Sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững từ hydro xanh

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh lộ trình thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), việc tìm kiếm và phát triển các nguồn năng lượng thay thế bền vững trở thành yêu cầu cấp thiết. Mới đây, sự kiện hợp tác phát triển chuỗi giá trị hydro xanh và nhiên liệu hàng không bền vững - eSAF giữa Tập đoàn The Green Solution (TGS) và các đối tác quốc tế đã thu hút sự quan tâm lớn của giới chuyên môn. Đây được xem là bước đi đột phá, mở ra hướng đi mới cho ngành năng lượng.

Để hiểu rõ về lộ trình triển khai cũng như tầm nhìn chiến lược của dự án, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với bà Huỳnh Thị Kim Quyên, nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn The Green Solution (TGS).

Hiện thực hóa quá trình chuyển dịch năng lượng

- Thưa bà, dự án này có ý nghĩa như thế nào đối với mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam, đặc biệt khi ngành hàng không đang hội nhập ngày càng sâu rộng với thế giới?

Bà Huỳnh Thị Kim Quyên: Tôi có dịp tham dự Diễn đàn Nhiên liệu Hàng không Việt Nam do Bộ Xây dựng tổ chức. Tại diễn đàn, lãnh đạo Bộ đã nhấn mạnh giai đoạn từ nay đến năm 2030 sẽ là thời kỳ rất quan trọng đối với quá trình chuyển dịch năng lượng, đặc biệt trong lĩnh vực hàng không.

Theo các cam kết quốc tế, ngành hàng không cần từng bước giảm khoảng 5 - 6% lượng phát thải trong giai đoạn đầu. Dự án và lễ ký kết hôm nay khẳng định rằng chúng tôi không chỉ dừng ở kế hoạch hay mong muốn, mà đã bắt đầu hành động bằng những bước đi cụ thể.

Đây là hành động thiết thực, khẳng định dự án đang được triển khai trên thực tế và sẽ trở thành một trong những dấu mốc đầu tiên góp phần hiện thực hóa quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam.

Lễ ký kết đã tạo nên một dấu ấn rất quan trọng đối với hành trình phát triển hydro xanh của Việt Nam. Sau 4 - 5 năm TGS kiên trì theo đuổi dự án với rất nhiều khó khăn, thách thức, hôm nay chúng tôi đã có được một đối tác tiềm năng bao tiêu sản phẩm hydro xanh. Đối tác sẽ xây dựng nhà máy ngay cạnh nhà máy hydro xanh của TGS để kết hợp hydro xanh với CO2 sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững (Sustainable Aviation Fuel - SAF). Đây sẽ là nguồn nhiên liệu sạch phục vụ quá trình chuyển dịch năng lượng của ngành hàng không trong thời gian tới.

- Để hiện thực hóa mục tiêu nêu trên, TGS đã cụ thể hóa bằng các cam kết thương mại mang tính chiến lược nào với các đối tác quốc tế trong chuỗi giá trị này, thưa bà?

Bà Huỳnh Thị Kim Quyên: Trọng tâm của sự kiện là lễ ký kết ba văn kiện hợp tác cốt lõi gắn liền với các mắt xích chiến lược trong chuỗi giá trị của Dự án Nhà máy Hydro xanh Trà Vinh.

Cụ thể, dự án sử dụng hệ thống điện phân công suất khoảng 240 MW do đối tác Plug Power cung cấp (thỏa thuận cung cấp thiết bị điện phân giữa TGS và Plug Power nhằm bảo đảm giải pháp thiết bị công nghệ cao và đồng bộ cho toàn bộ hệ thống vận hành). Đối tác Allied Biofuels sẽ bao tiêu 100% sản lượng hydro xanh của nhà máy trong thời hạn 25 năm, tương đương khoảng 36.500 tấn hydro xanh mỗi năm. Từ nguồn hydro này sẽ sản xuất khoảng 91.000 tấn nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) mỗi năm.

Đồng thời, TGS đã ký kết Hợp đồng thiết kế FEED và tổng thầu EPC với Tập đoàn Sinopec nhằm thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác kỹ thuật, triển khai dự án thực địa cũng như bảo đảm các nội dung chuyên sâu liên quan đến năng lực thực hiện công trình.

Mặc dù sản lượng vẫn còn khá nhỏ so với nhu cầu thực tế của ngành hàng không và mục tiêu thay thế nhiên liệu hóa thạch trong tương lai. Điều quan trọng nhất là dự án sẽ chứng minh rằng Việt Nam hoàn toàn có thể triển khai thành công chuỗi sản xuất hydro xanh và nhiên liệu hàng không bền vững, đây sẽ là dấu mốc rất quan trọng, mở đường cho những dự án quy mô lớn hơn trong thời gian tới.

Hướng đến trung tâm năng lượng xanh khu vực

- Sau lễ ký kết, các đối tác sẽ triển khai những bước tiếp theo như thế nào để hiện thực hóa các thỏa thuận? TGS sẽ có những mục tiêu và định hướng gì để tiếp tục thúc đẩy chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam, thưa bà?

Bà Huỳnh Thị Kim Quyên: Dự án hydro xanh Trà Vinh đã được chuẩn bị trong gần 4 năm qua. Đến nay, hầu hết các thủ tục pháp lý, mặt bằng và giấy phép cần thiết đã được hoàn thành.

Phát huy lợi thế nguồn năng lượng tái tạo dồi dào của tỉnh Trà Vinh, TGS hiện triển khai Dự án Hydro xanh/Amoniac xanh Trà Vinh với quy mô 260 MW, dự kiến sẽ giảm phát thải khoảng 400.000 - 450.000 tấn CO₂ mỗi năm (tương đương lượng carbon được hấp thụ hằng năm của khoảng 2.000 ha rừng tự nhiên hoặc 8.000 ha rừng boreal).

Lễ ký kết là cơ sở quan trọng để dự án tiến giai đoạn tiếp theo. Trong khoảng ba tháng tới, chúng tôi kỳ vọng sẽ hoàn thành các thủ tục tài chính, các nhà đầu tư sẽ chính thức tham gia và dự án sẽ bước vào giai đoạn triển khai xây dựng thực địa.

Hydro xanh vừa được Chính phủ xác định là một trong những công nghệ chiến lược của Việt Nam. Là doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực này, TGS mong muốn tiếp tục đồng hành cùng các đối tác trong và ngoài nước để từng bước hình thành ngành công nghiệp hydro xanh tại Việt Nam.

Xa hơn nữa, chúng tôi hướng tới xây dựng Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất hydro xanh của khu vực Đông Nam Á. Không chỉ phục vụ nhu cầu chuyển dịch năng lượng trong nước, Việt Nam hoàn toàn có thể xuất khẩu hydro xanh hoặc nhiên liệu hàng không bền vững sang các thị trường như Singapore, Malaysia, Thái Lan và nhiều quốc gia khác trên thế giới.

- Xin cảm ơn bà!

Dự án Nhà máy Hydro xanh Trà Vinh sử dụng hệ thống điện phân công suất 240 MW. Dự kiến hằng năm, nhà máy cung ứng khoảng 36.500 tấn hydro xanh để sản xuất 91.000 tấn nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), góp phần hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải của ngành hàng không.