Nông sản Việt tiếp cận 'sân chơi' thuật toán

“Sân chơi" thuật toán

Sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử đang mở ra cơ hội lớn cho nông sản Việt Nam tiếp cận thị trường rộng hơn, vượt qua những giới hạn về địa lý và hệ thống phân phối truyền thống. Tuy nhiên, nếu trước đây sản phẩm nông sản chủ yếu cạnh tranh về chất lượng, giá cả và thương hiệu, thì trên môi trường số, một yếu tố mới đã trở thành “luật chơi” quan trọng - thuật toán của các sàn thương mại điện tử.

Trên các nền tảng bán hàng trực tuyến, việc sản phẩm có được hiển thị nhiều hay không phụ thuộc vào hàng loạt tiêu chí như hình ảnh, tiêu đề sản phẩm, từ khóa tìm kiếm, tần suất cập nhật nội dung, phản hồi khách hàng hay tỷ lệ hoàn đơn. Điều này khiến không ít hợp tác xã và hộ sản xuất nông nghiệp gặp khó khăn trong giai đoạn đầu khi đưa sản phẩm lên sàn.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Vân Nga, Phó Giám đốc Hợp tác xã Mai Sao Lạng Sơn cho biết, hợp tác xã chuyên sản xuất và kinh doanh khâu nhục - đặc sản truyền thống của Lạng Sơn. Đây là sản phẩm chế biến sẵn, có thể bảo quản và vận chuyển xa, rất phù hợp để bán qua thương mại điện tử, tuy nhiên giai đoạn đầu hiệu quả chưa cao do chưa hiểu cách vận hành của nền tảng số.

Theo bà Nga, trước đây gian hàng chủ yếu đăng tải sản phẩm với thông tin đơn giản như “khâu nhục Lạng Sơn” hoặc “đặc sản Lạng Sơn”, chưa chú trọng đến việc tối ưu từ khóa và hình ảnh. Khách hàng khó tìm thấy sản phẩm khi tìm kiếm các cụm từ như “khâu nhục đóng gói”, “khâu nhục đặc sản Lạng Sơn” hay “khâu nhục hút chân không”.

“Sau khi tham gia các chương trình tập huấn về thương mại điện tử, chúng tôi học cách đặt tiêu đề sản phẩm có từ khóa rõ ràng hơn như khâu nhục đặc sản Lạng Sơn đóng hộp, bổ sung hình ảnh quy trình chế biến và hướng dẫn sử dụng. Sau khi thay đổi, lượng người xem và đơn hàng tăng lên đáng kể”, bà Nga chia sẻ.

Tương tự, ông Nguyễn Trường Sơn, thành viên Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ cao BK Foods (tỉnh Thái Nguyên) cho biết, hợp tác xã chủ yếu kinh doanh nghệ tươi, tinh bột nghệ và tinh nghệ, những sản phẩm có nhu cầu ổn định nhưng cạnh tranh rất lớn trên sàn thương mại điện tử.

Theo ông Sơn, khi tìm kiếm các từ khóa như “tinh bột nghệ” hoặc “tinh nghệ”, người mua có thể thấy hàng trăm sản phẩm tương tự với mức giá và hình thức khác nhau. Nếu gian hàng không được tối ưu tốt thì rất khó tiếp cận khách hàng.

“Chúng tôi nhận ra rằng bán hàng trên sàn không chỉ là đăng sản phẩm mà phải duy trì hoạt động thường xuyên. Ví dụ tinh bột nghệ cần cập nhật bài viết về cách sử dụng, công dụng hoặc vùng nguyên liệu. Khi gian hàng hoạt động đều, thuật toán sẽ ưu tiên hiển thị hơn”, ông Sơn trao đổi với phóng viên Báo Công Thương.

Theo ông Sơn, thuật toán ưu tiên những gian hàng có tương tác tốt với khách hàng. Vì vậy, hợp tác xã phải duy trì việc trả lời tin nhắn nhanh, xử lý đơn hàng kịp thời và theo dõi phản hồi sau bán hàng. “Khi chúng tôi làm đều đặn, các sản phẩm như tinh bột nghệ và tinh nghệ được hiển thị nhiều hơn, lượng đơn hàng ổn định hơn so với trước”, ông Sơn cho biết.

Thực tế cho thấy, cạnh tranh trên sàn thương mại điện tử ngày càng khốc liệt khi hàng nghìn sản phẩm cùng xuất hiện trong một danh mục. Người bán không chỉ cạnh tranh với sản phẩm cùng loại trong nước mà còn với hàng nhập khẩu hoặc sản phẩm có quy mô sản xuất lớn.

