Thương mại điện tử năm 2015: Tăng tốc!

Năm 2015, thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam có bước phát triển nhanh chóng cả về quy mô và doanh số. Dự báo đến năm 2020, mô hình TMĐT doanh nghiệp và người tiêu dùng (B2C) sẽ tăng 20%/năm, đạt 3.400 tỷ USD, trong đó TMĐT xuyên biên giới chiếm 30% đạt 1.000 tỷ USD.
Thương mại điện tử trên nền tảng di động ngày càng phát triển

Tăng doanh số từ bán hàng trực tuyến

Theo ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục TMĐT và Công nghệ thông tin (Bộ Công Thương) - năm 2015, TMĐT Việt Nam có những bước tiến đáng ghi nhận, ước đạt doanh số khoảng 4 tỷ USD. Đặc biệt, TMĐT đã có sự đóng góp không nhỏ cho “Ngày mua sắm trực tuyến” (Online Friday 2015) - một trong những hoạt động thuộc Chương trình phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2014 – 2020 được Bộ Công Thương triển khai.

Được biết, Online Friday lần đầu diễn ra vào tháng 12/2014, với sự tham gia của khoảng 1.000 doanh nghiệp (DN). Các đơn vị ghi nhận tổng cộng 160.000 đơn hàng, cao gấp 3,2 lần ngày thường. Lượng hàng bán được trong ngày có giá trị 154 tỷ đồng (tương đương 7,5 triệu USD), tăng 2,5 lần so với doanh số thông thường của các đơn vị.

Theo chia sẻ của Ban tổ chức Online Friday 2015, lượng đơn hàng bán ra trong năm nay đã tăng gấp nhiều lần so với bình thường. Điển hình như siêu thị Nguyễn Kim ước tính, số lượng đơn hàng của của đơn vị này tăng trên 10 lần. Còn theo đại diện sàn TMĐT Lazada, số lượng đơn đặt hàng tại sàn cũng cao hơn nhiều so với kỳ vọng… Ước tính, Chương trình Online Friday 2015 mang lại tổng doanh số giao dịch trong ngày là 25 triệu USD (khoảng 500 tỷ đồng), lớn gấp 3 lần năm 2014.

Với kết quả trên, ông Trần Hữu Linh cho rằng, đến năm 2020, dự báo có khoảng 30% dân số tại Việt Nam tham gia hoạt động mua sắm online, đạt 350 USD/người và đạt 10 tỷ USD/năm, chiếm 5% tổng mức bán lẻ nói chung của cả nền kinh tế.

Những đóng góp đáng kể của TMĐT đã giúp Việt Nam trở thành 1 trong 20 nước có số người sử dụng internet nhiều nhất thế giới, chiếm khoảng 33% tổng số dân. Đây là những con số biết nói và khẳng định nhu cầu rất cao trong tương lai.

Đột phá ứng dụng TMĐT trên đi động

Bên cạnh mô hình TMĐT B2C, với sự tăng trưởng mạnh mẽ về người dùng smartphone như hiện nay, TMĐT di động cũng sẽ trở thành xu hướng chủ đạo trong 5 năm tới.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh, hiện internet và thiết bị điện tử đóng vai trò quan trọng trong quá trình mua hàng của người tiêu dùng, đặc biệt đối với nhóm trong độ tuổi 25-34. Hơn 40% trong tổng 92 triệu dân Việt Nam sử dụng internet và 58% trong số này đã từng tham gia mua hàng trực tuyến. Số liệu cũng cho thấy, hiện ở Việt Nam, trong số hơn 120 triệu thuê bao di động có gần 2/3 khách hàng sử dụng smartphone để mua hàng trực tuyến. "Việt Nam nằm trong khu vực có mức độ tăng trưởng về smartphone cao nhất toàn cầu hiện nay, vì vậy, xu hướng này được dự đoán tiếp tục phát triển mạnh trong thời gian tới" - Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh nhấn mạnh.

Các DN bán lẻ tại Việt Nam đã và đang cố gắng thích nghi với khuynh hướng TMĐT trên di động. Điển hình là trang TMĐT Lazada.vn tham gia thị trường Việt Nam từ đầu năm 2012, sau 2 năm, Lazada đã chiếm vị trí số hai trên thị trường bán lẻ trực tuyến, với 22% thị phần. Năm 2014, Lazada.vn tăng trưởng hơn 5 lần so với năm 2013. Với hơn 1 triệu lượt truy cập hàng tháng và 1 triệu người theo dõi trên facebook, hiện Lazada đã vươn lên thành trang TMĐT số 1 tại Việt Nam và Đông Nam Á.

Công ty Cổ phần Sen Đỏ (Sendo) năm 2014, có 30% số khách hàng truy cập vào Sendo bằng thiết bị di động, chiếm 5% tổng số đơn hàng. Đến năm 2015, các con số này tăng lên là 30%. Dự kiến năm 2016, có 3/4 số khách hàng truy cập trên di động, chiếm 50% đơn hàng.

Năm 2016, tập trung phát triển đồng bộ TMĐT

Ông Trần Hữu Linh khẳng định, để phát triển TMĐT một cách bền vững vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Theo đó, Dự thảo Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT giai đoạn 2016-2020 do Cục TMĐT và Công nghệ thông tin soạn thảo đã xác định, TMĐT sẽ là một trong những kết cấu hạ tầng quan trọng của lĩnh vực thương mại. Đồng thời là phương thức kinh doanh giúp DN Việt Nam đẩy mạnh phát triển thị trường trong nước và xuất nhập khẩu, tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Dự thảo cũng đưa ra mục tiêu đến năm 2020, có 60% DN hiện diện trên internet, cập nhật thường xuyên thông tin giới thiệu và bán sản phẩm. Bên cạnh đó, có khoảng 80% DN đặt hàng hoặc nhận đơn hàng thông qua các ứng dụng internet hoặc trên nền tảng di động.

Ngoài ra, có 100% các siêu thị, trung tâm mua sắm cơ sở phân phối hiện đại lắp đặt các thiết bị chấp nhận thẻ thanh toán và cho phép người tiêu dùng thanh toán không dùng tiền mặt.

Để tiếp tục triển khai các hoạt động của Chương trình phát triển TMĐT quốc gia, năm 2016 Bộ Công Thương sẽ tập trung vào các hoạt động như: Xây dựng hệ thống nhãn tín nhiệm trong giao dịch TMĐT SafeWeb.vn, triển khai Chương trình người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam trên môi trường trực tuyến, hỗ trợ các địa phương trong triển khai hoạt động tuyên truyền, tư vấn pháp luật TMĐT, xây dựng giải pháp phát triển TMĐT

Theo hãng nghiên cứu thị trường EuroMonitor, nếu năm 2011, tỷ trọng TMĐT Việt Nam chiếm 0,25% thị trường, đạt 154 triệu USD thì đến cuối năm 2016, tỷ trọng này dự kiến tăng gần gấp 3 lần, đạt 0,71% với giá trị vốn hóa tăng gấp 6 lần, đạt trên 900 triệu USD (trên 20.000 tỷ đồng).
Lan Anh