Thứ trưởng Phan Thị Thắng làm việc với Khánh Hòa về chống khai thác hải sản bất hợp pháp

Quản lý chặt đội tàu, kiểm soát 24/7 qua hệ thống VMS

Chiều 2/3, Thứ trưởng Phan Thị Thắng dẫn đầu đoàn công tác của Bộ Công Thương đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Khánh Hòa về công tác thực hiện chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Cùng tham dự có ông Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa; ông Huỳnh Tấn Hải, Phó Giám đốc Sở Công Thương Khánh Hòa, và đại diện lãnh đạo các sở, ngành liên quan.

Báo cáo trước đoàn công tác của Bộ Công Thương, ông Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định IUU, chuẩn bị đầy đủ điều kiện làm việc với Đoàn Thanh tra của Ủy ban châu Âu lần thứ 5.

Theo ông Hoàng, từ tháng 10/2022, Đoàn thanh tra Ủy ban châu Âu (EC) lần thứ 3 tại Việt Nam đã kiểm tra trực tiếp công tác chống khai thác tại tỉnh Khánh Hòa và được đánh giá là một trong những địa phương thực hiện tốt công tác chống khai thác IUU.

Tính đến 26/2/2026, toàn tỉnh có 5.120 tàu cá từ 6 mét trở lên. Trong đó, 100% tàu cá đã đăng ký, cấp giấy phép khai thác, cập nhật dữ liệu trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia VNFishbase và được đánh dấu theo quy định.

Đối với tàu cá từ 12 mét trở lên, tỷ lệ còn hạn đăng kiểm đạt 91,89%. Toàn bộ 1.484 tàu từ 15 mét trở lên đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình VMS đạt 100%.

Trung tâm Giám sát tàu cá tổ chức trực ban 24/7, theo dõi tín hiệu tàu cá hoạt động trên biển, kịp thời phát hiện, xử lý trường hợp mất kết nối hoặc có dấu hiệu vượt ranh giới cho phép khai thác.

Trong năm 2024 và 2025, phát hiện 344 trường hợp liên quan đến mất kết nối VMS và vượt ranh giới khai thác. Trong đó, 24 trường hợp bị xử phạt, các trường hợp còn lại được xác minh đầy đủ, đảm bảo căn cứ pháp lý trước khi khép hồ sơ. Từ năm 2024 đến nay, tỉnh không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.

Công tác kiểm soát tại cảng cũng được thực hiện nghiêm túc. Năm 2025 ghi nhận 24.395 lượt tàu xuất nhập cảng, sản lượng bốc dỡ qua cảng đạt 41.156 tấn. Toàn bộ dữ liệu giám sát sản lượng được cập nhật hàng ngày trên hệ thống điện tử.

Đối với tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, hiện có 219 tàu được quản lý chặt chẽ, niêm yết công khai tại cộng đồng, giám sát vị trí neo đậu và không để ngư cụ trên tàu.

Tăng cường truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chặt xuất khẩu sang EU

Theo tỉnh Khánh Hòa, công tác xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác được thực hiện theo đúng quy định. Hồ sơ lưu trữ đầy đủ, có hệ thống. Việc giám sát sản lượng bốc dỡ qua cảng được tăng cường, đặc biệt với các mặt hàng có giá trị cao như cá ngừ vây vàng, cá mắt to và cá cờ kiếm.

Song song đó, tỉnh Khánh Hòa đã triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT, bảo đảm 100% tàu cá ra vào cảng và sản lượng bốc dỡ được giám sát trên hệ thống. Năm 2025 đã thực hiện xác nhận xuất nhập cho 11.736 lượt tàu rời cảng và 11.408 lượt tàu cập cảng trên hệ thống.

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và các bộ ngành, giai đoạn 2021 đến 2025, UBND tỉnh Khánh Hòa đã thành lập 3 đoàn kiểm tra toàn bộ 28 doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU. Qua kiểm tra, chưa phát hiện vi phạm.

Trong lĩnh vực cấp C/O mẫu EUR.1 cho hàng thủy sản xuất khẩu sang EU, đến nay có 25 doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh được cấp C/O. Tỷ lệ cấp C/O tăng dần qua các năm, mặt hàng chủ lực vẫn là tôm đông lạnh.

Chuẩn bị làm việc với Đoàn Thanh tra của Ủy ban châu Âu lần thứ 5, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành kế hoạch cụ thể, phân công nhiệm vụ chi tiết cho từng đơn vị, bảo đảm nội dung làm việc minh bạch, đầy đủ, đúng thực chất.

Phát biểu kết luận tại buổi làm việc, Thứ trưởng Phan Thị Thắng nhấn mạnh, trong quá trình chuẩn bị làm việc với Đoàn Thanh tra của Ủy ban châu Âu, địa phương cần làm rõ những thay đổi thực chất so với giai đoạn trước.

Theo Thứ trưởng, cần chỉ ra cụ thể hiện nay hệ thống dữ liệu được tích hợp, kết nối và minh bạch ra sao so với trước đây. Những tồn tại từng bị EC lưu ý chủ yếu xuất phát từ việc dữ liệu chưa đồng bộ, quy trình chưa thống nhất, việc truy xuất nguồn gốc còn chồng chéo. Tuy nhiên đến thời điểm này, nhiều quy chế về xuất xứ, kiểm tra, truy xuất nguồn gốc đã được ban hành và vận hành rõ ràng hơn.

“Chúng ta không chỉ tính tổng số, mà phải phân tích chi tiết, đối chiếu với thực tế hoạt động của doanh nghiệp để tránh tình trạng số liệu chưa thống nhất khi đoàn kiểm tra đặt câu hỏi ngược lại”, Thứ trưởng lưu ý.

Thứ trưởng cũng đề nghị các cơ quan chức năng tiếp cận vấn đề trên tinh thần tổng quan, không chỉ kiểm tra từng bộ hồ sơ riêng lẻ mà phải nhìn vào bức tranh chung về xuất nhập khẩu, về quản lý đội tàu, về sự phối hợp giữa các lực lượng như biên phòng, cơ quan quản lý thủy sản và chính quyền cơ sở.

Theo Thứ trưởng, điểm tiến bộ nổi bật hiện nay là công tác quản lý tàu cá đã được phân cấp cụ thể đến từng địa phương, từng đơn vị cơ sở. Dữ liệu được kết nối liên ngành, việc kiểm soát được thực hiện thường xuyên và chặt chẽ hơn trước.

“Minh bạch không chỉ là khẩu hiệu, mà phải thể hiện trong từng hồ sơ, từng quy trình, từng con số cụ thể”, Thứ trưởng nhấn mạnh, đồng thời cho rằng các đợt kiểm tra sắp tới sẽ được chia nhóm chuyên đề, đi sâu từng nội dung, do đó địa phương cần chuẩn bị kỹ lưỡng, chủ động rà soát để nhận diện sớm những bất cập nếu có.

Thứ trưởng bày tỏ tin tưởng với sự phối hợp đồng bộ giữa các sở ngành và sự chủ động của địa phương, công tác chống khai thác IUU sẽ tiếp tục đạt kết quả thực chất, đáp ứng yêu cầu của EC trong đợt thanh tra tới.

Về kiến nghị, tỉnh Khánh Hòa cũng đề xuất Bộ Công Thương và các bộ ngành liên quan tiếp tục hỗ trợ chuyên môn, cử cán bộ có kinh nghiệm phối hợp rà soát, khắc phục những tồn tại còn lại, tạo điều kiện tốt nhất để sớm tháo gỡ thẻ vàng IUU đối với thủy sản khai thác của Việt Nam.