Tin Khu Vực 
Chúng tôi đến bản Tia Ma Mủ - (nơi 100% đồng bào dân tộc thiểu số người Mông sinh sống) vào những ngày giáp tết Nguyên đán, khi màn sương còn ôm trên từng sườn đồi và mây như tràn xuống tận lối đi.
Từ trung tâm tỉnh Lai Châu, quãng đường gần 240km và phải mất gần 6 tiếng đồng hồ đi ô tô, vượt qua nhiều đoạn đường đất đá gồ ghề mới có thể chạm ngõ bản nhỏ nằm cheo leo trên lưng núi cao của xã Tà Tổng.
Bản Tia Ma Mủ, xã Tà Tổng cách trung tâm tỉnh Lai Châu khoảng 240km.
Ước mơ còn dang dở
Bản Tia Ma Mủ hiện ra trước mắt chúng tôi lặng lẽ. Ở đây có 82 hộ đồng bào Mông sinh sống rải rác trên sườn núi, cách trung tâm xã khoảng 50km. Đến hôm nay, nơi đây vẫn chưa có điện lưới quốc gia, ánh sáng điện vẫn là một ước mơ còn dang dở...
Buổi trưa muộn, khi đồng hồ chỉ đúng 12 giờ, bản làng vẫn chậm rãi như thời gian đang trôi theo một nhịp khác. Không điện, không sóng điện thoại, từ UBND xã Tà Tổng muốn liên lạc vào bản không có cách nào. Mọi thông tin đều phải nhờ người trên đường vào, hoặc khi cần thiết, bí thư chi bộ, trưởng bản men theo sườn núi tìm điểm cao bắt sóng.
Không có điện, người dân bản Tia Ma Mủ còn gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt.
Ngay khi vừa đặt chân tới bản, chúng tôi gặp anh Giàng A Tịnh, Phó trưởng bản đang cùng chủ xe tải bốc dỡ những bao hàng thiết yếu vừa được chở từ trung tâm xã Mường Tè vào. Mỳ tôm, muối, dầu ăn, bánh kẹo… được xếp gọn gàng trong căn tạp hóa nhỏ của gia đình anh. Với người dân Tia Ma Mủ, khu tạp hóa như một “chợ bản” thu nhỏ, bởi để ra được trung tâm xã, bà con phải đi rất xa, tốn nhiều thời gian và công sức.
Gia đình anh Tịnh là một trong số hộ có được ánh sáng điện nhờ hệ thống năng lượng mặt trời. Ánh đèn le lói đủ để thắp sáng gian nhà gỗ, đủ để sạc một chiếc điện thoại khi cần. Nhưng theo anh Tịnh, để có được hệ thống ấy, gia đình anh đã phải bán trâu, tích cóp nhiều năm. “Không phải nhà nào cũng làm được. Phải có điều kiện kinh tế nhỉnh hơn một chút mới dám đầu tư”, anh nói.
Mỗi khi muốn họp bản, Trưởng, phó bản phải dùng kẻng để thông báo tới người dân.
Theo anh Tịnh, hiện trong bản có khoảng 60 hộ lắp đặt điện mặt trời, nhưng nguồn điện này rất hạn chế. Chỉ đủ dùng thắp sáng bóng đèn, phục vụ những nhu cầu tối thiểu nhất. Trong bản không nhà nào có ti vi. Buổi tối, nhiều gia đình vẫn quen với ánh đèn dầu, đèn pin. Khi màn đêm buông xuống, cả bản chìm trong tĩnh lặng, người lớn nghỉ ngơi sớm, trẻ con cũng sớm rời sách vở vì thiếu ánh sáng.
Chúng tôi ghé thăm gia đình anh Giàng A Lành, khi anh và vợ đang lúi húi bên bếp lửa nấu bữa trưa muộn, để kịp buổi chiều lên nương. Đứa trẻ nhỏ được mẹ địu trên lưng, ánh mắt ngơ ngác nhìn ngọn lửa bập bùng. Anh Lành chia sẻ, gia đình chưa có điều kiện lắp điện mặt trời, mọi sinh hoạt đều phụ thuộc vào củi lửa. “Với chúng tôi, điện quý như vàng. Có điện, con cái mới học hành tốt, cuộc sống mới đỡ vất vả hơn”, anh nói, ánh mắt ánh lên niềm mong mỏi.
