Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam: Vững mạnh cùng đất nước

Chủ tịch HĐTV Lê Minh Chuẩn và Tổng giám đốc Đặng Thanh Hải trao phần thưởng cho các cá nhân có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua lao động sản xuất, khắc phục hậu quả mưa lũ năm 2015

Từ những mốc son lịch sử hào hùng...

“Ngay sau khi Đảng cộng sản Việt Nam được thành lập, hai chi bộ Đảng cộng sản đầu tiên đã được thành lập tại Mỏ Mạo Khê và Nhà máy Cơ khí Hòn Gai; ngày 1/5/1930 lá cờ đỏ lại phấp phới bay trên đỉnh núi Bài Thơ và đỉnh cao là thắng lợi của cuộc tổng bãi công của hơn 3 vạn thợ mỏ vào ngày 12/11/1936 dưới sự lãnh đạo của Đảng” - khái quát về các mốc son lịch sử của ngành, TS. Trần Xuân Hòa - nguyên Chủ tịch Hội đồng thành viên TKV- cho biết.

Theo TS. Hòa, tiến trình phát triển của ngành Than chia thành 5 giai đoạn, cụ thể: Giai đoạn tham gia đấu tranh vũ trang, khởi nghĩa dành chính quyền và kháng chiến chống Pháp, giải phóng vùng mỏ (trước năm 1955); thời kỳ tiếp quản khu mỏ và khôi phục sản xuất (1955-1960); thời kỳ thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965) và kháng chiến chống Mỹ (1965-1975); giai đoạn sau khi đất nước thống nhất đến khi thành lập Tổng công ty Than Việt Nam (1976-1994) và giai đoạn đổi mới, phát triển mạnh mẽ theo cơ chế thị trường thời kỳ hội nhập và toàn cầu hóa, đưa ngành Than phát triển mạnh mẽ (từ 1995 đến nay).

Đánh giá về những đóng góp của ngành than trong sự phát triển của ngành Công Thương nói riêng, đất nước nói chung, nguyên Thứ trưởng Bộ Công Thương Lê Dương Quang nhấn mạnh: Ngành Than là cái nôi của giai cấp công nhân Việt Nam, là nơi đào tạo, rèn luyện, thử thách, trưởng thành nhiều thế hệ cán bộ, chuyên gia, nhà quản lý. Suốt từ ngày hòa bình lập lại ở miền Bắc tới nay, ngành than chưa bao giờ để thiếu than cho đất nước, kể cả khi chiến tranh ác liệt hay những năm tháng hết sức khó khăn của thời kỳ đầu chuyển sang nền kinh tế định hướng thị trường.

... Đến những đóng góp to lớn cho sự phát triển đất nước

Khẳng định vai trò quan trọng của ngành Than trong sự phát triển của ngành Công Thương, các thế hệ lãnh đạo của ngành Than đều chung nhận định: “Đây là một trong những ngành công nghiệp quan trọng hàng đầu, có vai trò không thể thay thế trong sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa”.

Trước hết, ngành Than là một trong 3 trụ cột về năng lượng của quốc gia, nhất là trong bối cảnh nhu cầu năng lượng cho phát triển kinh tế - xã hội ngày càng tăng, trong khi nguồn tài nguyên thủy điện, dầu khí có hạn, các dạng năng lượng mới chưa thể thay thế năng lượng truyền thống. Hơn nữa, than là nguyên liệu đầu vào của nhiều ngành công nghiệp quan trọng, như xi măng, hóa chất, phân bón, luyện kim...

Ảnh: Thanh Mai

Nói về những đóng góp cụ thể, đặc biệt là sau giai đoạn hình thành Tổng công ty Than Việt Nam (tháng 10/1994) và sau này là Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (12/2005) đến nay, ông Lê Minh Chuẩn – Chủ tịch HĐTV TKV – khẳng định, TKV đã giữ vững vai trò nền tảng và tiếp tục đẩy nhanh tốc độ phát triển theo hướng tăng trưởng chiến lược, đáp ứng nhu cầu than trong nước ngày càng lớn, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển kinh tế - xã hội.

Lấy số liệu để minh chứng, ông Chuẩn cho biết, năm 1997, sản lượng than toàn ngành mới ở mức 11,3 triệu tấn thì 10 năm sau (2007) đã tăng lên 42,2 triệu tấn, vượt mốc 40 triệu tấn so Nghị quyết Đại hội Đảng, năm có sản lượng cao nhất (2011) đạt 45 triệu tấn. So với năm 1995 khi mới thành lập, sản lượng than của TKV đã tăng gấp 7 lần.

Năm 2015, dù gặp nhiều khó khăn, song tổng sản lượng than nguyên khai vẫn đạt 37,6 triệu tấn; than tiêu thụ đạt trên 35,5 triệu tấn; bốc xúc vận chuyển đất đá đạt 175,5 triệu m3… Đặc biệt, thay vì chủ yếu khai thác, sản xuất và xuất khẩu quặng tinh, hơn nửa thập niên trở lại đây, TKV đã chuyển hướng đầu tư chế biến kim loại màu, gồm: Đồng, chì, kẽm, alumin và đang đầu tư các dự án mới sản xuất gang thép, cromit và các kim loại khác.

Cùng với đó, trên nền công nghiệp than, TKV đã phát triển thành công các lĩnh vực nhiệt điện, thủy điện; vật liệu nổ công nghiệp, cơ khí, vật liệu xây dựng và nhiều lĩnh vực khác.

Năm 2015, TKV đã sản xuất trên 50.190 tấn tinh quặng đồng, 11.316 tấn đồng tấm, 9.428 tấn kẽm thỏi, 648 tấn thiếc thỏi, sản lượng điện đạt 8.991 triệu kWh, sản xuất thuốc nổ công nghiệp đạt 70.000 tấn...

Theo lộ trình phát triển đến năm 2020, các sản phẩm chính hàng năm của TKV bao gồm: Than thương phẩm 42 triệu tấn, sản lượng điện 12 tỷ 650 kWh; vật liệu nổ công nghiệp 68.280 tấn, nguyên liệu sản xuất thuốc nổ công nghiệp 200.000 tấn, xi măng 3 triệu tấn, alumin 1.230.000 tấn, quặng sắt 920.000 tấn, tinh quặng đồng 90.000 tấn, đồng tấm 30.000 tấn, FeroChrome 20.000 tấn, kẽm thỏi 15.000 tấn, vàng kim loại 1.085 kg...

Về đóng góp cho ngân sách, số liệu thống kê cho thấy, nộp ngân sách nhà nước từ năm 1995 trở lại đây đã tăng từ 120 tỷ đồng lên 16.150 tỷ đồng năm 2011. Hai năm 2012 - 2013, do ảnh hưởng của suy giảm kinh tế nên chỉ số này có thấp hơn nhưng vẫn ở mức từ 13.880 - 12.769 tỷ đồng/năm; riêng năm 2015, con số này là 12.500 tỷ đồng.

Không chỉ có vậy, nhiều năm trở lại đây, TKV đã tham gia chương trình 30a của Chính phủ giúp đỡ 3 huyện nghèo thuộc các tỉnh Hà Giang, Bắc Kạn và Lâm Đồng; ngoài ra tích cực tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện của tỉnh Quảng Ninh và các địa phương khác với kinh phí hàng năm từ 200 - 300 tỷ đồng.