Nghệ An: Xác định kinh tế xanh, tuần hoàn, số là trụ cột tăng trưởng

Cụ thể hoá Nghị quyết vào thực tiễn

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Văn Đệ, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho biết, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định kinh tế xanh - kinh tế tuần hoàn - kinh tế số là trụ cột chiến lược, động lực mới cho mô hình tăng trưởng bền vững. Đây là định hướng đúng đắn, mở ra không gian phát triển dài hạn trong bối cảnh biến đổi khí hậu, hội nhập và yêu cầu nâng cao giá trị sản xuất.

Là tỉnh có diện tích lớn thứ tư cả nước, Nghệ An hội tụ đủ điều kiện để triển khai kinh tế xanh - kinh tế tuần hoàn - kinh tế số trên diện rộng. Thời gian qua, tỉnh đã định hướng phát triển xanh trong quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 với ba trụ cột: Kinh tế xanh - kinh tế tuần hoàn – kinh tế số.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX tiếp tục nhấn mạnh phát triển công nghiệp hiện đại, xanh, bền vững; nông nghiệp sinh thái, thông minh; du lịch xanh gắn với văn hóa và bảo tồn tài nguyên. Trong công nghiệp, tỉnh thu hút các dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường. Lĩnh vực năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió cũng thu hút sự quan tâm của doanh nghiệp.

Đối với kinh tế số, Nghệ An đặt ra mục tiêu đến năm 2030, trình độ, năng lực công nghệ, đổi mới sáng tạo của các doanh nghiệp đạt mức trên trung bình của cả nước; chỉ số đổi mới sáng tạo PII thuộc top 20 của cả nước; đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt mức trên 55%.

Tỷ trọng giá trị sản phẩm công nghiệp công nghệ cao trong các ngành chế biến, chế tạo đạt tối thiểu 45%. Quy mô kinh tế số chiếm khoảng 20% GRDP của tỉnh. Tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến của người dân và doanh nghiệp đạt trên 80%; giao dịch không dùng tiền mặt đạt 80%. Số doanh nghiệp đạt tiêu chí doanh nghiệp khoa học công nghệ tăng gấp 3 lần so với năm 2020.

Từ định hướng chiến lược của Trung ương đến những bước đi cụ thể của địa phương, Nghệ An sẽ từng bước triển khai tư duy phát triển mới, trong đó kinh tế xanh - kinh tế tuần hoàn – kinh tế số sẽ là lựa chọn phát triển xuyên suốt, lâu dài của tỉnh.

Coi kinh tế xanh, kinh tế số là mục tiêu dài hạn

Là người có gần 30 năm gắn bó với lĩnh vực lâm nghiệp, khoa học – công nghệ và đã từng trực tiếp tham gia xây dựng, triển khai nhiều chương trình, dự án liên quan đến Khu Dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An, Tiến sĩ Nguyễn Khắc Lâm, Phó Giám đốc Sở Khoa học công nghệ tỉnh Nghệ An cho rằng việc Đại hội XIV của Đảng xác định kinh tế xanh - kinh tế tuần hoàn - kinh tế số là những trụ cột phát triển trong giai đoạn tới là hoàn toàn đúng đắn, kịp thời và phù hợp với xu thế phát triển bền vững của Việt Nam cũng như thế giới.

Thực tiễn cho thấy, nếu coi kinh tế xanh là mục tiêu dài hạn, thì kinh tế tuần hoàn chính là phương thức, là con đường để hiện thực hóa mục tiêu đó. Không thể có một nền kinh tế xanh thực chất nếu việc khai thác tài nguyên vẫn theo tư duy tuyến tính, tiêu hao nhiều đầu vào, phát sinh chất thải lớn và thiếu kiểm soát tác động môi trường. Chính vì vậy, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên và tái tạo các giá trị tự nhiên cần được xem là nền tảng căn bản của quá trình phát triển.

Nghệ An là địa phương sở hữu nguồn “vốn tự nhiên” rất lớn và đa dạng, nổi bật là Khu Dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An – một trong những khu dự trữ sinh quyển có quy mô lớn của khu vực Đông Nam Á, với hệ sinh thái rừng phong phú, tính đa dạng sinh học cao, cùng nhiều loại lâm sản ngoài gỗ và dược liệu quý. Đây không chỉ là không gian bảo tồn, mà còn là dư địa quan trọng để phát triển các mô hình kinh tế xanh - kinh tế tuần hoàn.

Để khai thác hiệu quả tiềm năng tự nhiên, Tiến sĩ Nguyễn Khắc Lâm cho rằng, tỉnh cần tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách mang tính thí điểm, linh hoạt, nhất là trong Khu Dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An, cho phép triển khai các mô hình kinh tế tuần hoàn theo hướng vừa thực hiện, vừa hoàn thiện cơ chế. Đồng thời, cần ưu tiên đầu tư cho khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, đặc biệt là các nghiên cứu ứng dụng về sinh học, công nghệ sinh học, chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên rừng, giám sát môi trường và phát triển chuỗi giá trị bền vững

"Tôi tin rằng, khi phát triển kinh tế được đặt trên nền tảng bảo tồn và tái tạo các giá trị tự nhiên, Nghệ An không chỉ gìn giữ được “vốn xanh” cho các thế hệ tương lai, mà còn mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn, hài hòa giữa kinh tế, môi trường và đời sống xã hội, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành điểm sáng về kinh tế xanh - kinh tế tuần hoàn - kinh tế số", Tiến sĩ Nguyễn Khắc Lâm nói. 

Phát triển kinh tế xanh - kinh tế tuần hoàn - kinh tế số không chỉ là chủ trương mang tính chiến lược ở tầm vĩ mô, mà đang từng bước trở thành yêu cầu tất yếu đối với các doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và tiêu chuẩn phát triển bền vững ngày càng được siết chặt. Ông Trần Anh Sơn, Chủ tịch Hiệp Hội doanh nghiệp tiêu biểu tỉnh Nghệ An, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh cho rằng các doanh nghiệp đã quan tâm, hướng tới chuỗi yếu tố xanh – tuần hoàn – số hoá tích hợp trong các khâu sản xuất kinh doanh. Trong đó, thể hiện ở việc sử dụng hiệu quả nguyên vật liệu, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và bảo vệ môi trường sống. 

Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật được đầu tư đồng bộ theo tiêu chuẩn cao, từ xử lý nước thải tập trung, quản lý chất thải rắn, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Chuyển đổi số được triển khai mạnh mẽ để cải thiện điều kiện làm việc và đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của các thị trường xuất khẩu. "Điều đáng mừng là ý thức, trách nhiệm xây dựng chuỗi sinh thái xanh trong sản xuất kinh doanh ngày càng được nhân rộng", ông Sơn chia sẻ.

Nghệ An đặt ra mục tiêu đến năm 2030, trình độ, năng lực công nghệ, đổi mới sáng tạo của các doanh nghiệp đạt mức trên trung bình của cả nước; chỉ số đổi mới sáng tạo PII thuộc top 20 của cả nước. Quy mô kinh tế số chiếm khoảng 20% GRDP của tỉnh