Trong bối cảnh đó, nhiều hợp tác xã đã bắt đầu thay đổi cách tiếp cận, coi việc hiểu thuật toán là một kỹ năng cần thiết không kém kỹ thuật canh tác. Từ việc tối ưu thông tin sản phẩm, cải thiện hình ảnh, đến xây dựng câu chuyện về nguồn gốc và quy trình sản xuất, các chủ thể nông sản đang từng bước thích ứng với môi trường kinh doanh mới.

Từ lớp học đến gian hàng số

Để giúp các chủ thể nông sản tiếp cận hiệu quả hơn với thương mại điện tử, thời gian qua nhiều chương trình đào tạo, tập huấn về kỹ năng kinh doanh trên nền tảng số đã được tổ chức tại các địa phương. Trong đó, các khóa đào tạo do Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) phối hợp với các Sở Công Thương địa phương triển khai đã hỗ trợ nhiều hợp tác xã từng bước làm quen với phương thức bán hàng mới.

Các chương trình đào tạo không chỉ hướng dẫn cách mở gian hàng mà còn tập trung vào các kỹ năng thực tiễn như tối ưu nội dung sản phẩm, sử dụng từ khóa tìm kiếm, xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, quản lý đơn hàng và chăm sóc khách hàng. Đây là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hiển thị sản phẩm trên sàn.

Bà Lục Thị Mỹ, Chủ tịch Hợp tác xã Cốm tươi Thơm Thương cho biết, việc tham gia các lớp tập huấn đã giúp hợp tác xã thay đổi đáng kể cách tiếp cận thương mại điện tử.

Theo bà Mỹ, khi bắt đầu bán cốm tươi trên thương mại điện tử, hợp tác xã gặp nhiều khó khăn do chưa có kinh nghiệm giới thiệu sản phẩm và chưa biết cách tiếp cận khách hàng trực tuyến. Các thông tin như thời gian sử dụng, cách bảo quản lạnh hay quy cách đóng gói ban đầu chưa được thể hiện rõ trên gian hàng.

“Nhờ tham gia các lớp đào tạo, chúng tôi hiểu rõ hơn cách xây dựng gian hàng và giới thiệu sản phẩm. Ví dụ với cốm tươi, chúng tôi phải ghi rõ ngày sản xuất, thời gian sử dụng, hướng dẫn bảo quản lạnh và cách chế biến. Khi thông tin rõ ràng hơn thì khách hàng yên tâm đặt mua hơn”, bà Mỹ cho biết.

Các khóa đào tạo cũng giúp nhiều hợp tác xã nhận ra rằng thương mại điện tử không chỉ là kênh bán hàng mà còn là công cụ xây dựng thương hiệu. Việc cung cấp đầy đủ thông tin về sản phẩm, vùng nguyên liệu và quy trình sản xuất giúp người tiêu dùng hiểu rõ hơn về giá trị của nông sản địa phương.

Nhiều hợp tác xã đã bắt đầu chú trọng hơn đến việc kể câu chuyện sản phẩm, từ nguồn gốc nguyên liệu đến quá trình chế biến. Đây là yếu tố giúp tạo sự khác biệt trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng và tính minh bạch của nông sản.

Thực tế cho thấy, những hợp tác xã tham gia đào tạo bài bản thường có khả năng thích ứng nhanh hơn với môi trường số. Việc hiểu cách vận hành của các nền tảng thương mại điện tử giúp họ chủ động hơn trong việc xây dựng chiến lược bán hàng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào trung gian.

Trong bối cảnh thương mại điện tử ngày càng phát triển, cuộc cạnh tranh trên môi trường số không chỉ diễn ra giữa các sản phẩm mà còn giữa khả năng tận dụng dữ liệu và công nghệ của người bán. Nông sản Việt Nam muốn đứng vững trên thị trường trực tuyến cần không ngừng nâng cao năng lực số cho các chủ thể sản xuất.

Từ những lớp học tiếp cận sàn số đến những gian hàng ngày càng chuyên nghiệp hơn, các hợp tác xã nông nghiệp đang từng bước làm chủ công cụ thương mại điện tử. Khi hiểu và vận dụng hiệu quả các nguyên tắc hiển thị của nền tảng số, nông sản Việt có thể nâng cao giá trị và vị thế trong chuỗi cung ứng hiện đại.