Thực phẩm ủ lâu ngày dễ phát sinh độc tố botulinum: Mối nguy hiểm cận kề đối với sức khoẻ

Trước vụ ngộ độc botulinum do ăn cá chép muối ủ chua ở Quảng Nam, giới chuyên gia tiếp tục cảnh báo thực phẩm ủ lâu ngày dễ phát sinh độc tố botulinum.
Lại sốc vì thực phẩm nhiễm độc Thực phẩm nhiễm độc đang ở mức nghiêm trọng

Độc tố botulinum nguy hiểm thế nào?

Những năm gần đây, số vụ ngộ độc do độc tố botulinum xảy ra tại nhiều tỉnh thành trên cả nước, thậm chí đã có ca tử vong.

Thực phẩm ủ lâu ngày dễ phát sinh độc tố botulinum; mối nguy hiểm của độc tố botulinum
Thực phẩm ủ lâu ngày dễ phát sinh độc tố botulinum; mối nguy hiểm của độc tố botulinum

Trước việc 10 người ở Quảng Nam ngộ độc do ăn cá chép ủ chua phải cấp cứu tại Bệnh viện Chợ Rẫy nghi do độc tố botulinum thì vụ việc sản phẩm pate Minh Chay nhiễm độc tố thần kinh cực mạnh tháng 8/2020 đã khiến nhiều bệnh nhân tại các tỉnh thành khác nhau phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch.

Các chuyên gia y tế chỉ ra, đặc điểm chung của các vụ ngộ độc trên đều do sử dụng những loại thực phẩm được ủ kín lâu ngày. Vi khuẩn được phát hiện là Clostridium botulinum type B. Đây là vi khuẩn kỵ khí tuyệt đối, sinh bào tử, độc tố của vi khuẩn Clostridium botulinum có độc lực mạnh, ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe, kéo dài và dễ tử vong.

Độc tố do C. botulinum là loại độc tố thần kinh (neurotoxin) có bản chất là chuỗi polypeptid với phân tử lượng 150 nghìn Dalton. Độc tố botulinum gồm 7 loại, ký hiệu bằng các chữ cái từ A đến G. Trong đó ngộ độc loại A và B phổ biến nhất, sau đó đến E và F, các loại còn lại ít gặp hơn.

Có những nghiên cứu, chỉ 0.03 mcg tiêm tĩnh mạch có thể gây tử vong một người nặng 70kg. Người bệnh thường nhiễm độc tố botulinum qua độc tố trong thực phẩm. Tất cả các loại thức ăn nếu bảo quản không tốt đều có thể gây ngộ độc.

Nguồn gây bệnh thường gặp là các loại đồ hộp có độ acid thấp như đậu, thịt hộp cá hộp... Trẻ dưới một tuổi cũng có thể bị ngộ độc độc tố clostridium botulinum nếu sử dụng mật ong, sữa bột chứa C. botulinum dạng nha bào. Nha bào sau khi vào đường tiêu hóa sẽ phát triển và sinh độc tố. Bên cạnh đó, độc tố botulinum cũng có thể nhiễm qua các vết thương.

Theo chuyên gia hóa học - PGS Trần Hồng Côn, độc tố botulinum phát sinh đối với những thực phẩm được ủ trong điều kiện yếm khí. Vi khuẩn Clostridium botulinum tồn tại ở nhiều môi trường khác nhau, do có vỏ bọc nên việc đun nóng những thực phẩm đã nhiễm độc không thể loại bỏ được chúng. Do vậy, đối với những thực phẩm đã nhiễm độc, tốt nhất là không nên tiếp tục sử dụng hoặc đun nóng dùng tiếp.

Các chuyên gia đặc biệt lưu ý, thói quen ủ chua hoặc ủ các loại thực phẩm là cách chế biến của người Việt ở nhiều vùng miền khác nhau như ủ muối, làm mắm, muối dưa rau, củ... dễ nhiễm khuẩn Clostridium botulinum.

Chia sẻ về độc tố botulinum, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai – cũng cho hay, độc tố botulinum là cực độc. Độc tố này chưa đến 0,1mg đã có thể gây tử vong, có thể coi là một trong các chất độc độc nhất hiện nay. Ngộ độc thực phẩm do độc tố botulinum là loại ngộ độc kinh điển trong y văn nhưng trên thực tế xảy ra không thường xuyên, yếu tố dịch tễ và các biểu hiện đặc trưng của bệnh thường khó khai thác nên việc chẩn đoán xác định rất khó khăn.

Triệu chứng nhiễm độc tố botulinum

Các triệu chứng thường khởi phát sau 12 - 36 giờ sau ăn (có thể tới 1 tuần sau ăn):

Tiêu hóa: Nếu nhiễm độc tố botulinum do ngộ độc thực phẩm người bệnh sẽ xuất hiện sớm các triệu chứng buồn nôn, nôn, chướng bụng, đau bụng, sau đó liệt ruột cơ năng, táo bón.

