Thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV: Hoàn thiện thể chế, tạo động lực đổi mới sáng tạo

Thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, hệ thống pháp luật cần tiếp tục hoàn thiện tạo thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm tính ổn định, hiệu quả của quản lý nhà nước.

Xác lập mô hình tăng trưởng mới

Đại hội XIV của Đảng là dấu mốc mang tính bước ngoặt, không chỉ định hình tầm nhìn chiến lược đến năm 2030, 2045 mà còn xác lập những quyết sách có tính “bệ phóng” về thể chế, đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển và đặc biệt đề cao khâu tổ chức thực hiện.

Theo đó, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định rõ các định hướng chiến lược lớn, trong đó, xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.

Hệ thống pháp luật cần tạo dựng môi trường thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo. Ảnh minh họa

Hệ thống pháp luật cần tạo dựng môi trường thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo. Ảnh minh họa

Đánh giá về những điểm nhấn mang tính “bệ phóng” của Nghị quyết Đại hội XIV, Luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch SB LAW chỉ rõ, Nghị quyết Đại hội XIV có thể xem là một dấu mốc đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển của đất nước, bởi không chỉ kế thừa những định hướng chiến lược từ các nhiệm kỳ trước mà còn đưa ra những tư duy phát triển mang tính đột phá, nhất là trong việc xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Nếu như trong các giai đoạn trước, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam phần lớn vẫn dựa vào các yếu tố truyền thống như lao động giá rẻ, khai thác tài nguyên hoặc mở rộng đầu tư, theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Nghị quyết Đại hội XIV đã khẳng định rõ yêu cầu chuyển sang mô hình phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và năng suất lao động cao hơn. Đây chính là “bệ phóng” chiến lược, bởi khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đã được đặt ở vị trí động lực trung tâm của quá trình phát triển.

“Từ góc độ pháp lý và thể chế, điều này cũng đặt ra yêu cầu rất lớn đối với hệ thống pháp luật của Việt Nam trong việc tạo dựng môi trường thuận lợi để các hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo, đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao và chuyển đổi số được khuyến khích mạnh mẽ hơn; đồng thời giảm thiểu các rào cản thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ pháp luật cho doanh nghiệp” – Luật sư Nguyễn Thanh Hà nói.

Một trong những nội dung quan trọng được Nghị quyết Đại hội XIV nhấn mạnh là yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, coi đây là một trong những điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững. Chia sẻ về những “nút thắt” thể chế cần được ưu tiên tháo gỡ, Luật sư Nguyễn Thanh Hà chỉ rõ: Đó là sự chồng chéo, thiếu thống nhất giữa các văn bản pháp luật liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng, đấu thầu và môi trường, vốn đang khiến quá trình triển khai các dự án đầu tư, đặc biệt là các dự án quy mô lớn hoặc có yếu tố công nghệ cao, gặp nhiều khó khăn và kéo dài thời gian thực hiện.

Bên cạnh đó, hệ thống thủ tục hành chính trong một số lĩnh vực vẫn còn phức tạp, gây gia tăng chi phí tuân thủ và làm giảm tính hấp dẫn của môi trường đầu tư. Một "nút thắt" quan trọng khác là cơ chế thử nghiệm chính sách cho các mô hình kinh doanh mới, nhất là trong các lĩnh vực như kinh tế số, trí tuệ nhân tạo hay nền tảng công nghệ vẫn chưa được thiết kế đầy đủ và đồng bộ. "Trong khi đó, các mô hình kinh doanh mới thường phát triển nhanh hơn tốc độ hoàn thiện của hệ thống pháp luật, vì vậy nếu không có cơ chế pháp lý linh hoạt để thử nghiệm và điều chỉnh chính sách kịp thời, thì rất dễ bỏ lỡ cơ hội phát triển các ngành kinh tế mới" - Luật sư Nguyễn Thanh Hà nhận định. 

Vì thế, thời gian tới, trong bối cảnh nền kinh tế đang bước vào giai đoạn phát triển mới với trọng tâm là công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với chuyển đổi số, Chủ tịch SB LAW nêu quan điểm, hệ thống pháp luật cần được tiếp tục hoàn thiện theo hướng vừa tạo điều kiện thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm tính ổn định, minh bạch và hiệu quả của hoạt động quản lý nhà nước.

Nâng cao hiệu quả xây dựng và thực thi chính sách

Để đưa tinh thần và nội dung của Nghị quyết Đại hội XIV vào cuộc sống một cách thực chất, hiệu quả và tạo ra những chuyển biến rõ rệt trong thực tiễn phát triển kinh tế, xã hội, theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà, điều quan trọng nhất là phải thu hẹp khoảng cách giữa chủ trương và quá trình tổ chức thực hiện.

Trước hết, cần đẩy mạnh việc thể chế hóa Nghị quyết thông qua hệ thống pháp luật và chính sách cụ thể, bảo đảm rằng các mục tiêu và định hướng chiến lược được chuyển hóa thành các quy định pháp lý rõ ràng, có tính khả thi và dễ thực hiện.  

Thứ hai, cần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình xây dựng và thực thi chính sách, tránh tình trạng mỗi bộ, ngành ban hành quy định theo cách tiếp cận riêng dẫn đến sự thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật.

Thứ ba, cần tăng cường cơ chế tham vấn chính sách với cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội ngành nghề và các chuyên gia, bởi đây là những chủ thể trực tiếp chịu tác động của chính sách và có nhiều kinh nghiệm thực tiễn.

Ngoài ra, việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ số trong quản lý nhà nước và nâng cao trách nhiệm giải trình, cũng là những yếu tố quan trọng để bảo đảm rằng các chủ trương đúng đắn của Đảng được triển khai một cách nhanh chóng, hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp.

Chia sẻ thêm về bầu cử Quốc hội khóa XVI diễn ra trong bối cảnh cả nước đang triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Luật sư Nguyễn Thanh Hà bày tỏ, để các định hướng chiến lược của Nghị quyết XIV trở thành hiện thực trong đời sống kinh tế, xã hội, cần có sự tham gia tích cực và hiệu quả của Quốc hội thông qua hoạt động lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

"Quốc hội khóa mới cần đóng vai trò tiên phong trong việc thúc đẩy cải cách thể chế, hoàn thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Đồng thời tăng cường giám sát việc thực thi chính sách để bảo đảm rằng các mục tiêu phát triển mà Nghị quyết Đại hội XIV đề ra được triển khai một cách hiệu quả và bền vững"- Luật sư Nguyễn Thanh Hà chia sẻ.

Theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà, pháp luật cũng cần khuyến khích mạnh mẽ hoạt động nghiên cứu và phát triển thông qua các cơ chế ưu đãi về thuế, đầu tư và tài chính cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Bảo Thoa

Có thể bạn quan tâm