Tin Khu Vực
Các trung tâm R&D mở rộng hiện diện tại Việt Nam
Ngày 5/11/2026, tại buổi tiếp lãnh đạo Tập đoàn Dassault Systèmes của Pháp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị tập đoàn tiếp tục phối hợp với Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC), phát huy hiệu quả Trung tâm Xuất sắc về bản sao số và trí tuệ nhân tạo (AI), gắn đào tạo nhân lực với nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ.
Trước đó 1 ngày, tại cuộc làm việc với Bộ Khoa học và Công nghệ, đại diện Dassault Systèmes cho biết, tập đoàn đang lên kế hoạch triển khai thêm phòng thí nghiệm tại NIC, hướng tới nghiên cứu chuyên sâu và phát triển các cơ chế đồng tài trợ.
Những hoạt động hợp tác tiếp nối sự kiện tháng 1/2026, khi Dassault Systèmes khai trương Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (R&D) cùng Trung tâm Xuất sắc về bản sao số và AI tại Hà Nội. Đây là những nền tảng phục vụ nghiên cứu, mô phỏng, thiết kế công nghiệp và hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ trong sản xuất. Dassault Systèmes là một trong những tập đoàn công nghệ quốc tế đang mở rộng hoạt động nghiên cứu tại Việt Nam, cùng với các tên tuổi lớn như NVIDIA, Samsung và Qualcomm.
Qualcomm Technologies Inc khai trương Trung tâm R&D tại Hà Nội
Trước đó, ngày 12/5/2026, Qualcomm Technologies Inc khai trương Trung tâm R&D tại Hà Nội. Trung tâm tập trung nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, hệ thống trên một vi mạch (SoC), đồng thời định hướng mở rộng sang công nghệ ô tô, Internet vạn vật và những lĩnh vực công nghệ tiên tiến khác.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, đội ngũ kỹ sư Việt Nam tại trung tâm sẽ trực tiếp tham gia thiết kế, phát triển công nghệ mới và phối hợp với các nhóm kỹ thuật khác trong mạng lưới R&D toàn cầu của Qualcomm.
Samsung cũng đã xây dựng nền tảng nghiên cứu tại Việt Nam. Trung tâm R&D của tập đoàn tại Hà Nội đi vào vận hành tháng 12/2022 với tổng vốn đầu tư 220 triệu USD. Tại cuộc làm việc với lãnh đạo UBND TP. Hà Nội ngày 13/1/2026, Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam Na Ki Hong cho biết, trung tâm hiện có khoảng 2.600 cán bộ, nhân viên, trong đó chỉ có 10 người Hàn Quốc, còn lại là nhân sự Việt Nam.
Trong lĩnh vực AI, hợp tác với NVIDIA tiếp tục ghi nhận những chuyển biến mới. Tháng 12/2024, Chính phủ Việt Nam và NVIDIA ký thỏa thuận hợp tác thành lập Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển AI Việt Nam (VRDC) cùng Trung tâm Dữ liệu AI. Tại Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư ngày 29/6/2026, ông Steven Trương - Phó Chủ tịch toàn cầu của NVIDIA, cho biết, hoạt động của NVIDIA tại Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 130% trong giai đoạn 2025-2026, riêng trung tâm VRDC tăng trưởng khoảng 90%. Đội ngũ kỹ sư và nhà khoa học AI của VRDC đang tham gia các chương trình nghiên cứu chiến lược toàn cầu, đồng thời mở rộng hoạt động tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
Những dự án đã đi vào hoạt động cùng các kế hoạch mở rộng đang tạo nền tảng để Việt Nam phát triển hệ sinh thái nghiên cứu, thiết kế và đổi mới sáng tạo gắn với mạng lưới công nghệ quốc tế. Đây cũng là hướng phát triển được xác định trong Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
Theo Nghị quyết, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu thu hút các tập đoàn đa quốc gia đầu tư trung tâm nghiên cứu, thiết kế, đổi mới sáng tạo, dữ liệu, trụ sở khu vực, trung tâm điều hành, trung tâm ngân quỹ, trung tâm mua sắm và trung tâm dịch vụ dùng chung. Trong đó, có ít nhất 3 tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đặt trụ sở, văn phòng, trung tâm R&D tại Việt Nam.
Mục tiêu này gắn với định hướng thu hút 200-300 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài đăng ký trong giai đoạn 2026-2030, đồng thời tăng 30% số tập đoàn đa quốc gia thuộc danh sách Fortune 500 có hoạt động đầu tư tại Việt Nam.
Theo Cục Thống kê, Bộ Tài chính, tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74% so với cùng kỳ năm trước, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1%. Quy mô dòng vốn tiếp tục tăng nhưng Nghị quyết sô 10 đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng đầu tư, đặc biệt là khả năng tiếp nhận công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và tham gia các công đoạn tạo giá trị gia tăng cao.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, TS. Phan Hữu Thắng - Chủ tịch Liên Chi hội Tài chính khu công nghiệp Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài nhấn mạnh, mục tiêu thu hút ít nhất 3 tập đoàn công nghệ hàng đầu đặt trụ sở, văn phòng điều hành hoặc trung tâm R&D là mục tiêu chưa từng xuất hiện trong các chiến lược thu hút FDI trước đây.
Theo ông, hiện diện của các trung tâm nghiên cứu và điều hành có thể mang theo đội ngũ chuyên gia, kỹ sư, hoạt động phát triển sản phẩm, quản trị chuỗi cung ứng và đào tạo nhân lực. Đây là những công đoạn tạo giá trị gia tăng cao trong chuỗi sản xuất toàn cầu. Nếu thực hiện thành công, Việt Nam có cơ hội chuyển dần vị thế tiếp nhận công nghệ sang trực tiếp tham gia những công đoạn có giá trị cao nhất của chuỗi giá trị toàn cầu.
"Các trung tâm R&D hiện diện tại Việt Nam là tín hiệu tích cực cho mục tiêu đó, tuy nhiên, những dự án được triển khai trước thời điểm ban hành Nghị quyết 10 cần được phân biệt với kết quả thu hút đầu tư mới. Để đánh giá mức độ hoàn thành chỉ tiêu 3 tập đoàn, cần có tiêu chí và số liệu chính thức về phạm vi hoạt động, quy mô cùng chức năng nghiên cứu của từng dự án", TS. Phan Hữu Thắng nhấn mạnh.
Giải bài toán nhân lực để giữ chân các tập đoàn công nghệ
Hiện diện ngày càng rõ của các tập đoàn công nghệ quốc tế tạo thêm cơ hội cho Việt Nam nhưng cũng đặt ra yêu cầu về năng lực nghiên cứu, nguồn nhân lực và môi trường đầu tư. Theo ông Võ Xuân Hoài - Phó Giám đốc NIC, khi tìm hiểu cơ hội đầu tư vào Việt Nam, các tập đoàn công nghệ hàng đầu đặc biệt quan tâm đến cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, chính sách ưu đãi, hạ tầng và khả năng cung ứng điện sạch.
Đối với hoạt động R&D, nhân lực có kinh nghiệm là yếu tố quan trọng, ông Võ Xuân Hoài cho biết, NVIDIA đang phối hợp với NIC tìm kiếm nhân lực cho định hướng phát triển trung tâm R&D về AI với quy mô khoảng 1.000 kỹ sư. Tuy nhiên, nguồn nhân lực có đủ kinh nghiệm để tham gia các trung tâm công nghệ cao vẫn còn thiếu.
Khó khăn cũng xuất hiện trong quá trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam với chuỗi cung ứng của các tập đoàn quốc tế. Ông chia sẻ, khi NIC phối hợp tìm kiếm doanh nghiệp trong nước có khả năng tham gia chuỗi cung ứng của ASML, tập đoàn Hà Lan chuyên cung cấp hệ thống quang khắc phục vụ ngành bán dẫn, số doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu ở vòng rà soát ban đầu chỉ khoảng 10 đơn vị.
Thực tế này đặt ra yêu cầu đồng thời về đào tạo nhân lực nghiên cứu và nâng cao năng lực công nghệ của doanh nghiệp trong nước. Bởi hoạt động R&D muốn phát huy hiệu quả lâu dài cần có sự kết nối với hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp có đủ khả năng tham gia phát triển sản phẩm.
Nghị quyết số 10 xác định phát triển nhân lực chất lượng cao, thu hút và trọng dụng nhân tài là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Đến năm 2030, Nghị quyết đặt mục tiêu tỷ trọng lao động qua đào tạo trong cơ cấu sử dụng lao động đạt khoảng 80%, nâng cao rõ rệt tỷ lệ người Việt Nam đảm nhiệm các vị trí kỹ thuật, quản lý, nghiên cứu, thiết kế, vận hành và chuỗi cung ứng trong dự án đầu tư nước ngoài chất lượng cao. Chủ trương này đòi hỏi các cơ sở đào tạo gắn chặt hơn với nhu cầu thực tế của nhà đầu tư, nhất là những ngành công nghệ chiến lược như bán dẫn, AI, dữ liệu, tự động hóa và công nghệ sinh học.
AstraZeneca và Đại học Bách khoa Hà Nội ra mắt Trung tâm đổi mới sáng tạo y tế tại Viện nghiên cứu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI4LIFE)
Cùng với các dự án công nghệ số và công nghiệp, hoạt động nghiên cứu trong lĩnh vực y sinh cũng đang được mở rộng thông qua hợp tác giữa doanh nghiệp nước ngoài với các cơ sở nghiên cứu trong nước. Theo ông Atul Tandon - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc AstraZeneca Việt Nam, giá trị lâu dài của đầu tư nước ngoài nằm ở khả năng góp phần phát triển năng lực trong nước thông qua nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo.
AstraZeneca đang triển khai 78 nghiên cứu lâm sàng tại 59 bệnh viện trên cả nước, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu và hỗ trợ đội ngũ y tế tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế. Thông qua sáng kiến AI4Life hợp tác với Đại học Bách khoa Hà Nội, các nhóm nghiên cứu trong nước đã phát triển những giải pháp AI y tế, gồm chatbot AI và hệ thống hỗ trợ ra quyết định lâm sàng.
Tháng 12/2025, AstraZeneca và Đại học Bách khoa Hà Nội ra mắt Trung tâm Đổi mới sáng tạo y tế tại Viện Nghiên cứu và Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI4LIFE), hướng tới nghiên cứu, ứng dụng công nghệ số và phát triển các giải pháp chăm sóc sức khỏe. Những hoạt động hợp tác của AstraZeneca là ví dụ thực tiễn về khả năng phát triển năng lực nghiên cứu nội địa thông qua liên kết doanh nghiệp, trường đại học và cơ sở y tế. Mô hình này bổ sung cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mà Việt Nam đang hướng tới, dù có tính chất khác với một trung tâm R&D do tập đoàn công nghệ trực tiếp vận hành.
Ngày 22/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 280/NQ-CP về Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 10, xác định các nhiệm vụ hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng nhân lực, phát triển hạ tầng và thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài với khu vực kinh tế trong nước.
Theo định hướng của Nghị quyết số 10, chính sách thu hút đầu tư phải gắn với kết quả thực hiện cam kết, khuyến khích hoạt động nghiên cứu, thiết kế, đào tạo người Việt Nam, chuyển giao công nghệ và phát triển nhà cung ứng nội địa. Đối với các trung tâm R&D, đây là cơ sở để chuyển trọng tâm đánh giá hiệu quả đầu tư sang những đóng góp có thể kiểm chứng. Số kỹ sư Việt Nam được đào tạo, nhiệm vụ nghiên cứu được đảm nhận, công nghệ được tiếp nhận và sản phẩm được phát triển cần trở thành những chỉ tiêu quan trọng.
Đồng thời, việc hoàn thiện cơ chế bảo vệ sở hữu trí tuệ, hạ tầng số, nguồn cung năng lượng và môi trường nghiên cứu sẽ quyết định khả năng giữ chân các tập đoàn công nghệ trong dài hạn.
Theo các chuyên gia, để thực hiện mục tiêu thu hút ít nhất 3 tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đặt trụ sở, văn phòng hoặc trung tâm R&D tại Việt Nam, chính sách thu hút đầu tư cần gắn chặt với phát triển năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ trong nước.
Hiệu quả của các trung tâm R&D phải được đo bằng số lượng kỹ sư Việt Nam tham gia các dự án nghiên cứu toàn cầu, năng lực tiếp nhận công nghệ và khả năng phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Đây là những yếu tố quan trọng để Việt Nam nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, hiện thực hóa mục tiêu thu hút đầu tư nước ngoài chất lượng cao theo Nghị quyết 10-NQ/TW.