Thuốc tắm- tri thức dân gian của người Dao đỏ

Chỉ từ những lá, rễ, thân cây rừng… với tri thức dân gian được truyền qua nhiều thế hệ, người Dao Đỏ đã sáng tạo ra thuốc tắm và nhiều bài thuốc quý.
Người Dao đỏ trang trí bàn thờ đón Tết Tuyên Quang: Bảo tồn trang phục truyền thống của người Dao đỏ

Đã bao đời nay, cuộc sống người Dao đỏ xã Tả Phìn, huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai gắn liền với núi rừng nên họ am hiểu với các loại cây thuốc trên rừng. Chính vì vậy, nghề chế biến thuốc tắm từ nguồn thảo dược tự nhiên là sự kết tinh của tri thức bản địa và công thức bí truyền của người Dao đỏ.

Thuốc tắm- tri thức dân gian của người Dao đỏ
Thuốc tắm, tri thức dân gian của người Dao đỏ

Giám đốc Hợp tác xã cộng đồng Dao đỏ, chị Tẩn Tả Mẩy chia sẻ: Người Dao đỏ luôn giữ cho mình thói quen tắm thuốc hằng ngày để có được sức khỏe tốt. Vào những ngày cuối cùng của năm, người Dao lại náo nức lên rừng và hái các loại thuốc, thảo dược gia truyền để tắm gội sạch sẽ, đón chào một năm mới với mong muốn gặp nhiều điều thịnh vượng, may mắn trong cuộc sống đến với mình.

Không những thế, những ngày lao động vất vả hay thời tiết chuyển mình khiến cơ thể họ mệt mỏi, đau đầu, khàn tiếng và thâm chí là đau nhức xương khớp, người Dao đỏ cũng sẽ chọn phương pháp tắm lá thuốc để “bài trừ” những cơn đau đấy.

Thuốc tắm- tri thức dân gian của người Dao đỏ
Người Dao đỏ luôn giữ cho mình thói quen tắm thuốc hằng ngày
Thuốc tắm- tri thức dân gian của người Dao đỏ
Các loại cây thuốc được lấy trên rừng

Mỗi bài thuốc tắm được người Dao đỏ chế biến từ 10 -120 loại lá cây, thân cây dược liệu khác nhau. Mỗi loại thảo dược để phát huy tốt nhất công dụng phải có cách sơ chế khác nhau. Có loại phơi hoặc sao khô đúng cách, hoặc sử dụng tươi mới cho kết quả sử dụng tốt nhất. Một số loại thực vật có công dụng tốt cho da phải kể đến như kim ngân, thìa là, lá khế, hoàng bá nam và long não. Bên cạnh đó là những nguyên liệu tốt cho xương khớp như thổ lục linh, bách quản, tam huyết, thanh táo, thiên niên kiện, tân quy, lá lốt và những loại thảo dược hữu dụng với quá trình tiêu hóa của cơ thể như máng tang, mạn khâu từ, sả, hồi, quế, thủy xương bồ...

Thuốc tắm- tri thức dân gian của người Dao đỏ
Thuốc tắm- tri thức dân gian của người Dao đỏ
Mỗi loại thảo dược có cách sơ chế khác nhau

Các thảo dược được pha trộn với nhau thành các bài thuốc tắm cho mẹ sau sinh, tắm cho trẻ em, ngâm chân... Từ những bài thuốc cổ truyền, đến tham khảo những thông tin, thành lập, công ty, hợp tác xã, hiện tại người Dao đỏ xã Tả Phìn đã sản xuất và bán ra thị trường 4 bộ sản phẩm. Trong đó, bộ sản phẩm tắm, bao gồm thuốc tắm người Dao đỏ, thuốc tắm phụ nữ sau sinh, thuốc tắm trẻ em; bộ sản phẩm ngâm chân gồm thuốc ngâm chân túi lọc, thuốc ngâm chân chai nước; bộ sản phẩm gội đầu gồm dầu gội đầu, xà phòng dược liệu; bộ sản phẩm xoa bóp gồm tinh dầu chùa dù, tinh dầu ngải cứu, cao xoa bóp ngải cứu, rượu xoa bóp xương khớp.

