Nghiên cứu khoa học tạo động lực mới cho ngành than

Đổi mới tư duy nghiên cứu

Trong ngành than, nghiên cứu khoa học không còn dừng ở việc hoàn thành các đề tài hay giải pháp kỹ thuật trên giấy. Khi yêu cầu chuyển đổi số, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả đầu tư ngày càng rõ nét, giá trị của mỗi công trình nghiên cứu được đo bằng khả năng ứng dụng vào thực tiễn sản xuất, góp phần nâng năng suất, tối ưu chi phí và gia tăng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Đó cũng là định hướng được đặt ra tại chương trình làm việc giữa lãnh đạo Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam với các đơn vị Khối Tư vấn ngày 14/7 về kết quả thực hiện nhiệm vụ 6 tháng đầu năm và phương hướng 6 tháng cuối năm 2026.

Theo báo cáo tại chương trình làm việc, mặc dù chịu tác động từ thị trường, tiến độ đầu tư của một số dự án và những thay đổi về cơ chế, chính sách, các đơn vị trong Khối Tư vấn vẫn duy trì ổn định hoạt động, hoàn thành nhiều nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, tư vấn, thiết kế và chuyển đổi số, góp phần phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của Tập đoàn.

Một số đơn vị tiếp tục duy trì kết quả tích cực. Viện Khoa học Công nghệ mỏ - Vinacomin đạt doanh thu hơn 111 tỷ đồng, giá trị thực hiện sản xuất kinh doanh đạt 145,7 tỷ đồng và nghiệm thu 6 đề tài nghiên cứu khoa học. Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ - Vinacomin đạt doanh thu gần 139 tỷ đồng, trong khi Công ty CP Tin học, Công nghệ và Môi trường - Vinacomin đạt doanh thu trên 126 tỷ đồng, tăng 13% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, nhiều đơn vị cũng phản ánh những khó khăn liên quan đến cơ chế quản lý, tài chính, đầu tư và hoạt động khoa học công nghệ. Các ban chuyên môn của Tập đoàn đã trực tiếp trao đổi, giải đáp các kiến nghị và đề xuất giải pháp tháo gỡ nhằm tạo điều kiện để các đơn vị phát huy năng lực chuyên môn.

Phát biểu tại chương trình làm việc, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam Phan Xuân Thủy nhấn mạnh: "Trước yêu cầu phát triển của Tập đoàn, sự thay đổi về cơ chế, chính sách của ngành và quá trình tái cơ cấu TKV, các đơn vị tư vấn, nghiên cứu cần tiếp tục rà soát, đổi mới mô hình hoạt động; phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo".

Theo đó, đổi mới mô hình hoạt động không chỉ dừng ở việc nâng cao năng lực chuyên môn mà còn phải hướng tới mục tiêu đưa các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, tạo ra những sản phẩm khoa học đáp ứng yêu cầu sản xuất và góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Để nâng cao chất lượng hoạt động của khối tư vấn, lãnh đạo Tập đoàn yêu cầu các đơn vị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ BIM trong tư vấn, thiết kế, đồng thời tăng cường thử nghiệm và đưa các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất. Mục tiêu không chỉ là tạo ra các sản phẩm khoa học có giá trị về mặt chuyên môn mà còn phải góp phần giải quyết những yêu cầu thực tế của doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả đầu tư và sản xuất.

Theo đó, công tác nghiên cứu khoa học cũng cần được đổi mới ngay từ khâu lựa chọn đề tài. Các nhiệm vụ nghiên cứu phải được rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm tính cấp thiết, khả thi và khả năng ứng dụng trước khi trình phê duyệt. Bên cạnh đó, việc xây dựng phần mềm quản lý các đề tài khoa học công nghệ được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản trị, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực nghiên cứu.

Cùng với đổi mới hoạt động chuyên môn, các đơn vị được yêu cầu tăng cường quản trị rủi ro, nhất là trong lĩnh vực tài chính; chủ động mở rộng thị trường, gia tăng tỷ trọng dịch vụ ngoài ngành, nâng cao chất lượng tư vấn và đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án. Đây được xem là những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo thêm dư địa phát triển cho các đơn vị trong thời gian tới.

Nhấn mạnh yêu cầu đồng hành cùng các đơn vị, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam Phan Xuân Thủy cho biết: "Các ban chuyên môn cần tiếp tục phát huy vai trò kiến tạo, đồng hành, hỗ trợ và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các đơn vị tư vấn; đồng thời tăng cường kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện nhiệm vụ theo nguyên tắc '6 rõ', bảo đảm chất lượng, hiệu quả và tiến độ công việc".

Định hướng xuyên suốt được đặt ra đối với khối tư vấn là chuyển mạnh từ nghiên cứu phục vụ nhiệm vụ sang nghiên cứu tạo giá trị cho sản xuất. Theo đó, các đề tài khoa học không chỉ bảo đảm chất lượng chuyên môn mà còn phải đáp ứng yêu cầu về tính cấp thiết, khả năng ứng dụng và hiệu quả thực tiễn, qua đó góp phần nâng cao năng suất, hiệu quả đầu tư và năng lực cạnh tranh của ngành than.