Người dân cần hiểu thêm về thuỷ điện, hệ thống điện để sẻ chia với khó khăn của ngành điện

Nắng nóng, khô hạn đã khiến hàng loạt hồ thuỷ điện thiếu nước sản xuất điện, ảnh hưởng đến việc cung cấp điện, rất cần sự chia sẻ của người dân.
Dưới mực nước chết, nhiều nhà máy thủy điện vẫn phải phát điện Bộ Công Thương cập nhật thông tin mới về tình hình vận hành các hồ thuỷ điện trên cả nước Lần đầu tiên Nhà máy Thủy điện Thác Bà phải dừng hoạt động của 2 tổ máy do thiếu nước

Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi nhanh với Tiến sĩ Nguyễn Huy Hoạch – Chuyên gia, thành viên Hội đồng khoa học (Hiệp hội Năng lượng Việt Nam) xung quanh vấn đề này.

Xin ông đánh giá vai trò của các thuỷ điện ở miền Bắc đối với hệ thống điện quốc gia nói chung và ở miền Bắc nói riêng?

Các nhà máy thủy điện ở miền Bắc đóng vai trò hết sức quan trọng trong hệ thống điện quốc gia, ngoài việc sản xuất điện năng còn tham gia chống lũ, cấp nước cho hạ du, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Trước năm 1975 miền Bắc có nhà máy thủy điện Thác Bà, công suất 108 MW, đến năm 1994 khi nhà máy thủy điện Hòa Bình đưa vào vận hành với công suất 1.920 MW thì cơ cấu nguồn điện đã thay đổi cơ bản, công suất thủy điện chiếm hơn 60% tổng công suất toàn hệ thống. Với dung tích hồ chưa 9,45 tỷ m3 nước, nhiệm vụ chính của thủy điện Hòa Bình là chống lũ, góp phần quan trọng vào việc phòng chống lũ lụt cho vùng đồng bằng sông Hồng, trong đó có thủ đô Hà Nội.

Thuỷ điện cũng là nguồn cung cấp điện chủ lực của toàn bộ hệ thống điện Việt Nam thời đó và cấp nước cho hạ du, cải tạo giao thông thủy. Đến nay, hàng loạt nhà máy thủy điện lớn ở miền Bắc như Sơn La, Lai Châu, Huổi Quảng, Bản Chát, Tuyên Quang, Trung Sơn, Bản Vẽ .v.v.. đưa vào vận hành đã đóng vai trò rất quan trọng trong cơ cấu nguồn điện ở miền Bắc, ngoài việc cung cấp nguồn điện ổn định còn tham gia cấp nước cho nông nghiêp, chống lũ và cấp nước sinh hoạt cho hạ du.

Việc các hồ thiếu nước hiện nay đã ảnh hưởng như thế nào đối với việc cung cấp điện cho miền Bắc?

Người dân cần hiểu về thuỷ điện, hệ thống điện để sẻ chia với khó khăn của ngành
Tiến sĩ Nguyễn Huy Hoạch

Trong năm 2023, tình hình lưu lượng nước về các hồ thủy điện trong vài tháng trở lại đây có nhiều diễn biến bất lợi, thấp hơn đáng kể so với trung bình nhiều năm.Lưu lượng nước về 4 tháng đầu năm của các hồ thủy điện phía Bắc chỉ đạt khoảng 60-70% so với trung bình nhiều năm. Riêng tháng 4 và đầu tháng 5 lượng nước về các hồ chỉ đạt dưới 50% trung bình nhiều năm, một số hồ chỉ đạt 20% so với trung bình nhiều năm, gây thiếu hụt lượng nước nghiêm trọng cho các hồ thủy điện. Tính đến ngày 6/6, hầu hết các hồ thủy điện lớn miền Bắc đã về mực nước chết gồm: Lai Châu, Sơn La, Tuyên Quang, Bản Chát, Thác Bà, Hủa Na. Riêng 2 hồ thủy điện Lai Châu và Sơn La đã phải huy động chạy máy xuống dưới mực nước chết. Duy nhất hồ thủy điện Hòa Bình còn nước trong hồ và có thể duy trì phát điện đến khoảng ngày 12-13/6.

Việc các hồ thiếu nước hiện nay sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc cung cấp điện cho cho khu vực miền Bắc. Tổng công suất không thể huy động được của các nguồn thủy điện miền Bắc nêu trên sẽ ở mức 5.000 MW và có thể lên đến 7.000 MW khi mực nước hồ thủy điện Hòa Bình về mực nước chết.

Như vậy, theo đánh giá, công suất khả dụng của thủy điện chỉ còn 3.110 MW, đạt 23,7% tổng công suất lắp máy của các nhà máy thủy điện ở miền Bắc. Trong khi đó khả năng truyền tải điện từ miền Trung ra miền Bắc qua đường dây 500kV Bắc-Trung luôn ở ngưỡng giới hạn cao (giới hạn tối đa từ 2.500 MW đến 2.700 MW) dẫn đến tiềm ẩn nguy cơ sự cố. Do vậy, việc tiết giảm điện chắc chắn sẽ còn tiếp diễn cho đến khi có mưa, hay nói cách khác, khi các hồ thủy điện có đủ nước để vận hành bình thường thì tình trạng thiếu điện như hiện nay mới được khắc phục.

Người dân cần hiểu về thuỷ điện, hệ thống điện để sẻ chia với khó khăn của ngành
Người dân cần hiểu thêm về thuỷ điện, hệ thống điện để sẻ chia với khó khăn của ngành điện

Vừa rồi dư luận bức xúc vì việc cắt điện, song dường như họ đang thiếu thông tin về hệ thống điện Việt Nam, trong đó có thuỷ điện. Quan điểm của ông về vấn đề này? Và theo ông, có nên khai thác, phát triển thêm 1 số thuỷ điện nhỏ và đẩy nhanh thuỷ điện tích năng hay không?

Trong điều kiện thời tiết nắng nóng mà lại bị cắt điện đột ngột, thậm chí bị cắt điện không được thông báo trước thì sự bức xúc của người dân là không thể tránh khỏi.

Điều người dân quan tâm là có đủ điện để dùng không và mức giá phải trả là bao nhiêu, còn cơ cấu nguồn điện thế nào, trong đó thủy điện cần chiếm tỷ lệ bao nhiêu phần trăm trong tổng cơ cấu nguồn thì có lẽ chỉ dành cho các nhà chuyên môn, các nhà hoạch định chính sách.

Tuy nhiên, nếu người dân nắm được thông tin về hệ thống điện Việt Nam, về thuỷ điện cũng như vai trò của thuỷ điện thì mới sẻ chia với khó khăn của ngành điện. Nếu họ biết được việc đầu tư 1 MW hết bao nhiêu tiền thì sẽ thấy được việc sử dụng hiệu quả, tiết kiệm điện sẽ có lợi như thế nào.

Theo Quy hoạch Điện VIII, từ nay đến năm 2030, mỗi năm ngành Điện cần khoảng 13-14 tỷ đô la để đầu tư xây dựng nguồn và lưới điện, đây là con số không hề nhỏ. Vì vậy, việc tuyên truyền, vận động toàn dân sử dụng hiệu quả, tiết kiệm điện là quan trọng nhất.

Thủy điện là nguồn năng lượng tái tạo, sạch và rẻ hơn điện than và điện khí, được coi như là một chìa khóa mấu chốt cho động lực phát triển kinh tế quốc gia. Tuy nhiên, tiềm năng phát triển thủy điện nước ta đã đến giới hạn. Hiện nay chỉ có thể tiếp tục phát triển thủy điện cột nước thấp, ví dụ như việc bổ sung quy hoạch hai dự án thủy điện cột nước thấp trên sông Hồng, đoạn chảy qua tỉnh Lào Cai nhằm khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên nước của lưu vực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương. (Dự án thủy điện Thái Niên 75MW và dự án thủy điện Bảo Hà 75MW).

Những dự án thủy điện nhỏ có điều kiện kinh tế-kỹ thuật-môi trường tốt cũng cần tiếp tục xây dụng để tận dụng tối đa nguồn tài nguyên tái tạo giá rẻ.

Trong điều kiện công suất điện gió và mặt trời chiếm gần 30% tổng công suất toàn hệ thống thì cần có hệ thống lưu trữ để tránh giảm phát như thời gian vừa qua. Do vậy, xây dựng thủy điện tích năng là một giải pháp để tích trữ điện năng ở thời điểm dư thừa phụ tải và phát lên lưới khi có nhu cầu. Ngoài thủy điện tích năng Bác Ái đang xây dựng – cần đẩy nhanh tiến độ đưa vào vận hành càng sớm, càng tốt thì phía Bắc có các dự án thủy điện tích năng Phù Yên Đông công suất 1.400 MW cũng nên xem xét xây dựng.

Trong bối cảnh miền Bắc đang phải tiết giảm điện, ông có khuyến nghị đề xuất gì với cơ quan quản lý nhà nước cũng như cộng đồng trong việc sử dụng điện, nước?

Theo thông tin từ Bộ Tài nguyên và Môi trường, với ảnh hưởng của hiện tượng El Nino thì nguy cơ thiếu hụt nguồn nước sẽ tiếp diễn đến cuối mùa khô năm 2023. Trong điều kiện thời tiết diễn biến khắc nghiệt, khó lường như vậy, để đối phó với tình hình nắng nóng kéo dài, nguy cơ thiếu điện thì việc phải tiết giảm điện là cần thiết.

Về phía cơ quan quản lý nhà nước đã có nhiều nỗ lực để giải quyết khó khăn về nhiên liệu, về nguồn điện, giải quyết khó khăn về thủ tục để sớm đưa các dự án năng lượng tái tạo vào vận hành.

Thủ tướng đã có công điện, Bộ Công Thương đã phát động chương trình tiết kiệm điện, ngành điện và các địa phương cần quan tâm đẩy mạnh hơn nữa việc tuyên truyền tiết kiệm điện, nước. Hy vọng người dân cùng đồng hành với ngành Điện, chia sẻ khó khăn bằng cách sử dụng tiết kiệm điện, vừa ích nước, vừa lợi nhà.

Xin trân trọng cảm ơn ông.

Đình Dũng
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Tiết kiệm điện

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Điều chỉnh phụ tải: Lợi cả đôi đường

Điều chỉnh phụ tải: Lợi cả đôi đường

Với 146 doanh nghiệp tham gia ký điều chỉnh phụ tải (DR), những năm qua Vĩnh Phúc luôn là địa phương đi đầu trong triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng.
Phụ tải điện có thể tăng 14%, EVN sẵn sàng ứng phó

Phụ tải điện có thể tăng 14%, EVN sẵn sàng ứng phó

Theo dự báo, phụ tải điện trong những tháng sắp tới có thể tăng trên 14%, hiện EVN đã chuẩn bị các giải pháp để đảm bảo cung cấp điện cho đất nước.
Năng lượng tái tạo Ấn Độ đối mặt khó khăn về vốn

Năng lượng tái tạo Ấn Độ đối mặt khó khăn về vốn

Cam kết đạt 500 GW công suất năng lượng không dùng nhiên liệu hóa thạch vào năm 2030, Ấn Độ đang nổi lên như một quốc gia đi đầu trong lĩnh vực năng lượng sạch.
Hợp tác khí tượng để phát triển năng lượng tái tạo

Hợp tác khí tượng để phát triển năng lượng tái tạo

Sáng ngày 2/4, tại Hà Nội đã diễn ra Lễ ký Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Viện Khoa học Khí tượng thủy văn và Biến đổi khí hậu.
PC Lào Cai chuyển đổi số - hạn chế lừa đảo trong thanh toán tiền điện

PC Lào Cai chuyển đổi số - hạn chế lừa đảo trong thanh toán tiền điện

Lừa đảo giả danh nhân viên điện lực ngày càng tinh vi, khiến nhiều khách hàng rơi vào bẫy, để hạn chế thực trạng này, PC Lào Cai đã đẩy mạnh chuyển đổi số.

