Tin Khu Vực
Năng lượng trở thành ‘sứ giả’ bắc những nhịp cầu
Con số 150 tỷ USD là mục tiêu thương mại song phương mà Việt Nam và Hàn Quốc đặt ra cho năm 2030. Nhìn vào những gì hai nước đã ký kết trong thời gian trở lại đây, có thể thấy rõ: con đường để đến con số ấy đang được hiện thực hóa bằng các thỏa thuận năng lượng, đưa lĩnh vực này trở thành trụ cột trong hợp tác song phương.
Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương thông tin: Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Hàn Quốc đạt khoảng 89,5 tỷ USD; Hàn Quốc tiếp tục là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam. Trong 7 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu song phương tiếp tục tăng trưởng ấn tượng, đạt gần 70 tỷ USD, tăng 41% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc đạt 19 tỷ USD, tăng 16% và nhập khẩu từ Hàn Quốc 51 tỷ USD, tăng 52%... Tính đến tháng 3/2026, Hàn Quốc vẫn là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, với 98,9 tỷ USD vốn đăng ký trên 10.447 dự án, chiếm 23% tổng số dự án FDI và 18% tổng vốn đăng ký.
Những kết quả này là "trái ngọt" được hiện thực hóa từ chỉ đạo tại những cuộc gặp gỡ giữa lãnh đạo cấp cao hai nước. Tháng 8/2025, tại cuộc gặp thượng đỉnh Seoul giữa Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Tổng Bí thư Tô Lâm, Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc và Bộ Công Thương Việt Nam đã ký các bản ghi nhớ phát triển chung điện mặt trời, điện gió và hệ thống lưu trữ năng lượng; đồng thời Tập đoàn Năng lượng quốc gia Hàn Quốc (KEPCO) và Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) ký biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) đào tạo nhân lực điện hạt nhân, phục vụ kế hoạch xây dựng các lò phản ứng của Việt Nam đến năm 2035. Cùng dịp, Hàn Quốc cam kết đầu tư 16,6 tỷ won (khoảng 12 triệu USD) trong 5 năm để xây trung tâm công nghệ chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu. Điều này khẳng định sự coi trọng vị thế, mong muốn hợp tác ngày càng đi vào chiều sâu và thực chất mang lại hiệu quả của Hàn Quốc với Việt Nam.
8 tháng sau, tháng 4/2026, nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Lee Jae Myung tới Hà Nội (21-24/4), hai nước trao tiếp 12 văn kiện hợp tác dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Trong số đó, bản ghi nhớ nghiên cứu chung giữa Petrovietnam và KEPCO về phát triển điện hạt nhân, cùng khung hợp tác tài chính giữa Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hàn Quốc (KEXIM) và Tổng công ty Bảo hiểm thương mại Hàn Quốc (K-SURE), được xem là một trong các văn kiện đáng chú ý, thắt chặt hơn nữa mối quan hệ hợp tác song phương giữa hai nước.
Và chỉ 4 tháng sau nữa, ngày 26/8/2026 tại Seoul, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng tiếp tục làm việc với Daewoo E&C và KEPCO. Tại buổi làm việc này, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng tiếp tục đề nghị hai doanh nghiệp Hàn Quốc nghiên cứu mở rộng đầu tư vào hiện đại hóa lưới điện, công nghệ truyền tải, lưu trữ năng lượng, năng lượng sạch, điện hạt nhân, LNG, cùng chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực.
Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng làm việc với lãnh đạo các doanh nghiệp năng lượng Hàn Quốc.
Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng khẳng định, Bộ Công Thương sẵn sàng đồng hành, trao đổi và tạo điều kiện thuận lợi theo quy định của pháp luật Việt Nam cho các doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư, kinh doanh hiệu quả, lâu dài tại Việt Nam, qua đó góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Hàn Quốc.
