Sửa đổi Luật Điện lực tháo gỡ điểm nghẽn, bảo đảm an ninh năng lượng

Hoàn thiện thể chế đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Ngày 25/6, tại trụ sở cơ quan đại diện Bộ Công Thương phía Nam (phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh), Bộ Công Thương tổ chức hội thảo lấy ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15.

Hội thảo do Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài và Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Tạ Đình Thi đồng chủ trì.

Tham dự hội thảo có lãnh đạo Cục Điện lực, Vụ Pháp chế thuộc Bộ Công Thương; lãnh đạo Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội; đại diện Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) và các đơn vị thành viên, đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tổng công ty Điện lực TP. Hồ Chí Minh (EVNHCMC), Sở Công Thương các tỉnh, thành phía Nam, các hiệp hội doanh nghiệp cùng đông đảo doanh nghiệp và đơn vị liên quan.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Trương Thanh Hoài cho biết, Luật Điện lực số 61/2024/QH15 đã được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 30/11/2024 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/2/2025. Luật đã bổ sung nhiều nội dung đổi mới quan trọng về quy hoạch phát triển điện lực, đầu tư xây dựng các dự án điện, phát triển năng lượng tái tạo, vận hành thị trường điện cạnh tranh, cơ chế giá điện và bảo đảm an ninh cung cấp điện.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực tiễn, cùng với những yêu cầu mới của phát triển kinh tế - xã hội, quá trình chuyển dịch năng lượng và yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, nhiều nội dung cần được nghiên cứu sửa đổi, bổ sung nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn quản lý nhà nước, hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh điện lực.

Theo Thứ trưởng Trương Thanh Hoài, việc hoàn thiện Luật Điện lực có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo điều kiện huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội cho phát triển hạ tầng năng lượng, bảo đảm an ninh cung cấp điện, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế hai con số và quá trình chuyển dịch năng lượng của đất nước.

Một trong những căn cứ quan trọng cho việc sửa đổi Luật là Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Nghị quyết đã xác định hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách trong lĩnh vực năng lượng còn nhiều bất cập, thị trường năng lượng cạnh tranh phát triển chưa đồng bộ, cơ chế huy động nguồn lực và khuyến khích năng lượng tái tạo chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, còn nhiều thủ tục hành chính cần cắt giảm.

Theo đó, Bộ Chính trị yêu cầu Đảng ủy Chính phủ rà soát, trình Quốc hội sửa đổi, ban hành các luật có liên quan, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Đồng thời, đặt ra nhiều định hướng quan trọng cần được thể chế hóa trong Luật Điện lực.

Bên cạnh việc cụ thể hóa Nghị quyết số 70-NQ/TW, việc sửa đổi Luật Điện lực còn nhằm thực hiện nhiều nghị quyết, kết luận quan trọng của Trung ương liên quan đến hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính và phát triển kinh tế.

Trong đó, Kết luận số 121-KL/TW đặt ra yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao tính chủ động của địa phương, thúc đẩy chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính. Nghị quyết số 66-NQ/TW yêu cầu xây dựng pháp luật theo hướng luật khung, tăng tính linh hoạt, giảm điều kiện kinh doanh và chi phí tuân thủ.

Nghị quyết số 68-NQ/TW nhấn mạnh yêu cầu giảm can thiệp hành chính, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời kiến tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi hơn cho doanh nghiệp. Các nghị quyết số 57-NQ/TW, 59-NQ/TW và 79-NQ/TW cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện thể chế về chuyển đổi năng lượng, kinh tế xanh, điện gió ngoài khơi, số hóa và phát triển các tập đoàn năng lượng lớn.

Cùng với đó là việc thực hiện phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực điện lực theo Quyết định số 1643/QĐ-TTg ngày 31/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Tháo gỡ điểm nghẽn và phát triển thị trường điện

Theo Thứ trưởng Trương Thanh Hoài, căn cứ nhiệm vụ Chính phủ giao tại Nghị quyết số 328/NQ-CP ngày 13/10/2025 về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW, Bộ Công Thương đang tiếp tục triển khai xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực để trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 2 năm 2026.

Mục tiêu của việc sửa đổi Luật là thể chế hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, nhằm xây dựng và phát triển ngành điện phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Đồng thời, việc sửa đổi cũng nhằm bảo đảm sự quản lý thống nhất của Nhà nước đối với các hoạt động điện lực; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; bảo đảm tính đồng bộ giữa Luật Điện lực với các luật có liên quan; kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, cơ chế và chính sách trong lĩnh vực điện lực.

Xa hơn, đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc cho bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, góp phần thực hiện thành công Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030 và các mục tiêu phát triển bền vững và phát triển hai con số.

Trong quá trình xây dựng dự thảo Luật, Bộ Công Thương đã tiến hành rà soát toàn diện các quy định pháp luật có liên quan, đồng thời đánh giá những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Trên cơ sở đó, cơ quan soạn thảo đề xuất sửa đổi, bổ sung một số quy định trọng tâm liên quan đến quy hoạch điện lực; đầu tư các dự án điện; phát triển điện gió ngoài khơi; cơ chế giá điện; vận hành thị trường điện; hoạt động mua bán điện; giấy phép hoạt động điện lực; bảo vệ công trình điện lực và bảo đảm an toàn trong lĩnh vực điện lực.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương, các nội dung sửa đổi đều hướng tới mục tiêu tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho phát triển ngành điện, đồng thời bảo đảm tính minh bạch, khả thi và phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng đang diễn ra mạnh mẽ.

Thứ trưởng Trương Thanh Hoài bày tỏ tin tưởng rằng với tinh thần trách nhiệm cao, những ý kiến đóng góp tâm huyết, khoa học và xuất phát từ thực tiễn sẽ góp phần quan trọng vào việc hoàn thiện dự án Luật, xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước.

Hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường điện hiện đại, bền vững

Tại hội thảo, bà Đỗ Thị Mai, Trưởng phòng Pháp chế Cục Điện lực, đã trình bày tổng quan về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15, trong đó làm rõ các nội dung sửa đổi, bổ sung và những vấn đề cần tiếp tục lấy ý kiến từ các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Tại hội thảo, nhiều đại biểu cho rằng việc sửa đổi Luật Điện lực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh, yêu cầu chuyển dịch năng lượng xanh ngày càng rõ nét và áp lực bảo đảm an ninh năng lượng ngày càng lớn.

Các ý kiến tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế đầu tư, phát triển năng lượng tái tạo, cơ chế mua bán điện trực tiếp, thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo, cũng như cơ chế giá điện theo thị trường.

Một số đại biểu đề nghị cần tiếp tục rà soát kỹ các quy định về phân cấp, phân quyền, bảo đảm tính khả thi khi triển khai tại địa phương; đồng thời tăng cường minh bạch trong lựa chọn nhà đầu tư và triển khai dự án điện lực.

Nhiều ý kiến đại biểu cũng cho rằng việc hoàn thiện Luật Điện lực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nhu cầu điện cho phát triển kinh tế ngày càng tăng cao, yêu cầu chuyển dịch năng lượng xanh ngày càng rõ nét và mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đang đặt ra những yêu cầu mới về cơ chế, chính sách.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Tạ Đình Thi đánh giá cao việc Bộ Công Thương tổ chức hội thảo lấy ý kiến rộng rãi từ các bên liên quan, coi đây là diễn đàn quan trọng để hoàn thiện dự thảo Luật sát thực tiễn hơn.

Ông Tạ Đình Thi nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Điện lực diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, khi Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển quan trọng với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, hướng tới trở thành nước phát triển có thu nhập trung bình cao vào năm 2045. Điều này đòi hỏi ngành năng lượng phải đi trước một bước, bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia.

Theo ông Tạ Đình Thi, dự thảo Luật cần làm rõ hơn khái niệm an ninh năng lượng và xác định cụ thể các khâu trong chuỗi hoạt động điện lực như phát điện, truyền tải, phân phối. Đồng thời, phải hài hòa giữa bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển thị trường điện cạnh tranh.

Ông Tạ Đình Thi cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế thu hút đầu tư, tháo gỡ vướng mắc về vốn cho các dự án nguồn và lưới điện, nhất là điện khí LNG, điện hạt nhân, điện gió ngoài khơi và hệ thống lưu trữ năng lượng.

Bên cạnh đó, cần thiết kế cơ chế giá điện hợp lý, giảm rủi ro cho nhà đầu tư nhưng vẫn bảo đảm lợi ích của Nhà nước và người dân. Việc phân cấp phải đi đôi với kiểm soát chặt chẽ, phòng ngừa tiêu cực và lợi ích nhóm.

Việc sửa đổi Luật Điện lực không chỉ nhằm tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn hướng tới xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc cho phát triển ngành điện trong dài hạn, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.

Ông Nguyễn Đức Cường, Cục trưởng Cục Điện lực, khẳng định Bộ Công Thương sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến của các chuyên gia, doanh nghiệp và các đơn vị liên quan để hoàn thiện dự thảo Luật trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.