Phòng ngừa tranh chấp, lừa đảo trong thương mại quốc tế: Bài học từ vụ việc 100 container hạt điều

Tháng 3 vừa qua, 5 doanh nghiệp Việt Nam đã suýt mất trắng hàng chục container hạt điều khi xuất khẩu sang Italia.
Vụ việc 100 container hạt điều xuất khẩu sang Italy: Tiến triển tích cực Vụ việc 100 container hạt điều suýt bị mất tại Italia: Bài học nào cho doanh nghiệp?

Tháng 3 vừa qua, 5 doanh nghiệp Việt Nam đã suýt mất trắng hàng chụccontainer hạt điều khi xuất khẩu sang Italia. Dù lô hàng đã được lấy lại sau rất nhiều nỗ lực của Bộ Công Thương, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, hiệp hội và doanh nghiệp, tuy nhiên, bài học từ vụ việc này là điều các doanh nghiệp phải lưu tâm.

Những sơ hở đáng tiếc

Thông tin đưa ra tại Hội thảo "Phòng ngừa tranh chấp, lừa đảo trong thương mại quốc tế: Kinh nghiệm cho doanh nghiệp Việt Nam từ vụ việc các container hạt điều" được tổ chức mới đây cho thấy, tháng 3/2022, 5 doanh nghiệp xuất khẩu điều của Việt Nam đã ký hợp đồng thông qua một công ty môi giới nhưng không nhận được tiền thanh toán. Họ bắt đầu phát hiện các container mất kiểm soát và nhận thấy nhiều dấu hiệu lừa đảo như: Gửi hồ sơ nhờ thu tiền từ ngân hàng Việt Nam đến ngân hàng Thổ Nhĩ Kỳ thì mã SWIFT (mã riêng của từng ngân hàng được sử dụng trong các giao dịch toàn cầu) bị thay đổi nhiều lần; doanh nghiệp Việt chưa nhận được tiền, còn người mua đã lấy được bộ chứng từ gốc… Các container thì đang trên đường xuất sang Italy, có những container đã cập bến.

Phòng ngừa tranh chấp, lừa đảo trong thương mại quốc tế: Bài học từ vụ việc 100 container hạt điều
Cần thận trọng hơn trong thanh toán quốc tế

Nêu nguyên nhân về vụ việc này, ông Trần Thanh Hải – Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương - cho biết: "doanh nghiệp của chúng ta đã quá tin tưởng vào người môi giới. Hợp đồng do người môi giới soạn thảo rất đơn giản (thiếu nhiều điều khoản quan trọng) nhưng DN vẫn chấp nhận. DN đã bỏ qua khâu kiểm tra đối tác, một yêu cầu bắt buộc khi giao dịch với đối tác mới, đồng thời không nhận biết được những dấu hiệu rủi ro".

Cụ thể, Italia vốn là thị trường mua hạt điều rất ít, nay có hợp đồng lớn đột ngột, giao dịch trong thời gian ngắn, song doanh nghiệp không thấy đó là điều bất thường. Một dấu hiệu rủi ro khác là có nhiều chủ thể tham gia giao dịch (hàng đưa đến Italia, nhưng thanh toán qua ngân hàng ở Thổ Nhĩ Kỳ).

Một sơ hở lớn khác trong vụ việc là doanh nghiệp cung cấp cho người mua mã chuyển phát nhanh (DHL) gửi chứng từ đến ngân hàng. Với mã này, kẻ gian có thể theo dõi hành trình và can thiệp, đánh tráo, đánh cặp chứng từ ở một khâu nào đó.

Với khâu thanh toán quốc tế, hiện trong 3 phương thức thanh toán quốc tế phổ biến thì chuyển tiền (T/T) thường dùng cho khách hàng mới, nhờ thu chỉ dùng với khách hàng thân thiết, và mở L/C tại ngân hàng được sử dụng cho hợp đồng trị giá lớn.

Ông Trần Thanh Hải nêu rõ, trong các phương thức thanh toán, ngân hàng không chỉ đóng vai trò tổ chức thanh toán mà còn có vai trò tư vấn. Ngân hàng có hệ thống đại lý của mình, và có thể tư vấn cho người bán biết một ngân hàng do người mua chỉ định có tin tưởng được hay không. Nếu không tin tưởng ngân hàng người mua, người bán nên thương lượng, đề nghị người mua chuyển sang ngân hàng khác, hoặc thay đổi phương thức thanh toán, hoặc yêu cầu phải có thêm bảo lãnh ngân hàng.