Tin cùng chuyên mục

Nhiệt điện Hải Phòng sản xuất gắn với bảo vệ môi trường

Nhiệt điện Hải Phòng sản xuất gắn với bảo vệ môi trường

Công ty cổ phần Nhiệt điện Hải Phòng là một trong những doanh nghiệp luôn kiên định với tiêu chí đảm bảo sản xuất gắn với bảo vệ môi trường.
Đẩy nhanh tiến độ Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận: Sở Công Thương vào cuộc quyết liệt

Đẩy nhanh tiến độ Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận: Sở Công Thương vào cuộc quyết liệt

Thời gian qua, Sở Công Thương Ninh Thuận đã tích cực phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, ban ngành để đảm bảo tiến độ và hiệu quả của dự án điện hạt nhân.
Khung giá bán lẻ điện bình quân mới nhất năm 2025: Cao nhất là 2.444,09 đồng/kWh

Khung giá bán lẻ điện bình quân mới nhất năm 2025: Cao nhất là 2.444,09 đồng/kWh

Ngày 31/3/2025, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã ký ban hành Quyết định số 07/2025/QĐ-TTg quy định về khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân
Giá bán lẻ điện được điều chỉnh 3 tháng 1 lần

Giá bán lẻ điện được điều chỉnh 3 tháng 1 lần

Theo quy định tại Nghị định số 72/2025/NĐ-CP, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân tối thiểu là 03 tháng kể từ lần điều chỉnh giá điện gần nhất.
Hết năm 2024, Quỹ bình ổn xăng dầu còn hơn 6.067 tỷ đồng

Hết năm 2024, Quỹ bình ổn xăng dầu còn hơn 6.067 tỷ đồng

Theo Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước - Bộ Công Thương, tính đến hết năm 2024, Quỹ bình ổn xăng dầu còn dư 6.067,2 tỷ đồng.
Học sinh lan tỏa tiết kiệm điện tại "Gameshow Kilowatt?" mùa 2

Học sinh lan tỏa tiết kiệm điện tại "Gameshow Kilowatt?" mùa 2

Gameshow Kilowatt mùa 2, sân chơi giúp học sinh trang bị kiến thức, lan tỏa thông điệp về tiết kiệm điện, an toàn điện và bảo vệ môi trường đến cộng đồng.
Công trình năng lượng Việt Nam an toàn sau động đất Myanmar nhưng cần đề phòng

Công trình năng lượng Việt Nam an toàn sau động đất Myanmar nhưng cần đề phòng

Trận động đất tại Myanmar dù không ảnh hưởng lớn tới Việt Nam, song nó cũng là hồi chuông về an toàn các công trình hạ tầng, trong đó có các nhà máy điện.
Lấy ý kiến dự thảo quy chuẩn quốc gia về công trình thủy điện

Lấy ý kiến dự thảo quy chuẩn quốc gia về công trình thủy điện

Triển khai Luật Điện lực, Bộ Công Thương tổ chức nghiên cứu, xây dựng dự thảo Thông tư ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) về công trình thủy điện.
Diễn đàn năng lượng 2025: Tìm lời giải cho bài toán năng lượng xanh

Diễn đàn năng lượng 2025: Tìm lời giải cho bài toán năng lượng xanh

Chiều 31/3, Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam phối hợp với Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam tổ chức Diễn đàn năng lượng Việt Nam 2025.
EVNCPC đảm bảo cung cấp điện ổn định trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, Lễ 30/4 và 01/5

EVNCPC đảm bảo cung cấp điện ổn định trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, Lễ 30/4 và 01/5

