Tin Khu Vực
Điện mặt trời mái nhà còn dư địa lớn
TP. Hồ Chí Minh được đánh giá là địa phương có tiềm năng phát triển điện mặt trời mái nhà thuộc nhóm cao nhất cả nước nhờ điều kiện bức xạ thuận lợi, nhu cầu sử dụng điện lớn và hệ thống hạ tầng điện được đầu tư đồng bộ.
Bà Nguyễn Thị Kim Ngọc, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, cho biết việc Chính phủ ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 57/2025/NĐ-CP về cơ chế mua bán điện trực tiếp và Nghị định số 58/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới. Quy định mới được kỳ vọng tạo động lực mới cho hoạt động đầu tư, phát triển điện mặt trời mái nhà trên địa bàn Thành phố.
Mặc dù thành phố đã phát triển điện mặt trời mái nhà trong thời gian qua, dư địa phát triển nguồn điện này vẫn còn lớn. Sau khi các quy định mới được ban hành, tốc độ phát triển điện mặt trời mái nhà trên địa bàn có xu hướng tăng.
Hiện TP. Hồ Chí Minh có hơn 6.240 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ có tổng công suất lắp đặt 472 MWp.
Trả lời phóng viên Báo Công Thương, ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP. Hồ Chí Minh (EVNHCMC), cho biết tính đến ngày 5/9/2026, toàn thành phố có hơn 25.000 hệ thống điện mặt trời mái nhà đang vận hành. Trong đó, 6.241 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ có tổng công suất lắp đặt 472 MWp.
Sản lượng điện tạo ra từ các hệ thống điện mặt trời mái nhà hiện chiếm khoảng 5% tổng sản lượng điện thương phẩm của TP. Hồ Chí Minh.
Theo lãnh đạo Sở Công Thương, những số liệu trên cho thấy nhu cầu phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ của người dân, doanh nghiệp trên địa bàn thành phố vẫn lớn. Đây cũng là cơ sở để các cơ quan quản lý tiếp tục hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai theo quy định mới.
TP. Hồ Chí Minh có nhiều điều kiện thuận lợi để mở rộng nguồn điện này. Theo đánh giá của các chuyên gia năng lượng, thành phố có cường độ bức xạ mặt trời khá cao và ổn định, trung bình khoảng 1.581 kWh/m²/năm. Số giờ nắng dao động từ 100 - 300 giờ/tháng, phân bố tương đối đều trong năm, tạo điều kiện để các hệ thống điện mặt trời duy trì hiệu suất phát điện.
Bên cạnh đó, thành phố có mật độ công trình xây dựng lớn với hàng triệu mét vuông mái nhà từ khu dân cư, nhà xưởng, trung tâm thương mại, khu công nghiệp, khu chế xuất và các khu đô thị mới. Đây là nguồn mặt bằng dồi dào để phát triển điện mặt trời mà không phải sử dụng thêm quỹ đất.
Một lợi thế khác là phụ tải điện của TP. Hồ Chí Minh tập trung chủ yếu vào ban ngày, thời điểm các hệ thống điện mặt trời phát điện đạt hiệu quả cao. Điều này giúp nâng tỷ lệ điện tự tiêu thụ, đồng thời giảm áp lực cung ứng điện từ lưới điện quốc gia trong các khung giờ cao điểm.
Theo EVNHCMC, lưới điện thành phố đã được đầu tư đồng bộ, đáp ứng yêu cầu đấu nối, quản lý và vận hành các nguồn điện phân tán. Cùng với đó, nhận thức của người dân và doanh nghiệp về sử dụng năng lượng sạch, tiết kiệm chi phí điện và phát triển bền vững ngày càng được nâng cao.
Nghị định 243 tháo gỡ điểm nghẽn cơ chế
Một điểm đáng chú ý của Nghị định số 243/2026/NĐ-CP là điều chỉnh cơ chế đối với điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, mở thêm dư địa cho người dân, doanh nghiệp đầu tư loại hình này.
Nghị định 243 nâng tỷ lệ điện dư được phép bán lên lưới tối đa 50%, tạo đột phá, nâng hiệu quả đầu tư, rút ngắn thời gian thu hồi vốn cho doanh nghiệp.
Theo Nghị định số 58/2025/NĐ-CP trước đây, hệ thống điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ chỉ được bán tối đa 20% sản lượng điện dư lên lưới điện quốc gia.
Nghị định số 243/2026/NĐ-CP đã nâng tỷ lệ này lên tối đa 50%. Đây được đánh giá là thay đổi quan trọng, giúp nâng cao hiệu quả đầu tư, rút ngắn thời gian thu hồi vốn, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp có diện tích mái lớn tại khu công nghiệp, khu chế xuất và các cơ sở sản xuất. Cùng với đó, Nghị định quy định thủ tục hành chính và phân cấp thực hiện theo cấp điện áp đấu nối.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Quang Long, đại diện Cục Điện lực (Bộ Công Thương), cho biết hộ gia đình hiện có thể bán phần điện dư từ hệ thống điện mặt trời mái nhà. Thủ tục thực hiện tại cấp xã, với sự hỗ trợ của các cơ quan chuyên ngành địa phương như phòng cháy, chữa cháy, điện lực, môi trường.
Với khu công nghiệp có lưới điện riêng, các đơn vị được phép mua điện dư từ nguồn tái tạo theo hai hình thức: mua theo cơ chế phát triển điện tự sản xuất, tự tiêu thụ quy định tại Nghị định 243, hoặc mua bán điện trực tiếp qua cơ chế DPPA bằng đường dây riêng.
