Quế Tân Hợp: Từ rừng nguyên liệu đến thương hiệu nông sản xuất khẩu

Lợi thế "kép" từ vùng nguyên liệu và hạ tầng chiến lược

Việc sáp nhập các xã Tân Hợp, Đại Sơn và Nà Hẩu của tỉnh Lào Cai không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra một không gian phát triển hoàn toàn mới cho cây quế. Hiện nay, Tân Hợp đã vươn mình trở thành vùng nguyên liệu trọng điểm của tỉnh Lào Cai với hơn 8.600 ha quế, chiếm trên 43% diện tích tự nhiên và gần một nửa diện tích đất lâm nghiệp toàn xã.

Kết quả đạt được không chỉ bởi yếu tố tự nhiên, mà còn ở hệ thống hạ tầng giao thông đang trở thành "đòn bẩy" chiến lược. Nằm tại vị trí trung tâm kết nối, Tân Hợp hưởng lợi trực tiếp từ hai nút giao cao tốc IC-14 (cách 7km) và IC-15 (cách 8km), cùng các tuyến tỉnh lộ 166 và 175. Đặc biệt, định hướng kết nối với tuyến đường sắt cao tốc Lào Cai - Hải Phòng trong tương lai mở ra "hành lang vàng" giúp quế Tân Hợp bứt phá ra thị trường quốc tế, giảm chi phí logistics và nâng cao sức cạnh tranh.

Chất lượng quế Tân Hợp từ lâu đã được khẳng định bởi kinh nghiệm canh tác lâu đời của người dân bản địa. Sản lượng hàng năm ước tính đạt trên 2.400 tấn vỏ quế khô, mang lại nguồn thu nhập bình quân khoảng 35 - 37 triệu đồng/ha/năm. Những sản phẩm chế biến từ quế của xã đã được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp giấy chứng nhận năm 2023, tạo đà cho thương hiệu vươn xa.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Hà Trung Kiên, Chủ tịch UBND xã Tân Hợp cho biết: "Cây quế không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn là nguồn thu nhập chính của người dân, góp phần định hình cơ cấu sản xuất và hướng đi của kinh tế nông thôn. Chúng tôi xác định phát triển cây quế theo hướng hữu cơ, liên kết chuỗi, nâng cao giá trị gia tăng và xây dựng thương hiệu 'Quế Tân Hợp', để cây quế thực sự trở thành ngành hàng kinh tế mũi nhọn, phát triển ổn định và lâu dài".

Chế biến sâu, liên kết chuỗi và thương hiệu bền vững

Để gia tăng giá trị, Tân Hợp đã bắt đầu hình thành các hoạt động sơ chế và chế biến tại chỗ. Thay vì chỉ bán nguyên liệu thô, các cơ sở chưng cất tinh dầu, sản xuất quế ống, quế sáo, quế thanh và ván bóc từ gỗ quế đã xuất hiện. Dù diện tích đạt chứng nhận hữu cơ hiện mới chiếm khoảng 3%, đây là nền móng quan trọng để mở rộng quế hữu cơ và hệ thống truy xuất nguồn gốc - yêu cầu bắt buộc của các thị trường khó tính.

Định hướng giai đoạn 2026 - 2030, xã Tân Hợp kiên định chủ trương không mở rộng diện tích ồ ạt mà tập trung nâng cao chất lượng trên từng đơn vị sản phẩm. Việc tăng cường liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp sẽ được đẩy mạnh để hình thành chuỗi giá trị khép kín từ khâu chọn giống đến tiêu thụ, đồng thời thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào sản xuất, kinh doanh.

Mặc dù đã có những bước tiến dài, địa phương vẫn thẳng thắn nhìn nhận quy mô chế biến còn nhỏ, công nghệ chưa cao và liên kết chuỗi chưa bền chặt. Phần lớn sản phẩm vẫn phải thông qua doanh nghiệp ngoài địa bàn để xuất khẩu, khiến giá trị gia tăng chưa thực sự ở lại trọn vẹn với người dân. Khi vùng nguyên liệu được quản lý tốt, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về truy xuất nguồn gốc, thương hiệu "Quế Tân Hợp" sẽ tự khẳng định vị thế vững chắc trên thị trường trong nước và quốc tế.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương về hướng phát triển đầu ra cho sản phẩm quế Tân Hợp, ông Đặng Trần Thế, Giám đốc Hợp tác xã Trần Bảo Anh chia sẻ: "Chúng tôi mong muốn địa phương tiếp tục phối hợp hỗ trợ và xây dựng vùng nguyên liệu quế đạt tiêu chuẩn, có xuất xứ nguồn gốc rõ ràng. Thời gian tới, doanh nghiệp chúng tôi sẽ tiếp tục kết hợp với người dân để bao tiêu sản phẩm ổn định hơn, góp phần nâng cao giá trị thương hiệu Quế Tân Hợp".

Với hơn 8.600 ha quế, chứng nhận chỉ dẫn địa lý và lợi thế hạ tầng giao thông chiến lược, xã Tân Hợp (Lào Cai) đang kiên định xây dựng lộ trình đưa "Quế Tân Hợp" trở thành thương hiệu nông sản xuất khẩu uy tín. Trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030 là mở rộng diện tích đạt chứng nhận hữu cơ, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch để đáp ứng tiêu chuẩn của các thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản.