Nghệ nhân Hồ Văn Hạnh - Người ‘‘giữ hồn’’ văn hóa Pa Cô

Nghệ nhân Hồ Văn Hạnh sống ở thôn A Niêng Lê Triêng, xã Hồng Trung, huyện A Lưới, thành phố Huế là người dành cả đời mình “giữ hồn” bản sắc văn hoá Pa Cô.
Thừa Thiên Huế: Nỗ lực đưa huyện miền núi A Lưới thoát nghèo Thừa Thiên Huế: Đẩy mạnh phát triển du lịch huyện miền núi A Lưới Xây dựng mô hình sản xuất giỏi tại huyện miền núi A Lưới

Học những điều hay lẽ phải từ bậc cha ông

Già làng, nghệ nhân Hồ Văn Hạnh hay còn gọi là Vỗ Dương (A Đốt) đã gần 80 tuổi, ông dành cả đời mình để học hỏi, nghiên cứu, tìm tòi những điều hay lẽ phải từ các bậc cha ông để trao truyền, dạy bảo cho thế hệ con cháu ngày nay về bản sắc văn hoá dân tộc của mình.

Nghệ nhân Hồ Văn Hạnh - Người ‘‘giữ hồn’’ văn hóa Pa Cô
Nghệ nhân, già làng Hồ Văn Hạnh say sưa kể về những tiếng khèn, điệu múa của đồng bào dân tộc mình. Ảnh: Nguyễn Tuấn

Năm 2019, già làng Hồ Văn Hạnh được xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân” trong lĩnh vực di sản văn hoá phi vật thể là Nghệ thuật trình diễn dân gian. Với những đóng góp to lớn trong lĩnh vực văn hoá, nghệ thuật, đầu năm 2025, già làng Hồ Văn Hạnh trình hồ sơ cấp trên đề nghị xét tặng “Nghệ nhân nhân dân” trong lĩnh vực di sản văn hoá phi vật thể.

Chia sẻ về cách sống cùng những tri thức, kỹ năng về nét văn hoá đồng bào dân tộc Pa Cô, nghệ nhân Hồ Văn Hạnh cho biết, bản thân từ nhỏ được học từ các bậc cha ông truyền dạy, tuy không thành trường lớp nhưng với hình thức vừa học vừa thực hành, tìm tòi học hỏi, tranh thủ lúc rảnh rỗi, trong các dịp lễ hội, các sự kiện trọng đại của làng thông qua các cụ già làng Konh Át (Vỗ Nhương), Vỗ Cương, Vỗ Hinh, Vỗ Nghĩa…

Trong đó, già làng Konh Át là Trưởng làng Vel Ân Triêng, tức thôn Lê Triêng hiện nay là ảnh hưởng đến ông nhiều nhất. Nghệ nhân Hạnh cho biết: Sinh thời cụ Konh Át không những nổi tiếng trong làng mà cả trong vùng về kỹ năng điều hành mọi hoạt động và giải quyết, hoà giải về an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội của làng; kỹ năng về sử dụng, chế tác các loại nhạc cụ, sử dụng các thể loại dân ca, dân vũ, dân nhạc; cụ đúc kết những ca dao, tục ngữ mang tính triết lý trong cuộc sống thời đại.

Qua đó, bản thân tôi luôn cố gắng sưu tầm, học hỏi, lưu giữ những kiến thức, kinh nghiệm của ông cha về những giá trị bản sắc văn hoá truyền thống, hát dân ca, các điệu múa, sử dụng các loại nhạc cụ truyền thống, truyền miệng những lời hay ý đẹp trong cuộc sống của ông cha đã đúc kết, lưu giữ những kiến trúc hoa văn trên lăng mộ tổ tiên và những nghi lễ truyền thống lớn nhỏ của người dân tộc Pa Cô”, già làng Hồ Văn Hạnh chia sẻ.

Người giữ hồn văn hoá của dân tộc Pa Cô

Phòng Văn hoá thông tin huyện A Lưới cho biết, nghệ nhân Hồ Văn Hạnh hiện là người nắm giữ tri thức và kỹ năng về các làn điệu dân ca của dân tộc Pa Cô như hát được bài đối đáp “Cha chấp”, “Câr lơi”, “Târ bói”; hát đối đáp theo chủ đề, nội dung và tình huống ngẫu nhiên với đối phương để giải quyết một sự việc (trong dịp cưới hỏi, mừng nhà mới, a riêu - a za) hoặc chia sẻ những điều hay lẽ phải, tuyên truyền chủ trương đường lối, chia sẻ niềm vui, nỗi buồn trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày, ca ngợi những người tốt việc tốt.

Nghệ nhân Hồ Văn Hạnh - Người ‘‘giữ hồn’’ văn hóa Pa Cô
Hướng dẫn, dạy bảo các thế hệ nối tiếp về văn hoá, làn điệu, nhạc cụ của dân tộc Pa cô. Ảnh: Nguyễn Tuấn

Đồng thời, lưu giữ những câu đúc kết kinh nghiệm sống của các bậc cha ông đi trước, dạy những làn điệu, lời hát khuyên nhủ lòng tham của con người chớ vượt quá khả năng của bản thân để rồi chuốc lấy những điều không hay ập đến, gây tai họa đến mọi người xung quanh.

Bên cạnh đó, còn thực hiện các điệu múa dân gian của dân tộc Pa Cô như: Múa A dưn pâr chêêng coong, múa đâm trâu quanh cây nêu, vừa hát vừa múa điệu Câr lơi; múa trong lễ hội A riêu piing (cải táng mồ mả)…; sử dụng thành thạo một số loại nhạc cụ truyền thống, đánh trống, cồng chiêng theo điệu đám tang ma chay, theo điệu mừng nhà mới, theo điệu lễ cưới, theo điệu tâm sự, thổi kèn theo điệu tâm sự buồn hình ảnh người thiếu nữ bị giặc pháp bắt giữ và ca ngợi tinh thần chống giặc ngoại xâm; thổi đàn môi lời tỏ tình yêu đôi lứa…

“Tôi luôn cố gắng phát huy những tri thức, kinh nghiệm đã nắm bắt được từ các bậc cha ông, đồng thời không ngừng tìm tòi, nghiên cứu thêm những giá trị văn hoá đặc trưng của dân tộc mình nhằm bảo tồn, giữ gìn không để mai một theo thời gian”, nghệ nhân Hạnh chia sẻ.

Ngoài ra, thông qua các buổi hội họp của làng, bản, ông luôn lồng ghép tuyên truyền bà con phải biết giữ gìn, phát huy những nét đẹp truyền thống như, mặc trang phục dân tộc của mình trong ngày lễ, tết; lưu truyền miệng những câu ca dao, tục ngữ của dân tộc chứa đầy những kinh nghiệm sống xưa và nay.

Trong các chương trình văn nghệ của thôn, bản, văn nghệ ngày đại đoàn kết toàn dân, các chương trình do xã tổ chức đều có các tiết mục văn nghệ dân gian mang đậm bản sắc dân tộc. Đồng thời, duy trì đều đặn hàng năm về việc tổ chức đồng loạt lễ A Za của người Pa Cô.

Đặc biệt, ông đã tham gia chương trình giữ gìn bản sắc văn hoá người Pa Cô tại Làng Văn hoá du lịch các dân tộc Việt Nam ở Đồng Mô - Sơn Tây - Hà Nội thời gian 2 năm từ năm 2017 - 2019.

Bà Lê Thị Thêm - Trưởng phòng Văn hoá thông tin huyện A Lưới - cho biết: Già làng Hồ Văn Hạnh rất am hiểu về văn hóa của đồng bào dân tộc Pa Cô và là một trong những nghệ nhân “giữ hồn” văn hóa dân tộc Pa Cô đến các bạn trẻ và cộng đồng. Trong các dịp Ngày hội Văn hoá thể thao và du lịch trên địa bàn huyện, tỉnh, các đợt sinh hoạt văn hóa tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam ở Đồng Mô…, già làng Hồ Văn Hạnh thường tham gia và trực tiếp trình diễn, giới thiệu đến cộng đồng những bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào mình.

Nghệ nhân Hồ Văn Hạnh - Người ‘‘giữ hồn’’ văn hóa Pa Cô
Già làng Hồ Văn Hạnh vinh dự là một trong những đại biểu tham dự cuộc gặp mặt của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với các già làng, trưởng bản, người có uy tín tiêu biểu. Ảnh tư liệu

“Quá trình chúng tôi nghiên cứu, sưu tầm về các lễ hội tiêu biểu của đồng bào Pa Cô, Tà Ôi, già làng Hồ Văn Hạnh cũng đã trực tiếp cung cấp các thông tin, tư liệu quý cho ngành văn hóa”, bà Thêm cho biết thêm.

Nghệ nhân, già làng Hồ Văn Hạnh nhận nhiều hình thức khen thưởng cao quý như: Huân chương Kháng chiến hạng Nhất – đã có công lao trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước; Danh hiệu Nghệ nhân ưu tú; Bằng khen về thành tích trong phong trào quần chúng bảo vệ an ninh biên giới; Giấy khen về phong trào thi đua yêu nước; Kỷ niệm chương xây dựng lực lượng vũ trang quần chúng; Giấy khen trong công tác bảo tồn nền văn hoá đậm đà bản sắn dân tộc… và nhiều giấy khen, bằng khen của chính quyền địa phương về Người có uy tín trong phong trào thi đua dân vận khéo, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh… Năm 2018, già làng Hồ Văn Hạnh vinh dự là một trong những đại biểu tham dự cuộc gặp mặt của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với các già làng, trưởng bản, người có uy tín tiêu biểu.
Nguyễn Tuấn
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Thư viện không đồng - nơi lan tỏa văn hóa đọc sách

Thư viện không đồng - nơi lan tỏa văn hóa đọc sách

Mặc dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, anh Hoàng Quang Khải ở xã Lạc Đạo, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên đã mở một thư viện phục vụ các bạn trẻ đọc sách miễn phí.