Ông Nguyễn Quang Long cho biết, theo chủ trương, chính sách của Chính phủ và Quy hoạch điện quốc gia, mục tiêu đến năm 2030 là 50% hộ gia đình và cơ quan có thể sử dụng điện mặt trời mái nhà.
Ngày 29/6/2026, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 1537/QĐ-BCT công bố thủ tục hành chính mới và sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực điện lực. Theo đó, cấp xã có thủ tục thông báo phát triển điện mặt trời mái nhà đấu nối tại cấp hạ áp; cấp tỉnh có thủ tục cấp, điều chỉnh, bổ sung giấy chứng nhận đối với đấu nối cấp trung áp và thông báo phát triển đối với đấu nối từ trung áp trở lên.
Ngày 23/7/2026, Bộ Công Thương có Công văn số 5682/BCT-ĐL đề nghị Bộ Công an hỗ trợ UBND các tỉnh triển khai thông báo, đăng ký phát triển điện mặt trời mái nhà trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và ứng dụng định danh quốc gia. Đồng thời hỗ trợ kết nối, liên thông với Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp tỉnh, bảo đảm xử lý toàn trình trên môi trường điện tử.
Tại TP. Hồ Chí Minh, sau khi Nghị định 243 được ban hành, Sở Công Thương đã triển khai đến UBND các phường, xã, đặc khu, phối hợp cùng EVNHCMC và các sở, ngành liên quan.
Ngày 14/7/2026, Sở có Công văn số 10663/SCT-QLNL đề nghị các phường, xã, đặc khu nghiên cứu Nghị định 243 và Quyết định 1537 để triển khai.
Ngày 17/7/2026, UBND Thành phố ban hành Quyết định số 4396/UBND-QĐ, ủy quyền Giám đốc Sở Công Thương thực hiện một số nhiệm vụ, trong đó có cấp, điều chỉnh, bổ sung giấy chứng nhận và thông báo phát triển điện mặt trời mái nhà đấu nối từ trung áp trở lên.
EVNHCMC đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp
Cùng với cơ quan quản lý nhà nước, EVNHCMC đang triển khai các giải pháp hỗ trợ người dân, doanh nghiệp phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ theo Nghị định số 243/2026/NĐ-CP.
Nhân viên EVNHCMC hỗ trợ khách hàng trong công tác đấu nối điện mặt trời mái nhà vào hệ thống điện quốc gia.
Theo ông Bùi Trung Kiên, EVNHCMC đã công bố nội dung Nghị định số 243/2026/NĐ-CP trên website chăm sóc khách hàng và chuyên mục Điện mặt trời mái nhà.
Tổng công ty cũng bổ sung tính năng trực tuyến “Đăng ký bán sản lượng điện dư từ nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ” trên website và ứng dụng chăm sóc khách hàng. Tính năng này hỗ trợ chủ đầu tư đăng ký và cung cấp hồ sơ đăng ký bán điện.
EVNHCMC tiếp tục duy trì tính năng trực tuyến “Nghiệm thu kết nối hệ thống điện mặt trời mái nhà với hệ thống giám sát điều khiển EVN-RMCS” trên website chăm sóc khách hàng đối với các hệ thống điện mặt trời mái nhà đấu nối lưới điện ở cấp điện áp trung áp.
Ngày 26/8/2026, EVNHCMC ban hành Công văn số 4350/EVNHCMC-KD+KT hướng dẫn triển khai một số nội dung của Nghị định số 243/2026/NĐ-CP, phần sửa đổi, bổ sung Nghị định số 58/2025/NĐ-CP.
Theo EVNHCMC, các công ty điện lực đã chủ động triển khai, phối hợp với UBND các phường, xã trên địa bàn thực hiện những nội dung được quy định tại Nghị định số 243/2026/NĐ-CP.
Sau khi khách hàng hoàn tất các thủ tục theo quy định, EVNHCMC sẵn sàng hướng dẫn, hỗ trợ tư vấn lắp đặt, đấu nối hệ thống và ký kết hợp đồng mua bán điện đối với phần sản lượng điện dư bán lên hệ thống điện quốc gia theo quy định.
Song song đó, EVNHCMC tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương cùng Ban Quản lý các khu chế xuất, khu công nghiệp và Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ các tổ chức, doanh nghiệp ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư.
Tổng công ty cũng tư vấn phương án đấu nối, giải pháp kỹ thuật phù hợp với đặc điểm phụ tải và khả năng tiếp nhận của lưới điện, góp phần bảo đảm hệ thống điện vận hành an toàn, ổn định và hiệu quả.
Theo đánh giá của EVNHCMC, điện mặt trời mái nhà ngày càng giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu cung ứng điện của TP. Hồ Chí Minh, nhất là khi nhu cầu phụ tải tiếp tục tăng cao và yêu cầu sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả được đặt ra theo tinh thần Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Với lợi thế về điều kiện tự nhiên, nhu cầu phụ tải lớn cùng những điểm nghẽn về cơ chế được tháo gỡ bởi Nghị định số 243/2026/NĐ-CP, TP. Hồ Chí Minh có thêm cơ sở để bước vào giai đoạn phát triển mới của điện mặt trời mái nhà.
Việc triển khai hiệu quả các cơ chế mới sẽ góp phần khai thác tốt hơn tiềm năng năng lượng sạch trên địa bàn, hỗ trợ quá trình chuyển dịch năng lượng, phát triển kinh tế xanh và bảo đảm an ninh năng lượng.