Mở rộng không gian phát triển, kiến tạo động lực tăng trưởng mới
Từ lợi thế kinh tế biển, hệ thống cảng biển, hành lang kinh tế Đông - Tây đến tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo, công nghiệp và logistics, địa phương đang từng bước kiến tạo những động lực tăng trưởng mới, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn 2026 - 2030.
Mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân từ 9% - 10%/năm trong giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra yêu cầu lớn đối với việc tái cấu trúc nền kinh tế và huy động hiệu quả các nguồn lực đầu tư. Trên cơ sở đó, tỉnh xác định 4 trụ cột chiến lược gồm năng lượng, logistics, du lịch và nông nghiệp xanh.
Một trong những lợi thế nổi bật của Quảng Trị là không gian kinh tế biển rộng lớn, gắn với hệ thống cảng biển và các khu kinh tế ven biển. Đây được xem là nền tảng để địa phương phát triển mô hình liên kết giữa cảng biển, công nghiệp, dịch vụ hậu cần và logistics.
Cảng biển Hòn La.
Tại Khu kinh tế Hòn La, hạ tầng cảng biển đang tạo sức hút đối với các dự án công nghiệp, chế biến và năng lượng. Khu kinh tế hiện thu hút 87 dự án với tổng vốn đầu tư khoảng 159.000 tỷ đồng; trong đó 36 dự án đã đi vào hoạt động, đạt doanh thu khoảng 5.800 tỷ đồng mỗi năm.
Ở phía Nam, Cảng quốc tế Mỹ Thủy được kỳ vọng trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ thống logistics của khu vực. Với quy mô 685 ha, gồm 10 bến cảng, dự án gắn với định hướng phát triển Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị. Việc cảng chính thức đón chuyến tàu đầu tiên vào tháng 7/2026 được xem là dấu mốc quan trọng, mở ra năng lực kết nối hàng hóa mới trên Hành lang kinh tế Đông - Tây.
Không chỉ phát triển công nghiệp và logistics, kinh tế biển Quảng Trị còn gắn với chuyển đổi sinh kế và khai thác hiệu quả tiềm năng thủy sản. Tại một số địa phương, diện tích nuôi tôm kém hiệu quả đang từng bước được chuyển đổi sang các đối tượng nuôi có giá trị kinh tế cao. Điển hình là mô hình nuôi cá kình với quy mô khoảng 20 ha tại xã Mỹ Thủy, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và ổn định thu nhập cho người dân.
Cùng với đó, du lịch đang trở thành một động lực quan trọng trong cơ cấu phát triển của tỉnh. Chuỗi liên kết các điểm đến biển, sinh thái và di sản như Vũng Chùa - Đảo Yến, biển Nhật Lệ, Bảo Ninh, Cửa Tùng, Cửa Việt và đảo Cồn Cỏ đang tạo nên không gian phát triển du lịch đa dạng. Tổng lượng khách toàn tỉnh đạt khoảng 9,6 triệu lượt, với doanh thu hơn 11.000 tỷ đồng.
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, hướng tới trung tâm năng lượng miền Trung
Cùng với việc mở rộng không gian kinh tế biển, Quảng Trị đang đẩy mạnh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và xây dựng.
Theo định hướng phát triển, công nghiệp - xây dựng hiện chiếm khoảng 29,5% cơ cấu kinh tế, trong khi tỷ trọng nông - lâm - thủy sản giảm còn khoảng 18,1%. Sự dịch chuyển này phản ánh xu hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng, trong đó công nghiệp, năng lượng và hạ tầng được xác định là những lĩnh vực tạo sức bật mới.
Đáng chú ý, Quảng Trị đang đặt mục tiêu trở thành một trong những trung tâm năng lượng của khu vực miền Trung. Lợi thế về vị trí địa lý, tiềm năng khí ngoài khơi và điều kiện tự nhiên đang mở ra dư địa lớn cho phát triển các nguồn năng lượng mới.
Nhà máy Xi măng Sông Gianh.