Sinh kế của người dân Tia Ma Mủ chủ yếu là trồng ngô, lúa nương, chăn nuôi nhỏ lẻ. Không điện, mọi khâu sản xuất đều thủ công, công sức bỏ ra nhiều mà thu nhập vẫn bấp bênh. Anh Giàng A Chử, vừa từ nương về, gùi trên lưng bó củi lớn, anh chia sẻ muốn đầu tư máy móc làm nghề, nhưng “không có điện cũng đành thôi”.
Mong mỏi "ánh sáng" sớm về với bản
Không có điện không chỉ ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt, mà còn tác động trực tiếp đến việc học tập của trẻ em trong bản. Ban ngày, các em đến lớp, nhưng khi về nhà, việc học bài buổi tối gần như là điều xa xỉ. Điểm trường mầm non Tia Ma Mủ hiện có 55 học sinh, do 4 cô giáo phụ trách hai lớp học. Các cô giáo thường xuyên ở lại qua đêm để chăm sóc học sinh trong điều kiện thiếu thốn đủ bề.
Nhiều hộ dân trong bản Tia Ma Mủ vay mượn, tích cóp để đầu tư hệ thống năng lượng mặt trời.
Cô giáo Lỳ Gió Lung chia sẻ, điều kiện giảng dạy ở điểm trường rất khó khăn. Không điện, không sóng điện thoại, mọi khái niệm về chuyển đổi số trong giáo dục gần như bằng không. “Chúng tôi chỉ mong có điện để mùa đông có nước nóng cho các cháu, mùa hè có quạt, để việc học tập và sinh hoạt an tâm hơn”, cô nói.
Theo Chủ tịch UBND xã Tà Tổng Nguyễn Quang Vinh: “Hiện, xã Tà Tổng vẫn còn bản Tia Ma Mủ và 3 điểm dân cư với khoảng 200 hộ chưa có điện lưới quốc gia. Nhiều năm qua, người dân đã nhiều lần kiến nghị với chính quyền các cấp về việc đầu tư điện cho bản. Thế nhưng, do địa hình phức tạp, dân cư thưa thớt, chi phí đầu tư lớn, nên việc kéo điện gặp không ít khó khăn. Địa phương đã có văn bản đề xuất với tỉnh và ngành điện lực Lai Châu sớm triển khai dự án cấp điện cho bản Tia Ma Mủ".
Có ánh sáng điện - những bữa ăn của trẻ cũng sẽ "đủ đầy" hơn.
Tin vui đến khi chúng tôi rời bản, thông tin từ ngành điện lực cho hay, dự án cấp điện cho Tia Ma Mủ đã được Tổng công ty Điện lực miền Bắc phê duyệt, dự kiến hoàn thành và đóng điện vào quý 2 năm 2026.
Với người dân nơi đây, điện không chỉ thắp sáng ngôi nhà, mà là ánh sáng của tri thức, của cơ hội và hy vọng. Khi có điện, trẻ con sẽ được học hành đầy đủ hơn, người lớn mạnh dạn làm ăn, tiếp cận thông tin, chính sách của Đảng, Nhà nước được truyền tải nhanh và hiệu quả hơn.
Bản Tia Ma Mủ đang từng ngày chờ đợi ánh sáng của điện lưới quốc gia.
Chia tay Tia Ma Mủ, trên con đường trở lại trung tâm tỉnh, chúng tôi vẫn nhớ mãi hình ảnh những ngôi nhà gỗ nhỏ nép mình trong sương núi, nơi một vài tấm pin mặt trời lấp lánh giữa mây. Đâu đó, tiếng nhạc xuân vang lên khe khẽ từ chiếc loa nhỏ của một gia đình hiếm hoi có điện. Một chút ánh sáng thôi, nhưng đã đủ để thắp lên niềm tin. Tia Ma Mủ đang từng ngày chờ đợi ánh sáng của điện lưới quốc gia – ánh sáng của một tương lai bớt nhọc nhằn, nhiều cơ hội và ấm no hơn. Và chúng tôi tin, mùa xuân của “ánh sáng” sẽ sớm gõ cửa bản Mông nơi đây.