Tin Khu Vực 
Nghị định 90/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế vừa được Chính phủ ban hành, có hiệu lực từ 15/5/2026, quy định mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng được áp dụng đối với hàng loạt vi phạm trong hoạt động kinh doanh thuốc, như bán thuốc kê đơn khi không có chỉ định của bác sĩ (mức phạt hiện nay là 5-10 triệu đồng); hay việc bác sĩ kê đơn thuốc không rõ ràng, thiếu thông tin viết "loằng ngoằng giun dế" khiến bệnh nhân và dược sĩ không đọc được có thể bị phạt tới 2 triệu đồng…
Thay đổi thói quen mua không đơn, uống không chỉ định
Có thể nói, quy định mới về tăng mức phạt hoặc bổ sung các hành vi bị xử phạt lập tức thu hút sự quan tâm của dư luận, bởi đây là những tồn tại kéo dài nhiều năm trong lĩnh vực y tế, những tồn tại này tiềm ẩn rủi ro, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.
Thực tế không ít người dân vẫn có thói quen “tự làm bác sĩ” khi có biểu hiện ho hắng, cảm sốt, đụng bụng là tự suy đoán bệnh và ra hiệu mua thuốc… Ngoài ra, ghi nhận tại nhiều cửa hàng, cở sở bản thuốc cũng cho thấy người mua có thể được bán ngay nhiều loại thuốc, kể cả kháng sinh hay thuốc điều trị cần kê đơn. Một số người dùng đơn thuốc cũ để mua điều trị như một thói quen.
Người dân và cơ sở bán thuốc cần thực hiện nghiêm việc mua, bán thuốc theo kê đơn của bác sĩ để tránh những rủi ro. Ảnh minh hoạ.
Chính sự dễ dãi ấy khiến thuốc bị sử dụng như một loại hàng hóa thông thường, trong khi đây là mặt hàng liên quan trực tiếp tới tính mạng và sức khỏe con người và cần có chỉ định của bác sĩ. Hậu quả của việc uống nhầm thuốc, sai thuốc dẫn đến những biến chứng, thậm chí tử vong cũng đã xảy ra không ít.
Điều đáng lo nhất là tình trạng lạm dụng kháng sinh. Việc dùng thuốc không đúng bệnh, không đúng liều làm gia tăng nguy cơ kháng kháng sinh. Người dân dễ dàng mua các loại thuốc kháng sinh, thuốc đặc trị mà không cần đi khám bệnh. Tình trạng này làm vi khuẩn kháng thuốc ngày càng nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp sức khỏe cộng đồng. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), từ năm 2020 đến 2023, Việt Nam có gần 300.000 ca tử vong do kháng kháng sinh. Dẫn chứng con số này để thấy mối nguy hiểm của việc lạm dụng và dùng kháng sinh không theo chỉ định. Hậu quả là người bệnh ốm nặng hơn, thời gian điều trị kéo dài, chi phí tốn kém và nguy cơ tử vong tăng cao.
Chấm dứt cảnh đọc đơn thuốc như… "giải mã"
Nếu mua bán thuốc không đơn là câu chuyện về thói quen tùy tiện, thì việc bác sĩ kê đơn chữ khó đọc lại phản ánh sự thiếu chuẩn mực, trách nhiệm trong hoạt động khám chữa bệnh.
Không ít người từng rơi vào cảnh cầm đơn thuốc mà không đọc nổi tên thuốc, liều dùng hay hướng dẫn sử dụng. Có những tờ đơn khiến bệnh nhân nhìn như “mật mã”, còn nhân viên nhà thuốc phải đoán hoặc gọi điện hỏi lại. Tình trạng kê đơn thuốc “loằng ngoằng giun dế” không phải hiếm, thậm chí từ thực trạng này nhiều người mặc định khi thấy chữ viết xấu hay gọi vui là “chữ bác sĩ”…
Theo nghị định vừa được Chính phủ ban hành, mức phạt từ 1-2 triệu đồng áp dụng với nhiều hành vi trong kê đơn và cấp phát thuốc như: không ghi đầy đủ tên thuốc, hàm lượng, liều dùng, cách dùng, thời gian sử dụng; không kiểm tra đơn thuốc, phiếu lĩnh thuốc hoặc đối chiếu thông tin thuốc trước khi cấp phát thuốc cho người bệnh.
Đáng chú ý, những đơn thuốc viết tay khó đọc, gây hiểu nhầm hoặc khiến bệnh nhân, người bán thuốc không thể dịch chính xác cũng có thể bị xem là vi phạm. Ngoài ra, bác sĩ kê đơn thuốc không phù hợp với chẩn đoán và tình trạng bệnh của người bệnh có thể bị phạt từ 10-20 triệu đồng...
Cùng khung xử phạt này còn có các hành vi kê đơn sai hướng dẫn chuyên môn; kê các sản phẩm không được phép kê đơn; hoặc kê thuốc không phù hợp với hướng dẫn sử dụng đã được Bộ Y tế phê duyệt, phác đồ điều trị và Dược thư quốc gia Việt Nam.
Không chỉ bị xử phạt hành chính, cá nhân vi phạm còn buộc phải chi trả toàn bộ chi phí khám chữa bệnh phát sinh do sai phạm và có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề từ 1-3 tháng...
Trở lại việc kê đơn thuốc, một nét chữ cẩu thả có thể dẫn đến hiểu sai tên thuốc, nhầm liều lượng hoặc cách dùng. Với những thuốc điều trị đặc biệt, chỉ cần sai một chút cũng có thể ảnh hưởng sức khỏe người bệnh. Không ít dược sĩ thừa nhận họ từng gặp áp lực khi đọc đơn viết tay quá khó hiểu. Trong nhiều trường hợp, do kinh nghiệm nghề nghiệp nên vẫn “đoán được”, nhưng không ai dám chắc sự suy đoán ấy luôn chính xác. Người bệnh cũng chịu nhiều phiền toái. Có người phải quay lại gặp bác sỹ để hỏi, có người phải đi vài hiệu thuốc mới mua được đúng thuốc!...
Việc quy định xử phạt bác sĩ kê đơn không rõ ràng vì thế không phải chuyện hình thức. Đây là yêu cầu tối thiểu của sự chuyên nghiệp và trách nhiệm nghề nghiệp. Hiện nay, việc áp dụng đơn thuốc điện tử đã cơ bản được thực hiện, tuy nhiên, ở không ít cơ sở y tế, đặc biệt phòng khám nhỏ, phòng khám tư việc kê đơn viết tay vẫn còn phổ biến. Do đó, cùng với chế tài xử phạt, cần thúc đẩy mạnh việc chuẩn hóa quy trình kê đơn, mở rộng ứng dụng công nghệ và nâng cao trách nhiệm của đội ngũ y bác sĩ.
Tuân thủ mua, bán thuốc theo đơn và bác sĩ kê đơn rõ ràng không chỉ là yêu cầu quản lý mà còn trực tiếp bảo vệ sức khỏe người bệnh. Khi người dân dùng thuốc đúng chỉ định, đúng liều lượng sẽ hạn chế tình trạng rủi ro, biến chứng do tự ý điều trị.