Tin Khu Vực 
Biên lợi nhuận đưa Nvidia trở thành ngoại lệ của ngành chip
Nvidia đã trở thành một trường hợp đặc biệt trong ngành công nghiệp bán dẫn. Biên lợi nhuận gộp của hãng đạt khoảng 75%, mức gần với các thương hiệu xa xỉ hoặc các công ty phần mềm hơn là một nhà sản xuất chip truyền thống.
Trong lịch sử ngành bán dẫn, ngay cả những doanh nghiệp hoạt động hiệu quả nhất cũng thường chỉ duy trì biên lợi nhuận gộp quanh mức 50%. Khoảng cách lớn này trở thành yếu tố quan trọng nhất trong cách thị trường định giá Nvidia hiện nay, đồng thời đặt ra câu hỏi liệu lợi thế đó có thể duy trì lâu dài hay không.
Nvidia ghi nhận biên lợi nhuận cao bởi công nghệ thiết kế chip. Ảnh minh họa
Nvidia thường được mô tả là một công ty thiết kế chip, nơi phần lớn giá trị đến từ phần mềm độc quyền và nền tảng dành cho nhà phát triển. Nhận định này phản ánh đúng một phần bản chất của doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tế kinh doanh của Nvidia vẫn gắn liền với việc bán các con chip vật lý, và những con chip này phải được sản xuất tại các nhà máy mà công ty không sở hữu.
Các chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến nhất của Nvidia phụ thuộc gần như hoàn toàn vào năng lực sản xuất của Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC). Những sản phẩm mang lại lợi nhuận cao nhất của hãng, bao gồm H200, Blackwell và kiến trúc Rubin thế hệ tiếp theo, đều được chế tạo trên các tiến trình 4 nanomet và 3 nanomet tiên tiến của TSMC.
Hiện nay gần như không có lựa chọn thay thế nào có thể sản xuất các thiết kế này với quy mô, hiệu năng và tỷ lệ thành phẩm tương đương. Điều đó khiến chuỗi giá trị của Nvidia gắn chặt với năng lực sản xuất của đối tác này.
Trong ngành bán dẫn, doanh nghiệp kiểm soát được công nghệ chế tạo tiên tiến thường nắm lợi thế lớn nhất. TSMC quyết định mức giá cho mỗi wafer sản xuất, đồng thời phân bổ công suất cho từng khách hàng.
Nvidia là một trong những khách hàng lớn nhất của TSMC, nhưng công ty không phải là bên duy nhất cần đến năng lực sản xuất này. Các tập đoàn công nghệ lớn như Google hay Microsoft cũng đang tự thiết kế chip AI và cạnh tranh cùng Nvidia để giành công suất sản xuất tiên tiến.
Những con chip do các tập đoàn này phát triển thường xử lý các khối lượng công việc chuyên biệt, thay vì thay thế hoàn toàn hệ thống của Nvidia. Tuy vậy, chúng vẫn phải dựa vào các dây chuyền sản xuất tiên tiến của TSMC. Làn sóng đầu tư xây dựng hạ tầng AI trên toàn cầu khiến nhu cầu đối với năng lực sản xuất của hãng này luôn ở mức rất cao.
Sự phân chia vai trò hiện nay mang lại lợi ích lớn cho cả hai bên. Nvidia tập trung vào thiết kế kiến trúc chip và phát triển phần mềm, trong khi TSMC đảm nhiệm khâu sản xuất và đầu tư mạnh vào nhà máy. Mỗi năm, TSMC chi hơn 40 tỷ USD để mở rộng và nâng cấp năng lực chế tạo.
Nhờ mô hình này, Nvidia có thể duy trì biên lợi nhuận cao như các công ty phần mềm mà không phải gánh chi phí khổng lồ cho việc xây dựng và nâng cấp nhà máy bán dẫn. Ở chiều ngược lại, TSMC giữ cho các nhà máy tiên tiến của mình luôn hoạt động hết công suất.
Cho đến nay, sự cân bằng này vẫn được duy trì. Tuy nhiên, định giá của Nvidia đang dựa trên giả định rằng trạng thái đó sẽ tiếp tục kéo dài trong nhiều năm tới.
Khi quyền lực thực sự nằm ở năng lực sản xuất chip
Cổ phiếu Nvidia hiện được giao dịch ở mức khoảng 21 lần lợi nhuận dự phóng. Với một doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng doanh thu ba chữ số trong những năm gần đây, mức định giá này nhìn qua có vẻ khá thận trọng.
Tuy nhiên, mức định giá đó chỉ hợp lý khi các dự báo lợi nhuận trong tương lai dựa trên giả định rằng biên lợi nhuận gộp của Nvidia vẫn duy trì gần mức cao kỷ lục.
Thực tế, giá trị thị trường của công ty phụ thuộc vào việc hai điều kiện quan trọng cùng tồn tại trong thời gian dài. Nhu cầu đối với hạ tầng AI phải đủ mạnh để Nvidia tiếp tục duy trì mức giá bán cao. Bên cạnh đó, TSMC không giành phần lợi nhuận lớn hơn trong mỗi con chip được sản xuất.
Điều kiện thứ nhất thường xuyên được nhắc đến khi nói về tương lai của Nvidia. Tuy nhiên, điều kiện thứ hai lại ít được chú ý hơn, dù có thể tác động đáng kể đến lợi nhuận của hãng.
Khi quy mô doanh thu và lợi nhuận của Nvidia đã rất lớn, chỉ một thay đổi nhỏ trong biên lợi nhuận cũng có thể ảnh hưởng rõ rệt đến định giá của công ty. Với mức doanh thu hiện nay, mỗi biến động một điểm phần trăm trong biên lợi nhuận gộp tương đương khoảng 2 tỷ USD lợi nhuận gộp mỗi năm, đủ để làm thay đổi các dự báo lợi nhuận.
Bên cạnh đó, yếu tố địa lý cũng làm gia tăng rủi ro cho chuỗi cung ứng. Phần lớn năng lực sản xuất chip tiên tiến hiện vẫn tập trung tại Đài Loan (Trung Quốc). Bất kỳ gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng.
TSMC đang mở rộng sản xuất tại Arizona (Mỹ), giúp đa dạng hóa một phần địa điểm sản xuất. Tuy nhiên, các nhà máy này vẫn thuộc cùng một công ty và chịu chung các quyết định phân bổ công suất.
Hiện nay, ngành bán dẫn toàn cầu xoay quanh hai “nút thắt cổ chai” quan trọng. Một là ASML, công ty kiểm soát công nghệ thiết bị quang khắc tiên tiến dùng trong sản xuất chip. Hai là TSMC, doanh nghiệp dẫn đầu về năng lực chế tạo chip tiên tiến.
Những lựa chọn thay thế đáng tin cậy cho hai mắt xích này rất hiếm, trong khi rào cản gia nhập ngành lại cực kỳ lớn. Nvidia hiện đang hưởng mức biên lợi nhuận giống các công ty phần mềm trong khi tránh được gánh nặng vốn đầu tư cho việc sản xuất chip.