"Doanh nghiệp nên yêu cầu người mua đặt cọc. Điều này vừa giúp chứng minh người mua thực sự có tài khoản ở ngân hàng, vừa thể hiện cam kết của người mua. Việc yêu cầu đặt cọc là bình thường khi giao dịch với đối tác mới, doanh nghiệp không nên để người mua thuyết phục bỏ qua điều kiện này" - ông Hải lưu ý.
Biện pháp phòng ngừa rủi ro

Ông Trần Thanh Hải chia sẻ thêm, trong trường hợp muốn bán hàng mà lại chưa yên tâm về người mua, người bán có thể sử dụng một số biện pháp để đảm bảo không bị mất hàng. Cụ thể, yêu cầu vận đơn theo lệnh của ngân hàng. Như vậy ai có vận đơn trong tay mà chưa có lệnh của ngân hàng thì cũng chưa thể nhận được hàng.

Còn trong trường hợp cước phí trả tại Việt Nam (người bán thuê tàu và trả cước, như trường hợp các container điều vừa qua), người bán không nên trả hết tiền cho hãng tàu ngay, mà lấy bảo lãnh ngân hàng để đàm phán với hãng tàu cho thanh toán trả chậm. Nếu người mua chưa thanh toán tiền hàng, người bán chưa trả hết cước thì hãng tàu cũng không thể giao hàng cho người mua.
DN có thể chọn sử dụng các phương thức phòng tránh rủi ro của ngân hàng, ví dụ xác nhận L/C, bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh thực hiện hợp đồng... Các phương thức này sẽ khiến DN mất thêm một khoản phí, nhưng giảm bớt rủi ro.

Một số phương thức phòng ngừa rủi ro khác bao gồm mua bảo hiểm thanh toán, sử dụng dịch vụ giám định của bên thứ ba, sử dụng dịch vụ tư vấn pháp lý của các công ty luật, mua thông tin từ các trang thông tin uy tín để xác minh độ tin cậy của đối tác.

Khảo sát của PricewaterhouseCoopers cho hay, 52% doanh nghiệp Việt Nam tham gia khảo sát nói rằng, họ đã từng trải nghiệm lừa đảo thương mại quốc tế hoặc tội phạm kinh tế khác; con số này cao hơn mức 46% của khu vực châu Á - Thái Bình Dương và mức 49% của toàn cầu

Bảo Ngọc
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Xuất khẩu điều

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Thích ứng nhanh giúp xuất khẩu dệt may tăng ấn tượng dù sức cầu thị trường giảm

Thích ứng nhanh giúp xuất khẩu dệt may tăng ấn tượng dù sức cầu thị trường giảm

Bằng nỗ lực xoay sở cũng như tận dụng tốt các FTA, xuất khẩu dệt may ước đạt 35 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm, tăng 21% so với cùng kỳ năm ngoái.
Xử lý nghiêm hành vi “làm luật” trong thông quan hàng hóa xuất, nhập khẩu

Xử lý nghiêm hành vi “làm luật” trong thông quan hàng hóa xuất, nhập khẩu

Sẽ xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân có hành vi “làm luật”, thông quan hàng hóa xuất, nhập khẩu tại các cửa khẩu biên giới đất liền trái quy định của pháp luật.
Thị phần dưới 0,1%, sản phẩm nông nghiệp hữu cơ tìm cách gia tăng xuất khẩu

Thị phần dưới 0,1%, sản phẩm nông nghiệp hữu cơ tìm cách gia tăng xuất khẩu

Sản phẩm nông nghiệp hữu cơ xuất khẩu của Việt Nam chiếm dưới tới 0,1% thị phần toàn cầu. Gia tăng xuất khẩu đòi hỏi sự nỗ lực từ nhiều phía.
Doanh nghiệp xuất khẩu cần làm gì để vượt “rào cản” kỹ thuật các thị trường FTA

Doanh nghiệp xuất khẩu cần làm gì để vượt “rào cản” kỹ thuật các thị trường FTA

Các biện pháp an toàn SPS hay các tiêu chuẩn về hàng rào kỹ thuật trong thương mại thường được xem là “rào cản” cho các quốc gia xuất khẩu vào thị trường FTA.
Quảng Ninh: Cửa khẩu Bắc Phong Sinh lại tạm dừng thông quan

Quảng Ninh: Cửa khẩu Bắc Phong Sinh lại tạm dừng thông quan

Cặp cửa khẩu Bắc Phong Sinh - Lý Hỏa sẽ tạm dừng hoạt động từ ngày 28/9 đến hết ngày 7/10/2022.