Thuốc tắm- tri thức dân gian của người Dao đỏ
Đã có 4 bộ sản phẩm được người Dao đỏ xã Tả Phìn sản xuất và bán ra thị trường

Các sản phẩm này bên cạnh là sự kết tinh của tri thức dân gian và công thức bí truyền của người Dao đỏ, thì đây còn là sản phẩm đặc hữu của địa phương. Nhờ đó ngày càng nhiều du khách tìm đến trải nghiệm và mua về sử dụng.

Đặc biệt, khi du lịch phát triển, thuốc tắm của người Dao Đỏ trở thành sản phẩm du lịch độc đáo bậc nhất tại đây. Theo kinh nghiệm của người Dao đỏ, thuốc tắm người Dao phải sử dụng thùng tắm bằng gỗ pơ mu. Vì gỗ pơ mu có mùi hương dễ chịu và khi cộng hưởng cùng nước thuốc tắm nóng sẽ phát huy được hết những công dụng của bài thuốc. Hàng chục vị thuốc được liên kết với nhau nhằm tạo ra những tác động tích cực tới cơ thể con người như: Hệ thần kinh, hô hấp, da thịt, cơ bắp, xương khớp... và còn làm mượt tóc. Bài thuốc tắm của đồng bào Dao đỏ ở Tả Phìn có thể tăng cường thể lực cho phụ nữ sau khi sinh nở, người sau khi ốm. Người lao động nặng nhọc, mệt mỏi, sau khi tắm thấy cơ thể nhẹ nhõm, tinh thần sảng khoái, sức khỏe được hồi phục.

Thuốc tắm- tri thức dân gian của người Dao đỏ
Thuốc tắm của người Dao đỏ được du khách ưa chuộng và được bán ở các khu lưu niệm

Tắm lá thuốc người Dao đỏ tại Tả Phìn không những là phương pháp chăm sóc sức khỏe hiệu quả, là bản sắc riêng của mỗi gia đình, dòng họ, cộng đồng dân tộc người Dao mà giờ đây đã trở thành bản sắc văn hóa độc đáo lan truyền khắp cả nước và được nhiều người tin dùng.

Thuốc tắm- tri thức dân gian của người Dao đỏ
Thuốc tắm là sản phẩm du lịch độc đáo của người Dao đỏ

Để đáp ứng đủ nhu cầu sử dụng của khách hàng cũng như cung ứng sản phẩm ra thị trường, Tả Phìn là địa phương tiên phong trong xây dựng thương hiệu thuốc tắm. Hiện Tả Phìn có 1 công ty, 3 hợp tác xã và hơn 10 hộ làm kinh doanh thuốc tắm gia truyền người Dao đỏ, mang đến nguồn thu hàng chục tỷ đồng từ các dịch vụ kinh doanh này.

Từ việc phát triển tốt kinh tế nhờ khai thác các giá trị truyền thống trong bài thuốc tắm của người Dao đỏ mà bà con có ý thức hơn trong việc bảo vệ, phát triển rừng và bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, quá trình khai thác các giá trị về tri thức bản địa sản phẩm thuốc tắm người Dao đỏ trong thời gian qua đã mang lại giá trị kinh tế lớn, góp phần không nhỏ vào nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho đồng bào.