'Người mẹ' viết nên những câu chuyện đẹp bằng ngôn ngữ trái tim

"Người mẹ" là câu chuyện về những người phụ dạy trẻ khiếm thính tại Trường PTCS Hy Vọng, những người viết nên câu chuyện đẹp bằng ngôn ngữ trái tim.
‘Thầy thuốc’ đặc biệt tại trung tâm chăm sóc thương binh, người có công với cách mạng

‘Thầy thuốc’ đặc biệt tại trung tâm chăm sóc thương binh, người có công với cách mạng

Ở Trung tâm Điều dưỡng Người có công và Bảo trợ xã hội Hà Tĩnh có những người “bảo mẫu” đặc biệt, họ dành trọn cả thanh xuân để chăm sóc các thương, bệnh binh.
Ấm lòng bếp Phạn Duyên, hành trình ba năm vì cộng đồng

Ấm lòng bếp Phạn Duyên, hành trình ba năm vì cộng đồng

Suốt ba năm qua, bếp ăn từ thiện Phạn Duyên tại chùa Phước Hưng (TP. Sa Đéc) đã trở thành điểm tựa ấm lòng cho biết bao người dân có hoàn cảnh khó khăn nơi đây.
Những người lưu giữ “ký ức chiến tranh” trên đất lửa

Những người lưu giữ “ký ức chiến tranh” trên đất lửa

Các kỷ vật chiến tranh để nhớ đến một thời ông cha ta đã ngã xuống đấu tranh giải phóng dân tộc được những người con "đất lửa" Quảng Trị sưu tầm và gìn giữ.

Tin cùng chuyên mục

Thanh Hóa: Phó trạm trưởng y tế phường tận tâm với nghề

Thanh Hóa: Phó trạm trưởng y tế phường tận tâm với nghề

Sau khi tốt nghiệp Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa, chị Lê Thị Thùy đã chọn cống hiến tuổi trẻ của mình vào sự nghiệp y tế tại Trạm Y tế phường Quảng Thọ.
Chuyện

Chuyện 'ông chú Tân Phú' sửa xe miễn phí cho người nghèo

Ông Võ Thành Vinh là chủ của tiệm sửa xe, vá lốp miễn phí cho người lao động ở quận Tân Phú, TP. Hồ Chí Minh. Mỗi năm, ông hỗ trợ, giúp đỡ cho hàng trăm người.
Tuyên Quang: Lời cảm ơn chân thành từ những cánh thư

Tuyên Quang: Lời cảm ơn chân thành từ những cánh thư

Những lá thư khen, cảm ơn của nhân dân chính là động lực để cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Tuyên Quang tiếp tục nỗ lực cố gắng hơn nữa trên các mặt công tác.
Ấm lòng bữa cơm 2.000 đồng từ quán cơm Yên vui

Ấm lòng bữa cơm 2.000 đồng từ quán cơm Yên vui

Đến quán cơm Yên vui (136, ngõ 88 phố Trần Quý Cáp, quận Đống Đa, TP. Hà Nội), chỉ cần bỏ ra 2.000 đồng mọi người đã có một suất cơm với đầy đủ chất dinh dưỡng.
Hiến máu cứu người: Nghĩa cử cao đẹp cần nhân rộng

Hiến máu cứu người: Nghĩa cử cao đẹp cần nhân rộng

Hiến máu là một trong những hành động nhân văn cao đẹp, thể hiện tinh thần tương thân tương ái và trách nhiệm với cộng đồng.
Người phụ nữ với chiếc xe lăn vượt qua nghịch cảnh

Người phụ nữ với chiếc xe lăn vượt qua nghịch cảnh

Nghị lực phi thường cùng tình mẫu tử lớn lao đã giúp người phụ nữ ngồi trên xe lăn Lương Thị Minh Nguyệt nỗ lực vượt qua nghịch cảnh.
Những tấm gương công nhân lao động tiêu biểu ngành Điện

Những tấm gương công nhân lao động tiêu biểu ngành Điện

Tối 16/2, tại Hà Nội sẽ biểu dương công nhân lao động tiêu biểu là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ I năm 2025; trong đó ngành Điện có 2 tấm gương.
Xóa nhà tạm: Một nghĩa cử cao đẹp và nhân văn

