khác nhau.

Đối với Việt Nam, những chuyển dịch này đang mở ra các cơ hội mới khi quốc gia ngày càng hội nhập sâu rộng vào hệ sinh thái bán dẫn khu vực. Theo báo cáo, xuất khẩu chất bán dẫn của Việt Nam đạt 31,8% tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) trong giai đoạn 2006-2025, trong khi nhập khẩu chất bán dẫn tăng 30% trong cùng kỳ. Năm 2023, Việt Nam đã xuất khẩu mạch tích hợp trị giá 32,4 tỷ USD, cho thấy vai trò ngày càng lớn của quốc gia trong thương mại bán dẫn khu vực và toàn cầu.

Bà Ee-Hui Tan, Giám đốc Khai thác của FedEx Việt Nam và Campuchia chia sẻ: “Việt Nam có vị thế ngày càng quan trọng trong hệ sinh thái bán dẫn khu vực APAC, khi nhiều doanh nghiệp bán dẫn và công nghệ cao mở rộng hiện diện tại đây. Khi đà tăng trưởng này tiếp tục gia tăng, khả năng kết nối đáng tin cậy và hiệu quả với những thị trường trọng điểm sẽ dần trở nên quan trọng. FedEx cam kết đáp ứng nhu cầu đang tăng cao của Việt Nam bằng mạng lưới kết nối quốc tế và năng lực logistics cần thiết để củng cố chuỗi cung ứng và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của đất nước.”

Thông qua các nền tảng thương mại điện tử, doanh nghiệp có thể tiếp cận khách hàng nước ngoài, mở rộng kênh phân phối và tìm kiếm cơ hội kinh doanh mà không nhất thiết phải xây dựng hệ thống bán hàng vật lý tại từng thị trường. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả kênh này, doanh nghiệp cần bảo đảm hàng hóa được vận chuyển đúng thời hạn, kiểm soát chi phí và đáp ứng các yêu cầu về thủ tục hải quan.

Đối với ngành bán dẫn, yêu cầu logistics càng khắt khe do đặc điểm của chuỗi cung ứng có tính liên kết cao. Một sản phẩm có thể trải qua nhiều công đoạn thiết kế, chế tạo, đóng gói và kiểm thử tại các quốc gia khác nhau trước khi đến nhà sản xuất thiết bị hoặc khách hàng cuối cùng. Sự chậm trễ ở một khâu có thể ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất và giao hàng của các mắt xích tiếp theo.

Theo khảo sát của FedEx tại Triển lãm bán dẫn quốc tế SEMICON Taiwan diễn ra từ ngày 2 - 4/9/2026, có 44% người tham gia xác định tốc độ vận chuyển quốc tế nhanh hơn là năng lực quan trọng nhất khi lựa chọn đối tác logistics. Trong khi đó, 30% cho rằng, gián đoạn địa chính trị là thách thức lớn nhất đối với tăng trưởng, tiếp theo là chi phí vận hành và sự phức tạp của thương mại xuyên biên giới cùng thủ tục hải quan.

Kết quả khảo sát cho thấy, doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến tốc độ giao hàng mà còn cần khả năng theo dõi lô hàng, xử lý thủ tục và phối hợp giữa các khâu vận chuyển. Đây cũng là những yêu cầu quan trọng đối với thương mại điện tử xuyên biên giới, nơi việc giao hàng đúng hẹn và cập nhật thông tin đơn hàng có ảnh hưởng đến trải nghiệm khách hàng.

Thúc đẩy nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt

Theo báo cáo của FedEx, AI và điện toán hiệu năng cao là những động lực quan trọng thúc đẩy nhu cầu bán dẫn. Hơn 2.000 trung tâm dữ liệu mới dự kiến được xây dựng trên toàn cầu trong giai đoạn 2026-2035. Quá trình này kéo theo nhu cầu về chip, máy chủ mật độ cao, thiết bị mạng, hệ thống làm mát và các giải pháp năng lượng.

Bên cạnh AI, xe điện, mạng 5G, Internet vạn vật (IoT), điện tử tiêu dùng, thiết bị y tế và tự động hóa công nghiệp cũng góp phần mở rộng thị trường bán dẫn. Nhu cầu gia tăng khiến doanh nghiệp phải tổ chức chuỗi cung ứng linh hoạt hơn, bảo đảm các linh kiện và thiết bị được luân chuyển giữa những trung tâm sản xuất đúng tiến độ.

APAC hiện là hệ sinh thái bán dẫn có mức độ chuyên môn hóa cao. Trong đó, Trung Quốc giữ vai trò trong cung ứng vật liệu và sản xuất; Đài Loan (Trung Quốc) nổi bật về chế tạo bán dẫn tiên tiến; Hàn Quốc có thế mạnh về chip nhớ; Nhật Bản đóng vai trò quan trọng trong cung ứng thiết bị và vật liệu chuyên dụng. Việt Nam cùng một số quốc gia Đông Nam Á đang nổi lên trong hoạt động lắp ráp và kiểm thử bán dẫn.

Sự phân công giữa các thị trường tạo ra cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, đồng thời mở rộng giao dịch với đối tác quốc tế. Nền tảng sản xuất điện tử, lực lượng lao động và khả năng thu hút đầu tư là những yếu tố hỗ trợ Việt Nam phát triển vai trò trong hệ sinh thái công nghệ khu vực.

Khảo sát của FedEx với 478 đại diện ngành bán dẫn, doanh nghiệp, hiệp hội và viện nghiên cứu tại APAC, châu Âu và Bắc Mỹ cho thấy, 35% người tham gia kỳ vọng doanh nghiệp sẽ mở rộng sản xuất sang nhiều thị trường APAC hơn trong ba năm tới. Ngoài ra, 25% có kế hoạch cải thiện hoặc đa dạng hóa hoạt động tìm nguồn cung ứng trong khu vực hoặc trên toàn cầu.

Về kết nối vận tải, tháng 9/2025, FedEx bổ sung một chuyến bay chiều đi từ Sân bay quốc tế Nội Bài, giúp các lô hàng từ miền Bắc Việt Nam đến châu Á và châu Âu nhanh hơn một ngày. Việc nâng cấp cũng cải thiện độ tin cậy của dịch vụ đối với hàng xuất khẩu đến các điểm đến xuyên Thái Bình Dương, trong đó có Mỹ và Canada. Tại APAC, FedEx triển khai các chuyến bay thẳng hằng ngày giữa Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc, kéo dài thời gian chốt nhận hàng thêm hơn ba giờ, đồng thời mở rộng Trung tâm Chuyển tải Đào Viên tại Đài Loan (Trung Quốc) để nâng cao năng lực xử lý các lô hàng bán dẫn và công nghệ tiên tiến.

Những cải thiện về kết nối vận tải có thể hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam trong hoạt động xuất nhập khẩu, từ cung ứng linh kiện cho đối tác sản xuất đến phân phối sản phẩm qua các kênh thương mại điện tử. Tuy nhiên, logistics chỉ là một mắt xích trong quá trình mở rộng thị trường. Doanh nghiệp còn cần đầu tư vào năng lực số, quản trị đơn hàng, bảo mật thông tin và khả năng tuân thủ quy định thương mại quốc tế. Sự kết hợp giữa năng lực sản xuất, thương mại điện tử xuyên biên giới và logistics hiệu quả sẽ tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng xuất khẩu, nâng cao khả năng cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.