Có thể thấy, ba mốc thời gian, ba cấp độ khác nhau từ nguyên thủ quốc gia đến bộ trưởng, tập đoàn nhà nước đến định chế tài chính nhưng cùng chung một hướng: năng lượng đang được cả hai nước chủ động đưa lên hàng đầu chương trình nghị sự song phương. Những định hướng, chỉ đạo quan trọng này tạo nền tảng để hai nước tiếp tục mở rộng hợp tác đầu tư, trong đó năng lượng được xác định là một lĩnh vực còn nhiều dư địa phát triển.
Đưa hợp tác lên một tầm cao mới
Một trong những lĩnh vực được hai nước quan tâm thúc đẩy hiện nay đó là hợp tác phát triển điện hạt nhân. Ngày 23/4/2026, tại buổi làm việc với ông Kim Dong Cheol, Chủ tịch KEPCO, Chủ tịch Hội đồng thành viên Petrovietnam Lê Ngọc Sơn đề xuất 3 trụ cột nâng tầm hợp tác năng lượng với Hàn Quốc, gồm phát triển nguồn năng lượng chiến lược (điện hạt nhân, LNG, điện gió ngoài khơi), xây dựng hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ và hợp tác khoa học, công nghệ, đào tạo nhân lực.
Được biết, KEPCO đã hiện diện qua hai dự án nhiệt điện Nghi Sơn 2 và Vũng Áng 2, mỗi dự án công suất 1.200 MW, tổng vốn đầu tư khoảng 5 tỷ USD, chiếm 7,3% sản lượng điện của khối tư nhân tại Việt Nam. Đó là vai trò của một nhà đầu tư, nhà thầu điện truyền thống: rót vốn, xây nhà máy, bán điện theo hợp đồng dài hạn.
Toàn cảnh Nhà máy nhiệt điện Vũng Áng 2 - Ảnh: Báo Hà Tĩnh
Danh mục dự án phát điện ở nước ngoài của KEPCO hiện đã lên tới khoảng 28.655 MW. Tại sự kiện ELECS Vietnam 2025, KEPCO tiếp tục đưa hơn 50 doanh nghiệp năng lượng Hàn Quốc sang giới thiệu công nghệ lưới điện thông minh tích hợp AI, hệ thống điện mặt trời lai và giải pháp lưu trữ năng lượng, đồng thời phối hợp với Hiệp hội Hợp tác quốc tế về năng lượng hạt nhân Hàn Quốc (KNA) để thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp nhỏ và vừa hai nước trong lĩnh vực điện hạt nhân. Đó là dấu hiệu của một sự chuyển vai: từ nhà thầu xây nhà máy sang đối tác chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực.
Có thể thấy, sự tham gia đồng thời của các tập đoàn nhà nước hai bên (Petrovietnam, EVN, KEPCO), các định chế tài chính (KEXIM, K-SURE) và doanh nghiệp xây dựng - công nghệ (Daewoo E&C, Hyosung) cho thấy năng lượng đang được cả hai nước chủ động thúc đẩy ở nhiều cấp độ. Hai nước đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 150 tỷ USD vào năm 2030, trong đó năng lượng được xác định là lĩnh vực còn nhiều dư địa, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng của Việt Nam trong dài hạn.
Nhìn xa hơn những con số, có thể thấy hai nước đang tiếp tục làm sâu sắc thêm mối quan hệ hợp tác Đối tác chiến lược toàn diện. Từ một quan hệ thương mại - đầu tư truyền thống sang một liên kết công nghiệp năng lượng. Hàn Quốc mang tới công nghệ và kinh nghiệm tích lũy qua nửa thế kỷ công nghiệp hóa; Việt Nam có thị trường và quyết tâm chuyển dịch năng lượng. Nghiên cứu hợp tác phát triển điện hạt nhân, lưới điện thông minh hay trung tâm công nghệ khoáng sản không còn là những dự án đơn lẻ, mà sẽ là những viên gạch đầu tiên cho một trục hợp tác đủ sâu để hai nước cùng đứng vững trước biến động của thị trường năng lượng toàn cầu thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc lên một tầm cao mới.