EVNCPC đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, Lễ 30/4 và 1/5 năm 2025 phục vụ các sự kiện quan trọng khu vực miền Trung – Tây Nguyên.
Kiến nghị Quốc hội gỡ vướng cho dịch vụ năng lượng

Kiến nghị Quốc hội gỡ vướng cho dịch vụ năng lượng

Doanh nghiệp Đồng Nai đã kiến nghị với Đoàn khảo sát của Quốc hội tháo gỡ một số vướng mắc trong thực thi Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Cuộc đua hydro xanh kết thúc trước khi thực sự bắt đầu?

Cuộc đua hydro xanh kết thúc trước khi thực sự bắt đầu?

Phát triển hydro xanh đình trệ ở hầu hết mọi nơi tại Australia. Vậy câu hỏi là tại sao chính phủ nước này vẫn tiếp tục thúc đẩy nó.
Bước nhảy vọt năng lượng mặt trời: Bài học từ EU

Bước nhảy vọt năng lượng mặt trời: Bài học từ EU

Năm 2024, năng lượng mặt trời chiếm 11% tổng sản lượng điện của Liên minh châu Âu (EU) và lần đầu tiên vượt qua than đá, Việt Nam học được gì?
Sản xuất nhiên liệu hàng không sạch chậm tiến độ

Sản xuất nhiên liệu hàng không sạch chậm tiến độ

Việc mở rộng sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) đang bị chậm tiến độ so với mục tiêu năm 2030 do chi phí cao và tình hình kinh tế bất ổn.
Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên chỉ đạo những việc cần làm ngay của dự án đường dây 500kV Lào Cai - Vĩnh Yên

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên chỉ đạo những việc cần làm ngay của dự án đường dây 500kV Lào Cai - Vĩnh Yên

Tại cuộc họp giao ban về dự án đường dây 500kV Lào Cai-Vĩnh Yên, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đã đưa ra nhiều chỉ đạo tháo gỡ khó khăn cho dự án.
Chùm ảnh: Bộ trưởng Bộ Công Thương chủ trì họp giao ban đường dây 500kV Lào Cai - Vĩnh Yên

Chùm ảnh: Bộ trưởng Bộ Công Thương chủ trì họp giao ban đường dây 500kV Lào Cai - Vĩnh Yên

Sáng 28/3 tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đã chủ trì cuộc họp giao ban về dự án đường dây 500kV Lào Cai - Vĩnh Yên.
Bộ Công Thương họp tiến độ dự án 500kV Lào Cai-Vĩnh Yên

Bộ Công Thương họp tiến độ dự án 500kV Lào Cai-Vĩnh Yên

Sáng 28/3 tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đã họp với các đơn vị liên quan về tiến độ triển khai dự án đường dây 500kV Lào Cai -Vĩnh Yên.
Rạng Đông và VinFast Energy hợp tác phát triển giải pháp năng lượng tái tạo, lưu trữ toàn diện

Rạng Đông và VinFast Energy hợp tác phát triển giải pháp năng lượng tái tạo, lưu trữ toàn diện

Ngày 26/3, Rạng Đông và VinFast Energy chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác nhằm thúc đẩy chuyển đổi năng lượng bền vững tại Việt Nam.
Đề xuất thời gian, mức tăng giảm giá điện

Đề xuất thời gian, mức tăng giảm giá điện

Bộ Công Thương đã hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị định quy định về cơ chế, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân (gọi tắt là giá điện).
Vì sao doanh nghiệp Na Uy quan tâm phát triển điện gió ngoài khơi tại Việt Nam?

Vì sao doanh nghiệp Na Uy quan tâm phát triển điện gió ngoài khơi tại Việt Nam?

Na Uy đẩy mạnh đầu tư điện gió ngoài khơi tại Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ chính sách, mở ra cơ hội lớn cho hợp tác năng lượng tái tạo bền vững.
Mobile VerionPhiên bản di động