Nghị quyết 57-NQ/TW tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động toàn hệ thống chính trị

Chuyển biến tích cực

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia khẳng định, sau 18 tháng triển khai, Nghị quyết 57-NQ/TW (Nghị quyết 57) đã tạo ra chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của toàn hệ thống chính trị.

Thể chế, cơ chế, chính sách từng bước được hoàn thiện; nhiều điểm nghẽn, nút thắt được giải quyết; nhiều cơ chế mới tạo thuận lợi cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số từng bước được hình thành.

Chuyển đổi số quốc gia đạt nhiều kết quả tích cực. Hạ tầng số tiếp tục được đầu tư; mạng 5G phủ sóng rộng khắp trên lãnh thổ, đạt 91% dân số; truyền dẫn cáp quang kết nối đến 100% xã, phường. Các nền tảng số dùng chung bước đầu phát huy tác dụng. Cổng Dịch vụ công quốc gia đã công khai hơn 5.100 thủ tục hành chính, tích hợp hơn 3.700 thủ tục, cắt giảm 697 thủ tục và 1.754 điều kiện kinh doanh.

Dữ liệu dân cư quốc gia đã hoàn thiện. Ứng dụng VNeID có hơn 71 triệu tài khoản định danh được kích hoạt, từng bước chuyển từ ứng dụng định danh sang nền tảng tích hợp các tiện ích thiết yếu phục vụ người dân. Nhiều lĩnh vực đã được triển khai trên VNeID như y tế, ngân hàng, thuế, giao thông, vận tải, đi lại, làm thủ tục, qua đó giảm nhiều thủ tục, giấy tờ, chi phí, tạo thuận lợi cho người dân.

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nước ta đã xác định 10 công nghệ chiến lược gắn với 30 sản phẩm công nghệ chiến lược và 27 bài toán lớn quốc gia. Các viện nghiên cứu, trường đại học, nhà khoa học trong và ngoài nước tích cực nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng; mô hình liên kết “ba nhà” bước đầu phát huy tác dụng, đưa sản phẩm nghiên cứu vào thực tiễn.

Một số doanh nghiệp Việt Nam bước đầu làm chủ công nghệ, có sản phẩm đưa ra thị trường, có sản phẩm xuất khẩu ra khu vực và thế giới. Thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong một số lĩnh vực đã tạo ra hiệu quả kinh tế - xã hội cụ thể.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo tại các địa phương. Hà Nội có nền tảng dùng chung phục vụ đến cấp xã; Cà Mau đưa công nghệ sinh học và tự động hóa vào nuôi tôm; Vĩnh Long đưa máy bay không người lái xuống đồng ruộng… Những ví dụ đó cho thấy, Nghị quyết 57 đã từng bước đi vào từng ngõ ngách của cuộc sống.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng thẳng thắn cho rằng, có một nghịch lý lớn đó là, thiếu nguồn lực để đầu tư cho khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, nhưng lại chưa sử dụng hiệu quả nguồn lực hiện có. Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công trong lĩnh vực này còn rất thấp cho thấy nhiều nơi chưa triển khai được, chưa biết cách triển khai; có nơi có tiền nhưng không tiêu được hoặc không biết tiêu vào đâu.

Đất nước muốn phát triển không thể không dựa vào khoa học, công nghệ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, một đất nước muốn phát triển thì không thể không dựa vào khoa học, công nghệ, nhất là trong bối cảnh thế giới 10 - 20 năm gần đây biến đổi, phát triển không ngừng. Không quốc gia nào hiện nay có thể phát triển mà không dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo; Việt Nam không nằm ngoài quy luật đó.

Qua báo cáo và ý kiến phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá bức tranh chung thực hiện Nghị quyết 57 là chủ trương đã rõ, thể chế từng bước hoàn thiện, nguồn lực đã được bố trí, quyết tâm chính trị cao, khí thế hành động được khơi dậy; nhưng kết quả thực tế chưa tương xứng, chưa tạo được nhiều sản phẩm cụ thể, chưa đóng góp rõ nét vào tăng trưởng năng suất và năng lực quản trị quốc gia.

