Đường dây nóng: 0866.59.4498 - Chủ nhật 20/09/2020 18:55

Sự trở lại của Ấn Độ đối với RCEP là mối quan tâm của tất cả các bên

09:35 | 30/08/2020
Khi Ấn Độ rời khỏi Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) vào tháng 11/2019, Thủ tướng Narendra Modi cho biết, Ấn Độ có những quan ngại với hiệp định thương mại tự do giữa 10 quốc gia ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản và các quốc gia khác, chiếm 40% tổng sản phẩm quốc nội của thế giới.

Tuy nhiên, ở một góc độ khác, theo tiến sĩ Jagannath Panda - Nghiên cứu viên và Điều phối viên Trung tâm về Đông Á tại Viện Nghiên cứu và Phân tích Quốc phòng Manohar Parrikar, New Delhi - thực tế là Ấn Độ đã lo ngại để lộ những điểm yếu của thị trường nội địa trước các nền kinh tế vượt trội.

su tro lai cua an do doi voi rcep la moi quan tam cua tat ca cac ben

Mặc dù hy vọng Ấn Độ quay trở lại RCEP không hoàn toàn phai nhạt và Việt Nam với vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2020, muốn trở thành "cầu nối với Ấn Độ", các thành viên ASEAN cần tìm ra triển vọng của RCEP trong một thế giới hậu Covid-19. Hiện tại, việc tập trung vào xây dựng các mạng lưới chuỗi cung ứng thay thế và sự phục hồi của vận may kinh tế khu vực đang lấy đà động lực. Bất cứ điều gì các nước có thể làm để đưa Ấn Độ trở lại RCEP đều được đánh giá cao: việc tái gia nhập không chỉ vì lợi ích của New Delhi mà là lợi ích của toàn khối.

Một số yếu tố đã hình thành quyết định rút khỏi RCEP của Ấn Độ. Trong khi “thiếu sự đảm bảo cụ thể” về khả năng tiếp cận thị trường và các hàng rào phi thuế quan đối với các công ty Ấn Độ đã trở thành lý do chính, thì việc làm giảm thâm hụt thương mại với phần lớn 11 trong số 15 nước tham gia RCEP là trở ngại lớn đối với Ấn Độ. Sự phản đối RCEP xuất phát từ khu vực trong nước của Ấn Độ, nơi các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ của nước này không đủ sức cạnh tranh để bảo vệ lợi ích quốc gia.

Phản ứng từ nông dân và các nhà công nghiệp cũng khuyến khích Ấn Độ không tiếp tục tham gia RCEP. Khi đó, việc quay trở lại ngay lập tức là không chắc chắn, nhưng cả ASEAN và các đối tác đối thoại như Nhật Bản và Australia đều không loại trừ khả năng này. Sự trở lại của New Delhi giờ đây sẽ phụ thuộc vào sự đồng thuận mà Ấn Độ phải xây dựng với tất cả các đối tác liên quan ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, trong đó Nhật Bản và Australia là những nước đi đầu.

Quan điểm của Nhật Bản cho rằng, chỉ muốn ký RCEP nếu các cuộc đàm phán bao gồm Ấn Độ là sự ủng hộ mạnh mẽ cho việc tái gia nhập của New Delhi. Bên cạnh những lợi ích mang lại cho các nhà xuất khẩu, Nhật Bản không muốn và không thể để RCEP biến thành một khu vực kinh tế do Trung Quốc chiếm ưu thế. Nước này cũng sẽ không bỏ qua mối quan hệ đối tác trong tương lai với Ấn Độ để thúc đẩy môi trường thương mại tự do trong khu vực, thúc đẩy cơ sở hạ tầng chất lượng và kết nối. RCEP có sự tham gia của cả hai quốc gia cũng sẽ phù hợp với các chính sách đầu tư và đối ngoại chung của Nhật Bản.

Việc New Delhi trở lại RCEP cũng sẽ phụ thuộc vào mức độ mà Australia có thể thu hút sự ủng hộ trong khu vực theo hướng có lợi cho Ấn Độ. Nước này cũng muốn ngăn RCEP khỏi bị ảnh hưởng bởi sức mạnh kinh tế Trung Quốc. Đó chính là tầm quan trọng chiến lược hàng đầu khiến Ấn Độ và Australia đã ký kết Hiệp định Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 6 vừa qua.

Hơn nữa, báo cáo "Chiến lược Kinh tế Ấn Độ đến năm 2035" của Australia hứa hẹn xuất khẩu lớn hơn của Australia sang Ấn Độ, đồng thời tăng cường đầu tư trực tiếp nước ngoài và kết nối con người. Tham vọng như vậy rõ ràng sẽ vẫn chưa hoàn thành nếu New Delhi không tham gia vào chuỗi giá trị khu vực mà RCEP hứa hẹn sẽ xây dựng. Quan trọng hơn, việc Ấn Độ trở lại RCEP sẽ củng cố mạng lưới Australia - Ấn - Nhật ở Ấn Độ - Thái Bình Dương, thúc đẩy các mối quan hệ kinh tế nhằm tăng cường sự gắn kết trong khu vực chống lại sự ảnh hưởng của Trung Quốc. Các cuộc đàm phán không chính thức nhằm thúc đẩy Sáng kiến ​​phục hồi chuỗi cung ứng (SCRI) đã được tiến hành giữa ba quốc gia với hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ - Nhật Bản sắp tới có thể sẽ thảo luận về ý tưởng này trong thời gian dài.

Sự trở lại của Ấn Độ không thể là chuyện một sớm một chiều. Nước này cần phải xem sẽ có lợi như thế nào. Mặc dù quyết định rút lui dựa trên sự tự tin ngày càng tăng của họ với tư cách là một cường quốc ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhưng không thể phủ nhận những cơ hội mà mạng lưới chuỗi cung ứng mang lại, đặc biệt là khi xem xét tham vọng vươn lên thành một nền kinh tế 5 nghìn tỷ USD vào năm 2025. Các điều kiện cấp bách do Covid-19 tạo ra sẽ khuyến khích Ấn Độ có quan điểm mới về việc quay trở lại RCEP.

Trong tình hình các nền kinh tế châu Á đang phải đối mặt với gánh nặng của đại dịch, một hiệp định thương mại tự do khu vực có thể là cách để phục hồi kinh tế. RCEP là một mô hình bao trùm toàn diện, không coi nhẹ lợi ích của Ấn Độ, cũng như Ấn Độ không coi nhẹ lợi ích của RCEP. Trên thực tế, ngay cả Trung Quốc cũng muốn Ấn Độ trở lại RCEP. Với việc Ấn Độ không tham gia thỏa thuận, việc tìm kiếm thị trường mới của Bắc Kinh đã bị chững lại. Do đó, việc Ấn Độ trở lại RCEP mang tính thực tiễn cả về mặt chính trị và kinh tế đối với tất cả những nước có liên quan.

Việt Dũng