Phạm Tiệp
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Người Dao đỏ

Tin mới nhất

Lý Thị Ninh - người đưa thổ cẩm Chế Cu Nha đi xa

Lý Thị Ninh - người đưa thổ cẩm Chế Cu Nha đi xa

Với tư duy sắc nét, dám nghĩ dám làm, chị Lý Thị Ninh đã đưa sản phẩm thổ cẩm Chế Cu Nha truyền thống của bà con dân tộc H’Mông Hoa ra thị trường.
Huyện Bắc Mê: Lộ trình để thoát nghèo vào năm 2030

Huyện Bắc Mê: Lộ trình để thoát nghèo vào năm 2030

Bà Củng Thị Mẩy - Phó Bí thư huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện Bắc Mê (tỉnh Hà Giang) chia sẻ với PV Báo Công Thương về lộ trình để thoát nghèo vào năm 2023.
Thanh Hóa có 2 lễ hội truyền thống tiêu biểu các dân tộc thiểu số nằm trong kế hoạch bảo tồn

Thanh Hóa có 2 lễ hội truyền thống tiêu biểu các dân tộc thiểu số nằm trong kế hoạch bảo tồn

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có kế hoạch bảo tồn lễ hội truyền thống tiêu biểu các dân tộc thiểu số năm 2022, tỉnh Thanh Hóa có 2 lễ hội trong số 5 lễ hội.

Tin cùng chuyên mục

Chợ phiên San Thàng: Nơi hội tụ sắc màu, văn hóa vùng cao

Chợ phiên San Thàng: Nơi hội tụ sắc màu, văn hóa vùng cao

Chợ phiên San Thàng (tỉnh Lai Châu) được biết đến là nơi hội tụ những sắc màu văn hóa lâu đời của đồng bào các dân tộc Tày, Mông, Dao, Giáy, Lự...
Bản Vặt huyện Mộc Châu- Địa chỉ hấp dẫn cho du lịch cộng đồng

Bản Vặt huyện Mộc Châu- Địa chỉ hấp dẫn cho du lịch cộng đồng

Với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa dân tộc. Bản Vặt đang là địa chỉ du lịch cộng đồng hấp dẫn với du khách thích khám phá trải nghiệm.
Thanh Hóa: 156 tỷ đồng phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Thanh Hóa: 156 tỷ đồng phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa vừa Phân bổ trên 156 tỷ đồng phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Quảng Ninh: Đưa thương mại điện tử về vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Quảng Ninh: Đưa thương mại điện tử về vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Thương mại điện tử đã và đang góp phần tích cực vào việc phát triển kinh tế tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi tại Quảng Ninh.
Khánh thành bàn giao 4 nhà đại đoàn kết, 10 công trình vệ sinh cho đồng bào vùng cao

Khánh thành bàn giao 4 nhà đại đoàn kết, 10 công trình vệ sinh cho đồng bào vùng cao

Công ty Cổ phần Thủy điện A Vương và UBND phường Hòa Thuận Tây (Q. Hải Châu, TP. Đà Nẵng) bàn giao nhà và công trình vệ sinh cho đồng bào vùng cao Quảng Nam.
Phát triển kinh tế vùng dân tộc thiểu số và miền núi gắn với xây dựng nông thôn mới

Phát triển kinh tế vùng dân tộc thiểu số và miền núi gắn với xây dựng nông thôn mới

Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi nhằm vực dậy và từng bước phát triển địa bàn khó khăn này.
Tỉnh Hà Giang: Tín dụng chính sách giúp người nghèo thay đổi tư duy

Tỉnh Hà Giang: Tín dụng chính sách giúp người nghèo thay đổi tư duy

17 chương trình tín dụng chính sách đang được tỉnh Hà Giang triển khai dành cho hộ nghèo và các đối tượng chính sách tại tất cả các huyện, thành phố.
Khu tái định cư Thủy điện Sông Bung 4: Cuộc sống yên bình nơi vùng đất mới

Khu tái định cư Thủy điện Sông Bung 4: Cuộc sống yên bình nơi vùng đất mới

Đời sống của bà con tại khu tái định cư thuộc Dự án Thủy điện Sông Bung 4 yên bình như tiếng ê a câu hát, vần thơ đầy trong trẻo vang vọng núi rừng Nam Giang.
Tu Mơ Rông: Những bước tiến vững chắc