Thần kinh: Người bệnh bị liệt đối xứng hai bên, xuất phát từ vùng đầu mặt, cổ lan xuống chân với các triệu chứng là sụp mi, nhìn đôi, nhìn mờ, đau họng, khó nuốt, khó nói, khàn tiếng, khô miệng. Sau đó liệt tay, liệt các cơ vùng ngực, bụng và liệt hai chân.

Nếu nhiễm độc mức độ nhẹ, người bệnh có thể chỉ mệt mỏi, mỏi cơ tương tự như suy nhược cơ thể, không làm được các động tác gắng sức bình thường... Nhưng nếu nhiễm độc mức độ nặng, bệnh tiến triển nhanh, người bệnh có thể liệt tất cả các cơ dẫn đến ứ đọng đờm dãi, suy hô hấp, gây ngừng thở dẫn đến tử vong.

Do tính chất nguy hiểm của độc tố botulinum, nên cần nghĩ tới loại ngộ độc này nếu có các triệu chứng như liệt, yếu các cơ, bắt đầu từ vùng đầu cổ sau đó lan dần xuống dưới. Nếu nhiễm độc nhẹ có thể chỉ có cảm giác mỏi, yếu cơ đối xứng hai bên, cảm giác vẫn bình thường.

Nếu có các triệu chứng trên cần đến cơ cơ sở y tế để được theo dõi tiến triển của dấu hiệu liệt cơ.

Khuyến cáo của chuyên gia

Vi khuẩn C.botulinum có đặc điểm kỵ khí, do đó không thể phát triển ở những nơi thông gió tốt, có đủ oxy. Vi khuẩn cũng không phát triển được ở môi trường chua (pH <4.6), mặn (nồng độ muối ăn >5%). Khi thực phẩm đóng hộp có lẫn một vài bào tử C.botulinum do quy trình sản xuất không đảm bảo, trong môi trường được đóng kín không có oxy, nếu thực phẩm không có đủ độ mặn và chua thì sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi, phát triển, tiết ra độc tố botulinum.

Đây là nguyên nhân phổ biến gây ngộ độc thực phẩm, tuy nhiên các thực phẩm khác như rau, củ, quả, thịt, hải sản... nếu được sản xuất và bảo quản không đúng cách đều có thể gây ngộ độc độc tố clostridium botulinum.

Xu hướng ngộ độc, đặc biệt là C.botulinum đang có xu hướng tăng lên trên thế giới do trào lưu sử dụng túi hút khí chứa đựng thực phẩm, sử dụng tủ lạnh không đúng, đun lại không đủ chín trước khi ăn.

Để đề phòng nguy cơ nhiễm chất độc botulinum, người tiêu dùng cần chọn thực phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có tiêu chuẩn chất lượng được cơ quan chức năng công nhận. Thận trọng với thực phẩm đóng kín có mùi, màu thay đổi hoặc có vị khác thường.

Ưu tiên ăn thực phẩm mới chế biến, nấu chín. Nhiệt độ cao sẽ phá hủy độc tố botulinum nếu độc tố không may có trong thực phẩm. Bên cạnh đó, cần xử trí tốt các vết thương ngoài da nếu có để tránh nhiễm C. botulinum qua các tổn thương này. Đối với trẻ sơ sinh, không dùng mật ong để rơ miệng hoặc làm thức ăn cho trẻ.

Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) vừa có công văn gửi Bệnh viện Chợ Rẫy, Sở Y tế tỉnh Quảng Nam về việc cứu chữa bệnh nhân ngộ độc đang điều trị tại Bệnh viện đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam. Các cơ sở y tế tập trung mọi nguồn lực, nỗ lực, phối hợp tiếp tục cứu chữa người bệnh, tìm hiểu nguyên nhân vụ việc. Trường hợp cần huy động sự hỗ trợ chuyên môn của các bệnh viện khác, Bộ Y tế sẽ huy động các bệnh viện hỗ trợ.
Tâm An
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: An toàn thực phẩm

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Dự báo thời tiết hôm nay ngày 13/7/2024: Nắng nóng, mưa dông, biển động

Dự báo thời tiết hôm nay ngày 13/7/2024: Nắng nóng, mưa dông, biển động

Dự báo thời tiết hôm nay ngày 13/7/2024: Bắc Bộ, Trung Bộ nắng nóng gay gắt; Bắc Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối có mưa dông; trên biển có gió mạnh, biển động.
Dự báo thời tiết biển hôm nay 13/7/2024: Biển động, gió mạnh, sóng lớn