Xóa nhà tạm: Một nghĩa cử cao đẹp và nhân văn

Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm 2025 là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, chủ trương lớn có ý nghĩa quan trọng và nhân văn sâu sắc.
Đồng Tháp: Bà lão U70 hai thập kỷ dạy bơi miễn phí

Đồng Tháp: Bà lão U70 hai thập kỷ dạy bơi miễn phí

Hai thập kỷ qua, bà Trần Thị Kim Thia, sinh năm 1958 tại xã Hưng Thạnh, huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp đã dạy bơi miễn phí cho trẻ em để phòng chống đuối nước.
Xã có nhiều tri thức trẻ viết đơn tình nguyện nhập ngũ

Xã có nhiều tri thức trẻ viết đơn tình nguyện nhập ngũ

Phong trào thanh niên tình nguyện viết đơn xin tham gia thực hiện nghĩa vụ quân sự đã trở thành nét đẹp đáng tự hào của tuổi trẻ xã Tự Cường...
Chàng thanh niên làm

Chàng thanh niên làm 'sống dậy' những khoảnh khắc đẹp về Măng Đen

Đam mê nhiếp ảnh cộng hưởng với kinh nghiệm làm du lịch, Đô Đô - chàng thanh niên đã có nhiều đóng góp làm nên hình ảnh tuyệt đẹp về du lịch Măng Đen.
Vượt đèn đỏ cứu người: Nghĩa cử cao đẹp đáng được bảo vệ

Vượt đèn đỏ cứu người: Nghĩa cử cao đẹp đáng được bảo vệ

Việc cơ quan chức năng Hà Nội không xử phạt người vượt đèn đỏ để cứu người là minh chứng rõ ràng cho việc những người làm việc tốt sẽ được pháp luật ghi nhận.
Hiến đất làm đường - nhân lên những nghĩa cử cao đẹp

Hiến đất làm đường - nhân lên những nghĩa cử cao đẹp

Dù là ‘tất đất tấc vàng’, nhưng vẫn có những người sẵn sàng hiến đất, mở rộng đường, làm đường đã góp phần nhân lên những nghĩa cử cao đẹp.
Nhà trọ 0 đồng: Thêm hy vọng cho bệnh nhi ung thư

Nhà trọ 0 đồng: Thêm hy vọng cho bệnh nhi ung thư

Nhà trọ 0 đồng - nơi những mái ấm tình thương được dựng xây từ sự sẻ chia và lòng nhân ái, mang đến hy vọng và chỗ dựa cho những mảnh đời khó khăn.
Đà Nẵng: Cùng chăm lo, sẻ chia để

Đà Nẵng: Cùng chăm lo, sẻ chia để 'ai cũng có Tết'

Cứ mỗi dịp Tết cổ truyền, cùng với cả nước, TP. Đà Nẵng lại có các hoạt động, mô hình chăm lo cho hộ nghèo, hộ khó khăn để ai cũng được đón Tết sum vầy.
Bếp chay 0 đồng của ông, bà U80 giữa lòng thành phố

Bếp chay 0 đồng của ông, bà U80 giữa lòng thành phố

Suốt 4 năm qua, bếp chay 0 đồng của vợ chồng bà Nguyễn Thị My, ông Trần Văn Hồng (Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh) là nơi cung cấp những bữa ăn cho người khó khăn.
Đông Triều (Quảng Ninh): Không để gia đình nào không có Tết

Đông Triều (Quảng Ninh): Không để gia đình nào không có Tết

Công tác chăm lo Tết cho các gia đình chính sách, người nghèo… luôn được TP. Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh quan tâm để địa phương không gia đình nào không có Tết.
Ấm lòng

Ấm lòng 'sợi dây yêu thương' dịp Tết

Dịp Tết Nguyên đán cũng là lúc hàng loạt người lao động, người trong hoàn cảnh khó khăn trên khắp cả nước cảm nhận tình người qua những xuất quà quý giá.
Về Nặm Đăm gặp già làng tiên phong làm kinh tế

Về Nặm Đăm gặp già làng tiên phong làm kinh tế

Trăn trở trước cái đói, cái nghèo, già làng Lý Đại Thông đã tiên phong áp dụng mô hình làm kinh tế mới mang lại ánh sáng hy vọng cho bà con đồng bào Nặm Đăm.
Mang Tết ấm đến với những bệnh nhân bảo hiểm y tế

Mang Tết ấm đến với những bệnh nhân bảo hiểm y tế

Bảo hiểm Xã hội Việt Nam đang triển khai chương trình 'Không để ai bị bỏ lại phía sau' mang Tết ấm đến với bệnh nhân bảo hiểm y tế.
Mobile VerionPhiên bản di động