Tin Khu Vực 
Giải ngân tăng tốc nhưng áp lực vẫn lớn
Những tuần giữa tháng 5/2026 ghi nhận tín hiệu tích cực từ tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Theo báo cáo số 6350/BTC-PTHT của Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 14/5, tổng số vốn giải ngân đạt hơn 166 nghìn tỷ đồng, tương đương 16,4% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Riêng trong tuần từ ngày 8 - 14/5, số vốn giải ngân phát sinh đạt hơn 12,1 nghìn tỷ đồng, tăng gấp 1,3 lần so với tuần trước.
Tín hiệu tích cực này cho thấy, các giải pháp thúc đẩy tiến độ đang bắt đầu phát huy hiệu quả, trong bối cảnh đầu tư công tiếp tục được xác định là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế năm 2026.
Đầu tư công được xác định là một trong những động lực tăng trưởng kinh tế năm 2026. Ảnh minh hoạ
Năm nay, tổng kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước được giao lên tới hơn 1,026 triệu tỷ đồng, mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Quy mô này phản ánh kỳ vọng lớn vào vai trò dẫn dắt của đầu tư công trong việc kích thích tổng cầu, thúc đẩy phát triển hạ tầng chiến lược và tạo hiệu ứng lan tỏa tới khu vực doanh nghiệp.
Trong bối cảnh xuất khẩu còn chịu tác động từ biến động thương mại toàn cầu, tiêu dùng nội địa phục hồi chưa đồng đều, đầu tư công tiếp tục đóng vai trò “vốn mồi” cho tăng trưởng. Dòng vốn này không chỉ thúc đẩy các dự án hạ tầng mà còn tạo thêm việc làm, kéo theo nhu cầu vật liệu xây dựng, cơ khí, logistics và bất động sản công nghiệp.
Một điểm tích cực khác là tỷ lệ phân bổ vốn năm nay đã được cải thiện đáng kể. Tổng số vốn được phân bổ chi tiết cho các nhiệm vụ, dự án hiện đạt khoảng 97,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. So với các năm trước, tình trạng chậm giao vốn, “giữ vốn chờ dự án” đã giảm rõ rệt.
Tuy nhiên, áp lực giải ngân trong những tháng còn lại của năm vẫn rất lớn. Đến giữa tháng 5, tỷ lệ giải ngân bình quân mới đạt hơn 16%, đồng nghĩa phần lớn khối lượng vốn vẫn phải tập trung thực hiện trong thời gian ngắn.
Đáng chú ý, hiện vẫn còn 27 bộ, cơ quan trung ương và 20 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung của cả nước. Một số đơn vị gần như chưa giải ngân hoặc giải ngân dưới 1%, cho thấy khoảng cách giữa quyết tâm chính sách và năng lực triển khai thực tế vẫn còn khá lớn.
Cần chuyển từ “có vốn” sang “hấp thụ được vốn”
Nhiều năm qua, câu chuyện đầu tư công thường được nhìn dưới góc độ thủ tục và tiến độ. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, đây không chỉ là vấn đề giải ngân vốn mà còn là bài toán tăng trưởng kinh tế. Khi các dự án hạ tầng được triển khai, nhu cầu về nguyên vật liệu, vận tải, nhân công và dịch vụ sẽ tăng theo. Hiệu ứng lan tỏa không chỉ nằm ở giá trị công trình mà còn ở khả năng kích thích sản xuất, thúc đẩy đầu tư và tạo niềm tin cho doanh nghiệp.
Chuyên gia kinh tế - PGS. TS Đinh Trọng Thịnh.
Đặc biệt, các dự án hạ tầng lớn như cao tốc, cảng biển, logistics hay đường sắt không chỉ tạo việc làm trước mắt mà còn mở ra không gian phát triển mới cho nền kinh tế trong dài hạn. Việc dành khoảng 5% kế hoạch vốn đầu tư công ngân sách địa phương để chuẩn bị cho dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cho thấy xu hướng ưu tiên các công trình hạ tầng chiến lược ngày càng rõ nét.
Bên cạnh đó, giải ngân đầu tư công cũng phản ánh năng lực điều hành và tổ chức thực hiện. Bởi dù nguồn vốn đã được bố trí, nhưng nếu thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng hoặc sự phối hợp giữa các cấp còn chậm thì dòng vốn vẫn khó đi vào nền kinh tế đúng thời điểm.
Thực tế cho thấy, nhiều địa phương có tỷ lệ giải ngân cao thường là những nơi chủ động từ sớm trong chuẩn bị dự án, giải phóng mặt bằng và phân công trách nhiệm cụ thể. Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh hay Đồng Nai không chỉ có tiến độ giải ngân tích cực mà còn đang tận dụng đầu tư công để mở rộng không gian phát triển công nghiệp và đô thị.
Ngược lại, nhiều nơi giải ngân thấp vẫn vướng ở thủ tục đầu tư, điều chỉnh dự án hoặc thiếu quỹ đất sạch. Nếu dòng vốn đầu tư công tiếp tục chậm đưa vào nền kinh tế, hiệu quả kích thích tăng trưởng sẽ giảm đáng kể, đồng thời làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực ngân sách.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh cho rằng, trong bối cảnh xuất khẩu và tiêu dùng còn nhiều biến động, đầu tư công tiếp tục là động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế năm 2026. Đây là nguồn lực Nhà nước có thể chủ động về vốn và tiến độ triển khai, qua đó tạo tác động lan tỏa tới đầu tư, sản xuất, hạ tầng và việc làm nếu được thực hiện hiệu quả.
“Quy mô vốn đầu tư công năm nay đã vượt 1 triệu tỷ đồng. Đây không chỉ là nguồn lực cho các công trình hạ tầng mà còn tạo dư địa phát triển cho nhiều lĩnh vực như logistics, bất động sản công nghiệp và các ngành sản xuất liên quan”, ông Đinh Trọng Thịnh nói.
Chuyên gia Đinh Trọng Thịnh cũng nhấn mạnh, đầu tư công có ý nghĩa cả trong ngắn hạn và dài hạn. Trong ngắn hạn, dòng vốn này góp phần kích thích tăng trưởng, tạo việc làm và thúc đẩy tổng cầu. Về dài hạn, đầu tư vào hạ tầng giao thông, logistics hay các công trình trọng điểm sẽ tạo nền tảng cho phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
“Trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm động lực tăng trưởng, đầu tư công không thể chỉ dừng ở vai trò chi tiêu ngân sách mà phải trở thành công cụ dẫn dắt phát triển. Khi dòng vốn được khơi thông đúng lúc, đúng dự án và đúng trọng tâm, hiệu ứng lan tỏa sẽ không chỉ hỗ trợ tăng trưởng trước mắt mà còn mở ra không gian phát triển mới cho nền kinh tế trong những năm tiếp theo”, chuyên gia Đinh Trọng Thịnh nói.
Năm 2026 đang đặt ra mục tiêu tăng trưởng cao hơn trong bối cảnh nhiều biến động bên ngoài. Vì vậy, tăng tốc giải ngân đầu tư công là yêu cầu chung của cả nền kinh tế. Nếu làm tốt, đây sẽ là “đòn bẩy kép”, vừa hỗ trợ tăng trưởng trước mắt, vừa tạo không gian phát triển mới cho những năm tiếp theo.