Điều đáng suy nghĩ là cùng một mặt bằng thể chế, cơ chế, chính sách nhưng có nơi làm được, nơi chưa làm được, điểm khác nhau căn bản là con người và cách tổ chức thực hiện.

“Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là khâu thực thi, tổ chức thực hiện. Nói đến cùng, thực thi là con người, là cán bộ, là trách nhiệm của người đứng đầu; đây là điểm cần được đột phá mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ.

Về nhiệm vụ thời gian tới trong thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, giai đoạn vừa qua, chúng ta đã tập trung tạo nền móng, giai đoạn tới phải tập trung tạo ra kết quả. Phải chuyển mạnh từ xây dựng cơ chế sang tạo ra sản phẩm, từ hoàn thành nhiệm vụ sang tạo ra giá trị, từ chuẩn bị điều kiện sang đóng góp trực tiếp cho phát triển, đây là những vấn đề rất quan trọng, cần phải cùng suy nghĩ, cùng hành động.

Tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu bốn yêu cầu lớn trong thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, bao gồm: Thứ nhất, tiếp tục quán triệt sâu sắc Nghị quyết 57 gắn với yêu cầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Thứ hai, phải chuyển mạnh sang tạo ra sản phẩm, kết quả và giá trị cụ thể, đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng hai con số trước mắt và tăng trưởng bền vững lâu dài. Theo đó, yêu cầu phải có tầm nhìn trăm năm, tầm nhìn xa; không để những việc làm hôm nay trở thành cản trở của ngày mai; phải có quy hoạch, tiêu chuẩn, quy chuẩn về chất lượng và sự đồng bộ.

Thứ ba, tạo chuyển biến đồng bộ từ Trung ương tới địa phương, từ các cơ quan trong hệ thống chính trị ra toàn xã hội. Theo đó, đối với các bộ, ngành Trung ương, ngoài trách nhiệm quản lý nhà nước, phải thực sự đóng vai trò kiến tạo phát triển lĩnh vực được giao phụ trách; chủ động rà soát, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách; ban hành kịp thời quy định, quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy trình, kiến trúc tổng thể; tháo gỡ rào cản, điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc.

Đối với các bài toán lớn của quốc gia, công nghệ chiến lược, cơ sở dữ liệu quốc gia và những nhiệm vụ liên ngành, liên vùng, cơ quan được giao chủ trì phải trực tiếp chỉ đạo tổ chức thực hiện đến cùng.

Đối với các địa phương, phải chuyển mạnh từ tư duy thụ động chờ hướng dẫn sang tư duy chủ động tổ chức thực hiện, sáng tạo trong phân cấp, phân quyền; xuất phát từ điều kiện, lợi thế so sánh và nhu cầu phát triển của mình để chọn đúng trọng tâm, trọng điểm.

Thứ tư, cần đổi mới mạnh mẽ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực tế. Người đứng đầu các cấp phải trực tiếp lãnh đạo, trực tiếp chỉ đạo, trực tiếp kiểm tra và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, các bí thư cấp ủy, các ban chỉ đạo phải trực tiếp vào cuộc, chịu trách nhiệm về lĩnh vực của mình; phải học, tích lũy, không thể tự nhiên có được kiến thức và năng lực chỉ đạo trong lĩnh vực rất cụ thể này. Việc nào thuộc thẩm quyền thì phải chủ động; việc nào vượt thẩm quyền thì phải báo cáo, đề xuất kịp thời; không chờ đợi, không đùn đẩy, không né tránh, không chờ đến hội nghị mới đề xuất. Bất cứ việc gì ách tắc phải đề xuất ngay, nếu chờ đến tổng kết năm hoặc hội nghị toàn quốc mới đề xuất thì sẽ mất thời cơ.

Kết quả thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW phải là tiêu chí quan trọng để đánh giá cán bộ. Nơi nào làm tốt phải được biểu dương, nhân rộng; nơi nào còn hình thức, chậm trễ, né tránh trách nhiệm phải được nhắc nhở, kiểm điểm, xử lý phù hợp. Người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung phải được khuyến khích, bảo vệ.

Tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kêu gọi quyết tâm đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thành động lực phát triển mạnh mẽ của đất nước trong giai đoạn mới, góp phần đưa Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, hùng cường và thịnh vượng.