Tin cùng chuyên mục

Quảng Ninh: Cửa khẩu Bắc Phong Sinh thông quan trở lại

Quảng Ninh: Cửa khẩu Bắc Phong Sinh thông quan trở lại

Sau hơn 7 tháng tạm dừng hoạt động, ngày 26/9, cửa khẩu Bắc Phong Sinh (tỉnh Quảng Ninh) chính thức thông quan trở lại.
Lạng Sơn: Khôi phục thông quan tại cặp cửa khẩu Cốc Nam – Lũng Nghịu từ 26/9

Lạng Sơn: Khôi phục thông quan tại cặp cửa khẩu Cốc Nam – Lũng Nghịu từ 26/9

Từ ngày 26/9/2022, chính thức khôi phục thông quan hàng hóa tại cặp cửa khẩu Cốc Nam (Việt Nam) - Lũng Nghịu (Trung Quốc).
Điện thoại và linh kiện thu nhiều tỷ USD từ xuất khẩu sang Hoa Kỳ, Trung Quốc

Điện thoại và linh kiện thu nhiều tỷ USD từ xuất khẩu sang Hoa Kỳ, Trung Quốc

Trong 8 tháng đầu năm 2022, xuất khẩu mặt hàng điện thoại các loại và linh kiện đạt 40 tỷ USD, trong đó chủ yếu xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ và Trung Quốc.
8 tháng đầu năm, xuất khẩu phân bón tăng 167,9% kim ngạch

8 tháng đầu năm, xuất khẩu phân bón tăng 167,9% kim ngạch

8 tháng đầu năm 2022, cả nước xuất khẩu trên 1,23 triệu tấn phân bón các loại, tương đương 791,97 triệu USD.
Thừa Thiên Huế: Các mặt hàng xuất khẩu có mặt tại 46 thị trường trên thế giới

Thừa Thiên Huế: Các mặt hàng xuất khẩu có mặt tại 46 thị trường trên thế giới

Sở Công Thương Thừa Thiên Huế cho biết, đến tháng 9/2022 các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của tỉnh Thừa Thiên Huế có mặt tại 46 thị trường trên thế giới.
Bộ Công Thương tổ chức thành công Phiên đấu giá nhập khẩu 109.000 tấn đường năm 2022

Bộ Công Thương tổ chức thành công Phiên đấu giá nhập khẩu 109.000 tấn đường năm 2022

Bộ Công Thương vừa tổ chức thành công Phiên phân giao hạn ngạch thuế quan nhập khẩu đối với mặt hàng đường theo phương thức đấu giá năm 2022.
Nghệ An: Xuất khẩu đạt 1,7 tỷ USD, tăng 13,02%

Nghệ An: Xuất khẩu đạt 1,7 tỷ USD, tăng 13,02%

9 tháng năm 2022, xuất khẩu hàng hóa Nghệ An đạt 1,7 tỷ USD, tăng 13,02% so với cùng kỳ năm 2021. Trong đó, nhiều nhóm hàng chủ lực có tốc độ tăng trưởng cao.
8 tháng đầu năm, xuất khẩu sắt thép giảm cả về lượng và kim ngạch

8 tháng đầu năm, xuất khẩu sắt thép giảm cả về lượng và kim ngạch

8 tháng đầu năm, thị trường ghi nhận xuất khẩu sắt thép giảm cả về lượng và kim ngạch.
Hội thảo Kiểm định chất lượng xuất nhập khẩu ngành dệt may: Chú trọng chất lượng và tuân thủ nguyên tắc

Hội thảo Kiểm định chất lượng xuất nhập khẩu ngành dệt may: Chú trọng chất lượng và tuân thủ nguyên tắc

