Sắp diễn ra Diễn đàn Năng lượng và môi trường thế giới - Việt Nam

Hướng đến mục tiêu Net Zero

Sáng 20/3, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp cùng Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD - VCCI) và Hội đồng Năng lượng thế giới tại Việt Nam (WEC-VN) tổ chức lễ phát động Diễn đàn “Năng lượng và môi trường thế giới - Việt Nam” và bình xét vinh danh “Năng lượng và môi trường xanh bền vững tại Việt Nam”.

Theo đó, Diễn đàn “Năng lượng và môi trường thế giới - Việt Nam” 2026 với chủ đề “Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero” vào ngày 11-12/6/2026, nhằm hướng tới kỷ niệm Ngày Môi trường thế giới 5/6/2026. Sự kiện do VCCI phối hợp với Hội đồng Năng lượng thế giới tại Việt Nam tổ chức, dự kiến sẽ có sự tham dự của lãnh đạo Chính phủ, lãnh đạo Hội đồng Năng lượng thế giới, các bộ, ngành, chuyên gia trong nước, quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Biến đổi khí hậu là một trong những thách thức lớn mà thế giới phải đối mặt. Hậu quả từ những cơn bão, hạn hán, lũ lụt đang đe dọa các nền kinh tế, đặc biệt là những nước đang phát triển. Trong bối cảnh đó, việc giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới Net Zero trở thành mục tiêu then chốt để hạn chế tình trạng nóng lên toàn cầu và duy trì sự sống trên trái đất.

Hội nghị Thượng đỉnh về Biến đổi Khí hậu của Liên hợp quốc COP21 diễn ra tháng 12/2015 với sự tham gia của gần 200 quốc gia đã thông qua Hiệp định Paris. Hiệp định được thiết lập để thúc đẩy sự hợp tác và hình thành khuôn khổ toàn cầu về khí hậu, thể hiện sự đồng thuận mạnh mẽ giữa các quốc gia trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

Để đối phó với biến đổi khí hậu, cộng đồng quốc tế đã có nhiều sáng kiến và cam kết hướng tới việc giảm phát thải khí nhà kính. Mục tiêu Net Zero đã trở thành trọng tâm trong chiến lược của nhiều quốc gia. Tại Hội nghị thượng đỉnh Khí hậu trong khuôn khổ COP26 tại Glasgow (Anh) vào năm 2021, Thủ tướng Phạm Minh Chính tuyên bố Việt Nam cam kết đạt Net Zero vào năm 2050. Điều này thể hiện nỗ lực toàn cầu trong việc sử dụng năng lượng tái tạo và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Huy động sự tham gia của khu vực tư nhân

Phát biểu tại lễ phát động, ông Nguyễn Quang Vinh - Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch VBCSD cho rằng: Với cam kết đạt Net Zero vào năm 2050, Việt Nam đang từng bước hoàn thiện thể chế, thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và phát triển bền vững.

Cũng theo ông Nguyễn Quang Vinh, đối với một nền kinh tế đang phát triển và chịu tác động lớn của biến đổi khí hậu, đồng thời đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và bao trùm như Việt Nam, việc chuyển đổi xanh và chuyển dịch năng lượng, cũng như việc thúc đẩy các giải pháp khả thi cho hành trình Net Zero không chỉ là yêu cầu cấp thiết về môi trường, mà còn là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và tạo động lực tăng trưởng mới.

Trong những năm gần đây, Việt Nam đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực như: hệ thống chính sách và chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, năng lượng và thích ứng với biến đổi khí hậu ngày càng hoàn thiện, đồng bộ hơn. Nhiều bộ, ngành, địa phương đã chủ động ban hành kế hoạch giảm phát thải. Đồng thời, Chương trình chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) và các sáng kiến hợp tác quốc tế đang mở ra cơ hội huy động nguồn lực tài chính, công nghệ cho quá trình chuyển đổi xanh.

Tuy vậy, theo ông Nguyễn Quang Vinh, con đường đến Net Zero vẫn còn nhiều thách thức không nhỏ. Những thách thức này phải kể đến nguồn vốn đầu tư còn hạn chế, công nghệ lõi chưa đủ mạnh, cơ chế đo đếm, giám sát phát thải còn thiếu đồng bộ, trong khi năng lực thực thi ở cấp địa phương vẫn là khâu yếu. Đặc biệt, sự tham gia của khu vực tư nhân và cộng đồng doanh nghiệp cần được khơi thông mạnh mẽ hơn. Hướng tới Net Zero là một hành trình dài lâu và đầy thách thức, nhưng là hành trình tất yếu để đất nước phát triển bền vững.

Bên cạnh thách thức về vốn, ông Nguyễn Tiến Huy - Tổng thư ký Hội đồng Doanh nghiệp phát triển bền vững Việt Nam (VCCI) cho rằng: Để phát triển bền vững, hướng tới mục tiêu Net Zero, cộng đồng doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng.

“Vai trò của doanh nghiệp ngày nay không dừng lại ở sản xuất và kinh doanh mà còn là người kiến tạo tương lai năng lượng. Điều đó đòi hỏi sự chủ động đổi mới công nghệ, đầu tư vào giải pháp ít phát thải và đặc biệt là nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong từng quy trình sản xuất” - ông Nguyễn Tiến Huy thông tin.

Để khắc phục những thách thức trong hành trình tiến tới Net Zero vào năm 2050, Diễn đàn Năng lượng và môi trường thế giới tại Việt Nam tới đây sẽ là cơ hội để lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành, chuyên gia kinh tế và doanh nghiệp cùng trao đổi, hiến kế, tìm ra những giải pháp chính sách trong thực thi cam kết giảm phát thải khí nhà kính.

Cùng với đó, diễn đàn cũng đưa ra các công cụ tài chính, công nghệ, pháp lý nhằm huy động hiệu quả nguồn lực trong nước và quốc tế; giải pháp khuyến khích doanh nghiệp và địa phương trở thành chủ thể tích cực trong hành trình hướng tới phát thải ròng bằng “0”; góp phần làm rõ những vấn đề cốt lõi và đề xuất các giải pháp khả thi, thực tiễn để Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu Net Zero.

Bà Nguyễn Thị Thanh Thúy - Chủ tịch WEC-VN nhấn mạnh: Thông qua diễn đàn, WEC-VN kỳ vọng góp phần đưa các chuẩn mực và công cụ quốc tế vào thực tiễn Việt Nam, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng lộ trình chuyển dịch năng lượng hiệu quả, phù hợp và bền vững. Đồng thời, hình thành cơ chế kết nối liên tục giữa các đơn vị đạt giải với hệ sinh thái chuyên gia, nhà tài trợ, quỹ khí hậu, tổ chức quốc tế và các chương trình hỗ trợ kỹ thuật - tài chính xanh.

Trong khuôn khổ diễn đàn, thông qua Bộ tiêu chí Net Zero của Hội đồng Năng lượng thế giới sẽ lựa chọn tuyên dương các cá nhân, doanh nghiệp Việt Nam làm tốt công tác về môi trường, kinh tế xanh. Từ đó tạo hiệu ứng lan toả mạnh mẽ đến tất cả các cấp, ngành và người dân về môi trường, kinh tế xanh bền vững giúp thực hiện thắng lợi mục tiêu Net Zero của Chính phủ.