Trong lĩnh vực điện khí, khu vực biển ngoài khơi có tiềm năng khai thác các mỏ khí như Báo Vàng với trữ lượng ước tính từ 60 - 100 tỷ m³ và Kèn Bầu khoảng 200 - 250 tỷ m³. Đây được xem là nguồn lực quan trọng để nghiên cứu, phát triển chuỗi dự án khí và điện khí trong tương lai.
Đối với năng lượng tái tạo, điều kiện tự nhiên của Quảng Trị được đánh giá có nhiều lợi thế. Tốc độ gió trung bình khoảng 6 - 6,75 m/s ở độ cao 120 m, cùng quỹ đất gò đồi và khu vực ven biển, tạo điều kiện phát triển các dự án điện gió trên bờ, gần bờ và ngoài khơi.
Việc phát triển năng lượng không chỉ góp phần bổ sung nguồn cung điện mà còn mở ra cơ hội hình thành chuỗi công nghiệp, dịch vụ và logistics phục vụ lĩnh vực năng lượng. Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế chuyển dịch xanh và yêu cầu phát triển bền vững của nền kinh tế.
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới, Quảng Trị xác định việc huy động nguồn lực và cải thiện môi trường đầu tư là những nhiệm vụ then chốt.
Trong bối cảnh nguồn vốn ngân sách trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 mới đáp ứng khoảng 25% nhu cầu đầu tư, địa phương đang tính toán đa dạng hóa các nguồn lực. Trong đó, vốn ODA và vốn vay ưu đãi được xem là những nguồn vốn chiến lược, có vai trò dẫn dắt đầu tư vào các công trình hạ tầng trọng điểm, qua đó tạo sức lan tỏa và thu hút nguồn vốn xã hội.
Song song với huy động vốn, Quảng Trị tiếp tục xác định doanh nghiệp là trung tâm của quá trình phát triển. Quan điểm “Doanh nghiệp phát triển thì Quảng Trị phát triển” đang được cụ thể hóa thông qua việc tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng, hạ tầng giao thông và nguồn nhân lực.
Tại cuộc họp về tình hình kinh tế - xã hội 8 tháng đầu năm 2026 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, ông Lê Hồng Vinh- Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đã chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị rà soát, nhận diện rõ nguy cơ không đạt các chỉ tiêu, nhất là về tăng trưởng, thu ngân sách, giải ngân đầu tư công để có giải pháp kịp thời. Trong tháng 9, tập trung tăng thu ngân sách, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, xử lý tài sản công dôi dư, giải phóng mặt bằng và tiến độ các dự án trọng điểm, dự án động lực, dự án đã chấp thuận chủ trương đầu tư; tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, chủ động tham mưu các cơ chế, chính sách đặc thù.
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu đẩy nhanh công tác quy hoạch, xây dựng kế hoạch chủ động về giá đất, hoàn thành cơ sở dữ liệu Quốc gia về đất đai; tiếp tục triển khai hiệu quả chương trình xây dựng nông thôn mới, phòng chống dịch bệnh, bảo vệ rừng, chống khai thác IUU, định canh, định cư cho người dân tại các khu vực có nguy cơ sạt lở và chủ động phòng, chống thiên tai. Đồng thời, yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương phải chủ động, quyết liệt, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, kịp thời tháo gỡ vướng mắc, phấn đấu hoàn thành cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu năm 2026.
Trong tháng 8 và 8 tháng đầu năm 2026, tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh cơ bản ổn định. Sản xuất công nghiệp tiếp tục là một trong những điểm sáng của nền kinh tế. Chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 8 tăng 18,1% so với cùng kỳ; tính chung 08 tháng tăng 12,2%. Đáng chú ý, Tổ máy số 1 Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I đã chạy thử và đạt công suất định mức 702 MW. Cùng với đó, các dự án năng lượng như LNG Quảng Trạch III, Thủy điện La Trọng tiếp tục được đẩy nhanh tiến độ.