Logistics Việt Nam đứng trước yêu cầu dịch chuyển mang tính lịch sử

Logistics Việt Nam dịch chuyển lịch sử sang "năng lực quốc gia". Từ tư duy của Đảng, toàn ngành dồn lực hạ chi phí, khơi thông mạch máu cao nguyên.

Không còn bó hẹp trong không gian của một ngành dịch vụ phụ trợ, logistics Việt Nam đang đứng trước yêu cầu dịch chuyển mang tính lịch sử để trở thành "năng lực chiến lược vĩ mô", củng cố nội lực và sức chống chịu của nền kinh tế.

Từ các định hướng tầm nhìn của Đảng đến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, toàn ngành Công Thương đang dồn lực hóa giải các điểm nghẽn chi phí, đồng bộ hạ tầng kết nối xuyên suốt từ cao nguyên ra biển lớn.

Hạ tầng Cảng Quy Nhơn – điểm nút chiến lược khơi thông hành lang logistics từ cao nguyên ra biển lớn.

Hạ tầng Cảng Quy Nhơn – điểm nút chiến lược khơi thông hành lang logistics từ cao nguyên ra biển lớn.

Cụ thể hóa tư duy chiến lược

Sự bứt phá của ngành dịch vụ này là kết quả trực tiếp từ quá trình thể chế hóa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. Khung chính sách vĩ mô của Đảng đã xác định rõ nhiệm vụ đột phá về xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại và phát triển mạnh các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

Định hướng này tiếp tục được làm sâu sắc hơn tại Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng xây dựng chính sách phát triển công nghiệp quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; cùng các Nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội vùng, trong đó luôn khẳng định logistics là "mạch máu" cốt lõi để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và đẩy mạnh xuất nhập khẩu.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các bộ, ngành về định hướng phát triển logistics quốc gia mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ yêu cầu cốt lõi: “Phải chuyển mạnh từ tư duy phát triển dịch vụ logistics sang xây dựng năng lực logistics quốc gia. Phát triển logistics không phải chỉ là câu chuyện riêng lẻ của một ngành kinh tế mà là bài toán tổng thể về năng lực tổ chức, kết nối và vận hành của cả nền kinh tế, gắn trực tiếp với chủ quyền, khả năng tự chủ, sức chống chịu của nền kinh tế và yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh… Phải có khát vọng và quyết tâm đưa Việt Nam trở thành một trung tâm logistics, trung tâm trung chuyển và phân phối hàng hóa quan trọng của khu vực và thế giới.”

Chỉ đạo này khẳng định phát triển logistics không còn là câu chuyện riêng lẻ của một ngành kinh tế. Đó là bài toán tổng thể về năng lực vận hành quốc gia gắn liền với khả năng tự chủ, sức chống chịu và bảo đảm an ninh kinh tế, quyết tâm đưa Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển trọng điểm của khu vực và thế giới.

Hóa giải điểm nghẽn chi phí và hạ tầng

Thách thức lớn nhất hiện nay để hiện thực hóa tư duy của Đảng là áp lực giảm chi phí vận hành. Dù chi phí logistics đã giảm từ mức trên 20% GDP xuống còn khoảng 16% GDP, con số này vẫn là rào cản lớn đối với sức cạnh tranh của hàng hóa.

Nền tảng để giải bài toán này là việc hoàn thiện hạ tầng với hơn 3.345km đường cao tốc cùng trục Bắc - Nam cơ bản thông suốt. Tuy nhiên, nút thắt thực tế lại nằm ở "mạch kết nối cuối cùng" giữa vùng nguyên liệu với kho bãi và cảng biển. Để đạt mục tiêu giảm chi phí xuống 12 - 15% GDP vào năm 2035 theo Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam (phê duyệt tại Quyết định 2229/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ), việc cấp bách hiện nay là quán triệt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Tập trung rà soát, tháo gỡ ngay những "điểm nghẽn" lớn nhất về hạ tầng kết nối, kiểm tra chuyên ngành và liên thông chia sẻ dữ liệu. Việc đồng bộ mạng lưới logistics quốc gia thống nhất, xóa bỏ tình trạng đầu tư phân tán theo địa giới hành chính chính là chìa khóa để triệt tiêu các chi phí phát sinh vô lý.

Khơi thông liên kết vùng và tạo giá trị thực chất

Sự dịch chuyển của chính sách đã tạo ra những không gian phát triển mới. Từ mô hình thí điểm khu thương mại tự do tại Đà Nẵng, Hải Phòng cho đến việc Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 1065/QĐ-BCT chọn ngày 6/5 là Ngày Logistics Việt Nam, tất cả đều hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đối thoại chính sách thực chất. Để đưa chính sách vào đời sống, việc lựa chọn trọng điểm liên kết vùng mang ý nghĩa quyết định.

Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 tổ chức tại Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai) với chủ đề “Kết nối logistics cao nguyên, vươn ra chuỗi giá trị toàn cầu” chính là hành động cụ thể. Việc khơi thông hành lang vận tải từ vùng nông - lâm sản cao nguyên ra các cảng biển lớn không chỉ tối ưu hóa chi phí mà còn mở rộng năng lực xuất khẩu trực tiếp. Làn sóng liên kết này đang lan tỏa mạnh mẽ thông qua việc hình thành, củng cố hàng loạt hiệp hội địa phương tại Đắk Lắk, Quảng Ninh, Bắc Ninh.

Nhìn về dài hạn, thước đo hiệu quả của ngành không nằm ở khối lượng hàng hóa thông qua mà ở hàm lượng giá trị gia tăng giữ lại trong nước. Khi doanh nghiệp nội địa nâng cao công nghệ để làm chủ các công đoạn phức tạp như quản trị chuỗi cung ứng toàn cầu và phân phối tích hợp, "năng lực logistics quốc gia" mới thực sự được khẳng định vững chắc trên trường quốc tế.

Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 với chủ đề "Kết nối logistics cao nguyên, vươn ra chuỗi giá trị toàn cầu" diễn ra tại Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai) từ ngày 6 đến 7/11/2026. Sự kiện do Bộ Công Thương chủ trì, được kỳ vọng sẽ tìm ra những giải pháp đột phá nhằm tháo gỡ nút thắt về hạ tầng và chi phí vận tải cho khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Sáng ngày 7/11, Phiên toàn thể sẽ diễn ra với chủ đề: Kết nối logistics cao nguyên, vươn ra chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Anh Kiệt

Có thể bạn quan tâm