Ngày 22/9, Hiệp hội Dệt may Việt Nam đã phối hợp với HQST Việt Nam tổ chức Hội thảo Kiểm định chất lượng xuất nhập khẩu ngành dệt may.
Tọa đàm Giải pháp thúc đẩy ngành logistics tận dụng cơ hội từ EVFTA

Tọa đàm Giải pháp thúc đẩy ngành logistics tận dụng cơ hội từ EVFTA

Ngày 22/9, Tạp chí Công Thương đã tổ chức Tọa đàm “Giải pháp thúc đẩy ngành logistics tận dụng cơ hội từ EVFTA”.
Bộ Năng lượng, Thương mại và Chiến lược công nghiệp Anh cung cấp bộ tài liệu hướng dẫn dán nhãn UKCA

Bộ Năng lượng, Thương mại và Chiến lược công nghiệp Anh cung cấp bộ tài liệu hướng dẫn dán nhãn UKCA

Bộ tài liệu hướng dẫn dán nhãn UKCA vừa được cung cấp để hỗ trợ các doanh nghiệp kịp thời chuyển đổi, áp dụng UKCA thay cho CE trước thời hạn 1/1/2023.
Đến nửa đầu tháng 9, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa vượt 526 tỷ USD

Đến nửa đầu tháng 9, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa vượt 526 tỷ USD

Đến nửa đầu tháng 9, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa cả nước đã vượt 526 tỷ USD; xuất siêu 4,64 tỷ USD.
Kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2022 có thể vượt 700 tỷ USD

Kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2022 có thể vượt 700 tỷ USD

Với tốc độ tăng trưởng ấn tượng như thời gian vừa qua, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa cả năm 2022 có thể vượt 700 tỷ USD.
Xu hướng toàn cầu và Việt Nam: Quan điểm từ chiến lược xuất khẩu quốc gia

Xu hướng toàn cầu và Việt Nam: Quan điểm từ chiến lược xuất khẩu quốc gia

Ngày 19/9, đã diễn ra Hội thảo “Xu hướng toàn cầu và Việt Nam: Quan điểm từ chiến lược xuất khẩu quốc gia” tại Hà Nội.
4 tháng cuối năm, xuất khẩu dệt may dự kiến đạt 3,1 - 3,4 tỷ USD/tháng

4 tháng cuối năm, xuất khẩu dệt may dự kiến đạt 3,1 - 3,4 tỷ USD/tháng

4 tháng còn lại của năm 2022, dự kiến ngành dệt may Việt Nam chỉ đạt từ 3,1 - 3,4 tỷ USD/tháng, giảm đáng kể so với con số bình quân trong 8 tháng đầu năm.
Việt Nam đứng thứ 2 thế giới về xuất khẩu viên nén gỗ

Việt Nam đứng thứ 2 thế giới về xuất khẩu viên nén gỗ

Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu viên nén gỗ lớn thứ 2 trên thế giới. Hiện đây cũng là một trong những mặt xuất khẩu quan trọng nhất của ngành gỗ.
Xuất khẩu thép dự ứng lực Hòa Phát tăng 54%

Xuất khẩu thép dự ứng lực Hòa Phát tăng 54%

8 tháng đầu năm 2022, xuất khẩu cáp thép dự ứng lực - PC Strand của Tập đoàn Hòa Phát đạt 22.000 tấn, tăng 54% so với cùng kỳ năm ngoái.
Dự báo xuất khẩu cá tra sang thị trường Anh năm 2022 tăng 30%

Dự báo xuất khẩu cá tra sang thị trường Anh năm 2022 tăng 30%

Trong 8 tháng đầu năm 2022, xuất khẩu cá tra sang Anh đạt 47 triệu USD tăng 28% so với cùng kỳ năm ngoái.
Câu chuyện xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc và những lưu ý cho doanh nghiệp, người dân

Câu chuyện xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc và những lưu ý cho doanh nghiệp, người dân

Ông Hoàng Trung – Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) đã trao đổi với phóng viên báo chí xung quanh vấn đề này.
Xuất khẩu dệt may trước sức ép lạm phát

Xuất khẩu dệt may trước sức ép lạm phát

Rút ngắn thời gian đặt hàng trước còn 3 tháng, thậm chí hủy đơn hàng… đang là những khó khăn mà doanh nghiệp xuất khẩu dệt may phải đối mặt.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động