Tin Khu Vực 
Mới đây, Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) khởi xướng điều tra sơ bộ tự vệ với sản phẩm gạo nhập khẩu vào Philippines. Các sản phẩm bị điều tra bao gồm: gạo nhập khẩu, kể cả gạo chưa xay sát; gạo đã bóc vỏ (gạo nâu); gạo xay một phần; gạo xay hoàn toàn hoặc gạo vỡ.
Liên quan đến vụ việc này, trả lời Báo Công Thương về những khuyến nghị đối với doanh nghiệp xuất khẩu trong bối cảnh Philippines khởi xướng điều tra vụ việc, ông Lê Phú Cường, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Philippines cho biết, việc Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) khởi xướng điều tra sơ bộ để áp dụng biện pháp tự vệ toàn cầu đối với gạo nhập khẩu (mã AHTN 1006) vào đầu tháng 4/2026 vừa qua là một động thái quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường xuất khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam.
Doanh nghiệp cần giữ bình tĩnh, tránh tâm lý hoang mang dẫn đến việc xả hàng hoặc hạ giá không cần thiết. Ảnh: Hải Trung
Tham tán thương mại Lê Phú Cường cho biết, đây là lần thứ hai Philippines điều tra tự vệ với gạo. Trong lần đầu tiên (tháng 9/2019), nhờ sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ, Thương vụ và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, vụ việc đã kết thúc mà không có biện pháp thuế nào được áp dụng. Một số lý do chính khiến vụ việc không đi đến kết quả áp thuế tự vệ là do:
Thứ nhất, về rào cản về "Lợi ích công cộng". Theo Đạo luật Biện pháp Tự vệ (RA 8800) của Philippines, một biện pháp phòng vệ thương mại chỉ được áp dụng nếu nó phục vụ lợi ích công cộng. Việc tăng thuế mặt hàng lương thực thiết yếu là gạo sẽ đẩy giá bán lẻ lên cao, gây ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng và mục tiêu kiềm chế lạm phát của Chính phủ Philippines. Các chuyên gia đánh giá đây là một trở ngại "không thể vượt qua"
Thứ hai, về ưu tiên an ninh lương thực. Philippines là quốc gia thường xuyên thiếu hụt gạo sản xuất nội địa. Việc duy trì nguồn cung gạo nhập khẩu ổn định với giá cả hợp lý (đặc biệt là từ Việt Nam, chiếm tỷ trọng lớn) được coi là ưu tiên hàng đầu để đảm bảo an ninh lương thực quốc gia hơn là bảo hộ bằng thuế.
Do đó, doanh nghiệp cần giữ bình tĩnh, tránh tâm lý hoang mang dẫn đến việc xả hàng hoặc hạ giá không cần thiết. Mặt khác, cần tiếp tục duy trì chất lượng và thương hiệu gạo Việt Nam để khẳng định vị thế không thể thay thế trong cơ cấu tiêu dùng của người dân Philippines.
Mặt khác, các doanh nghiệp cần cẩn trọng trong hợp đồng. Cụ thể, khi ký kết các hợp đồng mới, cần lưu ý các điều khoản về bất khả năng liên quan đến thay đổi chính sách thuế và phòng vệ thương mại để phân định trách nhiệm rõ ràng với bên mua.
Thương vụ đề nghị các doanh nghiệp phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương và Thương vụ theo dõi sát diễn biến, rà soát hoạt động và số liệu xuất khẩu sang thi trường Philippines, chuẩn bị đầy đủ thông tin để phục vụ lập luận và phản biện trong trường hợp cần thiết. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp đề nghị nhà nhập khẩu có chung lợi ích cùng nêu ý kiến, hỗ trợ đề nghị Bộ Nông nghiệp Philippines xem xét chấm dứt vụ việc.