Tu Mơ Rông: Những bước tiến vững chắc

Huyện vùng cao Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum đã có sự đổi thay rõ rệt, diện mạo cơ sở hạ tầng, đời sống của người dân được nâng lên đáng kể.
Hái mận đầu mùa nơi “cổng trời” Mường Lống

Hái mận đầu mùa nơi “cổng trời” Mường Lống

Mận đang vào mùa sai quả, du khách có thể hái ăn ngay tại vườn nếu ghé thăm "cổng trời" Mường Lống, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An dịp này.
Nâng cao giá trị cây quế để phát triển bền vững- Bài 3: Thay đổi từ tư duy, nhận thức

Nâng cao giá trị cây quế để phát triển bền vững- Bài 3: Thay đổi từ tư duy, nhận thức

Để phát triển cây quế Việt, chuyên gia khuyến cáo rằng các doanh nghiệp, người dân cần thay đổi tư duy, nâng cao nhận thức về phát triển bền vững.
Nâng cao giá trị cây quế để phát triển bền vững- Bài 2: Vẫn còn những thách thức cho cây quế

Nâng cao giá trị cây quế để phát triển bền vững- Bài 2: Vẫn còn những thách thức cho cây quế

Mặc dù lợi ích kinh tế mà cây quế đem lại là không nhỏ. Tuy nhiên, cây gia vị này cũng đang đối diện với rất nhiều thách thức cho phát triển bền vững.
Nâng cao giá trị cây quế để phát triển bền vững- Bài 1: Xóa đói giảm nghèo cùng cây quế

Nâng cao giá trị cây quế để phát triển bền vững- Bài 1: Xóa đói giảm nghèo cùng cây quế

Từng là cây trồng chỉ để phủ xanh đất trống đồi núi trọc, cây quế đã giúp bà con ở miền núi phía Bắc xóa đói giảm nghèo và làm giàu.
Phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi: Tránh chính sách tốt nhưng khâu thực hiện chậm, không đồng bộ

Phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi: Tránh chính sách tốt nhưng khâu thực hiện chậm, không đồng bộ

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đã nêu một số vấn đề đang phát sinh trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Thúc đẩy phát triển quế bền vững thông qua dự án BioTrade

Thúc đẩy phát triển quế bền vững thông qua dự án BioTrade

Ngày 11/5, Trung tâm Phát triển kinh tế nông thôn (CRED), phối hợp với Sở NN&PTNT tỉnh Yên Bái đã tổ chức hội thảo “Định hướng phát triển quế bền vững”.
A Lưới rực rỡ những ngày hội

A Lưới rực rỡ những ngày hội

Những ngày cuối tháng 4, đầu tháng 5/2022 người dân và đồng bào dân tộc thiểu số huyện miền núi A Lưới thực sự sống trong lễ hội, rực rỡ trong từng sắc thái…
Quảng Nam: Tạo sinh kế và bảo tồn văn hoá Cơ Tu nhờ phát triển du lịch vùng cao

Quảng Nam: Tạo sinh kế và bảo tồn văn hoá Cơ Tu nhờ phát triển du lịch vùng cao

Là địa bàn có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch, trong đó có “Du lịch xanh”, các huyện miền núi của Quảng Nam đang tập trung khai thác, phát triển du lịch theo hướng du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng. Hoạt động này góp phần tạo sinh kế, việc làm ổn định cho đồng bào Cơ Tu trong thời gian qua.
Nghệ An: Về làng nghề mây tre xuất ngoại

Nghệ An: Về làng nghề mây tre xuất ngoại

Có một thời nghề đan lát ở bản Diềm, xã Châu Khê, huyện Con Cuông (Nghệ An) đã suy tàn. Vậy mà hiện nay nghề truyền thống ấy đã hồi sinh, không chỉ giúp bà con bản Diềm có thêm thu nhập, mà những sản phẩm từ mây tre đan đã vượt ra khỏi “luỹ tre làng”, vươn ra xuất ngoại.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động