Dự báo thời tiết biển hôm nay 13/7/2024: Biển động, gió mạnh, sóng lớn

Thời tiết biển hôm nay 13/7/2024, từ ngày 13 đến 14/7, trên dải hội tụ nhiệt đới ở khu vực Giữa Biển Đông có khả năng hình thành một vùng áp thấp nhiệt đới.
Dự báo thời tiết Hà Nội hôm nay 13/7/2024: Hà Nội vẫn nắng nóng, chiều tối có mưa dông

Dự báo thời tiết Hà Nội hôm nay 13/7/2024: Hà Nội vẫn nắng nóng, chiều tối có mưa dông

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia dự báo thời tiết Hà Nội hôm nay 13/7/2024, Hà Nội có mây, ngày nắng nóng, chiều tối và đêm có lúc mưa rào và dông.
Hà Nội công bố hạ điểm chuẩn vào lớp 10 hơn 60 trường trung học phổ thông

Hà Nội công bố hạ điểm chuẩn vào lớp 10 hơn 60 trường trung học phổ thông

Tối 12/7, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã ban hành công văn điểm chuẩn trúng tuyển bổ sung vào lớp 10 các trường THPT năm học 2024-2025.
Điểm nóng 24h ngày 12/7: Nghi phạm bắn cô gái trẻ sa lưới ở biên giới Việt Nam - Campuchia

Điểm nóng 24h ngày 12/7: Nghi phạm bắn cô gái trẻ sa lưới ở biên giới Việt Nam - Campuchia

Ngày 12/7, Công an TP. Hà Nội cho biết, Cơ quan điều tra Công an Thành phố đã bắt giữ thêm 2 nghi phạm liên quan đến vụ án bắn cô gái trẻ tử vong tại Hà Nội.

Tin cùng chuyên mục

Hà Nội: Kinh hãi phát hiện có dòi trong tương ớt ở quán bún chả

Hà Nội: Kinh hãi phát hiện có dòi trong tương ớt ở quán bún chả

Tại một quán bún chả ở Hà Nội, khách hàng vừa đổ tương ớt vào bát bún đã cảm thấy kinh hãi khi thấy “sinh vật lạ” bò lúc nhúc.
Bà Rịa-Vũng Tàu: Thêm 2 huyện đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao

Bà Rịa-Vũng Tàu: Thêm 2 huyện đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao

Huyện Đất Đỏ và huyện Long Điền (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao năm 2023.
Quảng Ngãi phát hiện trảng muối đá có niên đại 2.000 năm tuổi của người Sa Huỳnh cổ

Quảng Ngãi phát hiện trảng muối đá có niên đại 2.000 năm tuổi của người Sa Huỳnh cổ

Quá trình tìm kiếm các di tích khảo cổ của nền văn hóa Sa Huỳnh, Bảo tàng Quảng Ngãi đã phát hiện ra trảng muối trên đá có niên đại khoảng 2.000 năm.
Phó Thủ tướng: Không để phát sinh thêm những đường ngang mất an toàn

Phó Thủ tướng: Không để phát sinh thêm những đường ngang mất an toàn

Cần đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch lập lại trật tự hành lang an toàn giao thông đường sắt, đường bộ; không để phát sinh thêm những đường ngang mất an toàn.
Dự báo thời tiết ngày mai 13/7/2024: Trung Bộ nắng nóng gay gắt; gió mạnh và sóng lớn trên biển

Dự báo thời tiết ngày mai 13/7/2024: Trung Bộ nắng nóng gay gắt; gió mạnh và sóng lớn trên biển

Dự báo thời tiết ngày mai 13/7/2024: Bắc và Trung Trung Bộ nắng nóng gay gắt, có nơi nhiệt độ cao trên 37 độ; trên biển có gió mạnh và sóng lớn, biển động.
Việt Nam ghi nhận 126 trận động đất từ 2,5 đến 4,1 độ

Việt Nam ghi nhận 126 trận động đất từ 2,5 đến 4,1 độ

Đó là thông tin về động đất ở tại buổi Họp báo thường kỳ Quý II/2024 của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam được tổ chức chiều ngày 12/7/2024.
Phó Thủ tướng yêu cầu xử lý việc doanh nghiệp chậm, trốn đóng bảo hiểm xã hội

Phó Thủ tướng yêu cầu xử lý việc doanh nghiệp chậm, trốn đóng bảo hiểm xã hội

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái giao các đơn vị liên quan xử lý phản ánh về việc doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội.
Chế độ thai sản 2024: Quyền lợi người lao động cần biết khi sinh con năm nay

Chế độ thai sản 2024: Quyền lợi người lao động cần biết khi sinh con năm nay

Việc chính thức tăng lương cơ sở lên 2,34 triệu đồng từ 1/7/2024, kéo theo đó mức hưởng chế độ thai sản cũng sẽ tăng trong năm nay.
Buông 2 tay lái xe: Vì sao Ngọc Trinh bị xử hình sự còn cô gái trẻ ở Đồng Tháp thì không?

