Quốc hội khóa XVI: Kỳ vọng khai phóng nguồn lực cho nền kinh tế

Gần dân, hiểu dân, hành động vì dân

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã diễn ra thành công với nhiều dấu ấn quan trọng, phản ánh niềm tin chính trị của Nhân dân và sự thống nhất giữa "Ý Đảng - lòng Dân". Thành công này đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm, năng lực và bản lĩnh của các đại biểu Quốc hội trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, TS. Lê Duy Bình - Chuyên gia kinh tế, Giám đốc Economica Việt Nam nhấn mạnh, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều mục tiêu lớn, trong đó có khát vọng tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số liên tục để đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và hướng tới năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Từ góc độ một cử tri, TS. Lê Duy Bình cho rằng, Quốc hội khóa mới đang đứng trước cả áp lực và động lực rất lớn, cần vận hành hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả để đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước. Để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng cao, Quốc hội cần đóng vai trò là "người gác cổng" cho các cân đối lớn của nền kinh tế thông qua việc giám sát chặt chẽ thu, chi ngân sách, kiểm soát lạm phát và điều hành chính sách tài khóa, tiền tệ nhằm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Cùng đó, các đại biểu Quốc hội được lựa chọn phải hội tụ 3 yếu tố "Đức - Tài - Bản lĩnh". Đây là những phẩm chất nền tảng để đại biểu thực hiện tốt vai trò đại diện cho ý chí và nguyện vọng của Nhân dân.

Ông phân tích, thứ nhất, đại biểu phải thực sự gần dân và sát dân. Đại biểu phải thấu hiểu những tâm tư, nguyện vọng của người dân từ cơ sở, từ thực tiễn đời sống, qua đó phản ánh trung thực và đầy đủ vào các quyết sách tại nghị trường. Điều này giúp các chính sách được ban hành phù hợp với thực tế và đáp ứng đúng nhu cầu của xã hội.

Thứ hai, đại biểu cần nắm vững kiến thức chuyên môn, có khả năng tiếp cận thực tiễn, đặc biệt trong các lĩnh vực xây dựng pháp luật, giám sát cải cách thể chế. Trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập sâu rộng, các vấn đề toàn cầu có thể tác động trực tiếp đến an sinh xã hội, kinh tế trong nước. Vì vậy, đại biểu cần am hiểu chính sách pháp luật, nắm chắc tình hình địa phương và đất nước, đồng thời có kiến thức về kinh nghiệm quốc tế để đưa ra những quyết định phù hợp với thực tiễn Việt Nam.

Thứ ba, là khả năng nhìn nhận tổng thể trong xây dựng chính sách. Các lĩnh vực trong nền kinh tế có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau. Do đó, đại biểu cần nắm bắt được mối liên hệ giữa các lĩnh vực để xây dựng chính sách đồng bộ, hỗ trợ cho tăng trưởng bền vững của đất nước.

Tháo gỡ điểm nghẽn thể chế

Theo TS. Lê Duy Bình, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Quốc hội khóa XVI là tiếp tục cải cách thể chế nhằm tháo gỡ những rào cản đang cản trở sự phát triển của nền kinh tế, bởi thể chế là yếu tố quyết định khả năng khai thác nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Ông nhấn mạnh, công tác lập pháp cần tập trung rà soát, loại bỏ những quy định pháp luật không còn phù hợp, gây cản trở sự phát triển; tăng cường sử dụng các công cụ thị trường để điều hành nền kinh tế. Cách tiếp cận này sẽ góp phần xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo điều kiện thu hút đầu tư, phát huy nội lực của nền kinh tế.

"Việc xây dựng hành lang pháp lý an toàn, thuận lợi và có tính cạnh tranh cao là yêu cầu quan trọng trong giai đoạn mới. Thể chế cần tạo điều kiện cho việc khơi thông các nguồn vốn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học, công nghệ, đồng thời hỗ trợ quá trình chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa trên kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn", TS. Lê Duy Bình nhấn mạnh.

Đặc biệt, phải giảm khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn. Theo ông, "thước đo" hiệu quả của chính sách là mức độ giảm chi phí tuân thủ, giảm phiền hà cho doanh nghiệp và người dân. Khi chính sách được triển khai hiệu quả, các hoạt động đầu tư công, thủ tục hành chính sẽ đi thẳng vào cuộc sống, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia.

Nhìn lại nhiệm kỳ trước, nhiều bài học quan trọng đã được rút ra về khả năng phản ứng nhanh và linh hoạt của Quốc hội trước các vấn đề phát sinh trong thực tiễn. "Khi doanh nghiệp gặp khó khăn do Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/1/2026 quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã kịp thời đề nghị Chính phủ đánh giá tác động và yêu cầu rút kinh nghiệm trong việc ban hành các văn bản dưới luật", TS. Lê Duy Bình dẫn chứng và cho rằng điều này cho thấy Quốc hội đã bám sát thực tiễn, đặt người dân, doanh nghiệp vào vị trí trung tâm của quá trình hoạch định chính sách.

Để tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, vị chuyên gia đề xuất tăng cường giám sát ngay từ giai đoạn xây dựng dự thảo chính sách. Quốc hội, các Ủy ban của Quốc hội cần thực hiện mạnh mẽ hoạt động thẩm định, giám sát và tham vấn từ sớm đối với các văn bản có tác động lớn đến kinh tế và xã hội.

Đồng quan điểm, PGS.TS Trần Viết Lưu - nguyên Vụ trưởng Vụ Tổng hợp, Ban Tuyên giáo Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương) cho rằng, mức tín nhiệm cao của Nhân dân đối với Quốc hội khóa XVI đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác lập pháp. Hệ thống pháp luật cần bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, minh bạch và khả thi để tạo môi trường thuận lợi cho phát triển.

Cùng với đó là nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát, bảo đảm quyền lực được kiểm soát, các chính sách được thực thi đúng mục tiêu và các vấn đề phát sinh được kịp thời phát hiện, xử lý. Trong bối cảnh mới, việc tiếp tục đổi mới tư duy phát triển, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những nhiệm vụ quan trọng để nâng cao năng lực quản trị quốc gia.

"Tín nhiệm cao của Nhân dân đối với Quốc hội khóa XVI là niềm vinh dự, đồng thời cũng là trách nhiệm rất lớn. Điều đó đòi hỏi những hành động quyết liệt, hiệu quả và sát thực tiễn hơn để đáp ứng kỳ vọng của Nhân dân và yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới", PGS.TS Trần Viết Lưu nhấn mạnh.

Ngày 15/3/2026, hơn 76 triệu cử tri trên cả nước đã tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, đạt tỷ lệ 99,68%. Chiều 21/3, Hội đồng Bầu cử quốc gia công bố danh sách 500 người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI sắp tới sẽ kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước và thông qua chương trình hành động toàn nhiệm kỳ. Các đại biểu phải bắt tay ngay vào công việc với tinh thần trách nhiệm cao, không phụ sự tin tưởng của cử tri.