Buông 2 tay lái xe: Vì sao Ngọc Trinh bị xử hình sự còn cô gái trẻ ở Đồng Tháp thì không?

Dư luận đang đặt ra câu hỏi vì sao cùng buông hai tay lái xe nhưng Ngọc Trinh bị xử tội “gây rối trật tự công cộng”, còn cô gái tại Đồng Tháp thì không?
Phở ngô - món ngon riêng có của cao nguyên đá Hà Giang

Phở ngô - món ngon riêng có của cao nguyên đá Hà Giang

Phở ngô là sự kết hợp giữa cách nấu phở truyền thống với các nguyên liệu vùng cao nguyên tạo nên món ăn độc đáo thu hút thực khách khi đến với Hà Giang.
Trao học bổng

Trao học bổng 'Học không bao giờ cùng'

Ngày 12/7, tại Hà Nội, Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam tổ chức Lễ trao học bổng "Học không bao giờ cùng" lần thứ tư.
Bộ Quốc phòng: Tổ chức Hội nghị Quân chính 6 tháng đầu năm 2024

Bộ Quốc phòng: Tổ chức Hội nghị Quân chính 6 tháng đầu năm 2024

Ngày 12/7, tại Hà Nội, Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam tổ chức Hội nghị Quân chính Bộ Tổng Tham mưu 6 tháng đầu năm 2024.
Hà Nội: Kỷ luật Phó tổng giám đốc Tổng Công ty HANDICO Mai Xuân Vinh

Hà Nội: Kỷ luật Phó tổng giám đốc Tổng Công ty HANDICO Mai Xuân Vinh

Ông Mai Xuân Vinh, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty HANDICO, nguyên Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội, vừa bị kỷ luật Khiển trách.
500 phóng viên, biên tập viên hào hứng tham gia giải chạy

500 phóng viên, biên tập viên hào hứng tham gia giải chạy 'Vì Làn sóng khỏe'

Khoảng 500 vận động viên là các phóng viên, biên tập viên, lãnh đạo Đài Phát thanh - Truyền hình trên toàn quốc đã tham gia giải chạy 'Vì Làn sóng khỏe'.
Vì sao Bộ Y tế đề xuất bỏ quy định

Vì sao Bộ Y tế đề xuất bỏ quy định 'mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh 1 hoặc 2 con'

Nhằm duy trì mức sinh thay thế và điều tiết mức sinh hợp lý để bảo đảm quy mô dân số, Bộ Y tế đề xuất trao quyền tự quyết thời gian, khoảng cách sinh và số con.
Thấy gì sau hơn 2 tháng triển khai dịch vụ thu phí gửi xe không tiền mặt tại Hà Nội?

Thấy gì sau hơn 2 tháng triển khai dịch vụ thu phí gửi xe không tiền mặt tại Hà Nội?

Sau thời gian ngắn triển khai thí điểm tại Hà Nội, dịch vụ trông giữ thu giá xe không dùng tiền mặt đã thể hiện rõ nét hiệu quả đạt được.
Kinh tế tuần hoàn:

Kinh tế tuần hoàn: 'Chìa khóa' giải quyết bài toán chất thải rắn

Sáng 12/7 tại Quảng Ninh đã diễn ra Hội thảo "Quản lý chất thải rắn hướng tới nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam: Chính sách và thực thi".
Dự báo thời tiết Hà Nội ngày mai 13/7/2024: Hà Nội nắng nóng, đêm có mưa to

Dự báo thời tiết Hà Nội ngày mai 13/7/2024: Hà Nội nắng nóng, đêm có mưa to

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia dự báo, ngày mai 13/7/2024, khu vực Hà Nội ngày nắng nóng, đêm có mưa rào và rải rác có dông, cục bộ có mưa to.
Nhiều bệnh truyền nhiễm diễn biến phức tạp, Bộ Y tế yêu cầu tăng cường phòng, kiểm soát bệnh

Nhiều bệnh truyền nhiễm diễn biến phức tạp, Bộ Y tế yêu cầu tăng cường phòng, kiểm soát bệnh

Hiện nay, tình hình một số bệnh truyền nhiễm có diễn biến phức tạp, Bộ Y tế đề nghị tăng cường các biện pháp phòng, kiểm soát lây nhiễm bệnh.
Quảng Bình: Nhiều bệnh viện ký hợp đồng với các đơn vị chưa có giấy phép hoạt động xe cấp cứu

Quảng Bình: Nhiều bệnh viện ký hợp đồng với các đơn vị chưa có giấy phép hoạt động xe cấp cứu

Các cơ sở y tế như Bệnh viện Đa khoa huyện Lệ Thủy, huyện Tuyên Hóa đã ký hợp đồng với các đơn vị chưa có giấy phép hoạt động xe cấp cứu.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động