Ngành mía đường: Đau đầu bài toán cung cầu

Hiệp hội Mía đường Việt Nam vừa báo cáo sản xuất mía đường 6 tháng đầu 2022. Tháng 6/2022, nhà máy của ngành mía đường Việt Nam đã hoàn thành vụ mía 2021/2022.
Ngành mía đường hưởng lợi từ phòng vệ thương mại Ngành mía đường: Loay hoay "bài toán" nâng cao năng lực cạnh tranh

Với nhu cầu tiêu dùng lớn trong khi lượng đường sản xuất trong nước không đủ đáp ứng, lượng đường nhập khẩu bấp bênh, dự trữ đường của Việt Nam đang ở mức thấp và đáng báo động khi mà việc bổ sung nguồn cung từ nhập khẩu ngày càng khó khăn do đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.

An ninh lương thực trước làn sóng bảo hộ lương thực lan tràn

Xung đột Ukraina - Nga và nhiều lý do vĩ mô khác đã đẩy giá lương thực, thực phẩm tại nhiều nước lên các mức cao, xô đổ nhiều kỷ lục. Đứng trước vấn đề này, một số nước sản xuất nông nghiệp lớn tại châu Á đã tạm dừng xuất khẩu với lý do bảo vệ người tiêu dùng nội địa. Tuy vậy, điều này vô hình trung làm dấy lên những lo ngại gây ra lạm phát cao hơn thậm chí là tác động đến an ninh lương thực tại những nước khác.

Vào hồi giữa tháng 5, lệnh cấm xuất khẩu lúa mì của Ấn Độ được ban hành khi Chính phủ nước này lo ngại thời tiết nắng nóng có thể tác động tiêu cực đến năng suất cây trồng. Ngay sau đó là hàng loạt lệnh cấm xuất khẩu như: Malaysia cấm xuất khẩu thịt gà, Indonesia cấm xuất khẩu dầu cọ… Minh chứng rõ ràng nhất cho tác động dây chuyền của làn sóng bảo hộ lương thực là lệnh hạn chế xuất khẩu đường của Ấn Độ vào tháng 6 vừa qua.

Lệnh hạn chế xuất khẩu đường có hiệu lực từ ngày 1/6/2022, Ấn Độ chỉ cho phép các doanh nghiệp địa phương xuất khẩu đường khi có sự cho phép đặc biệt của Chính phủ. Biện pháp này được triển khai nhằm "duy trì sự sẵn có trong nước và ổn định giá đường" và sẽ có hiệu lực đến ngày 31/10 hoặc cho đến khi có thông báo mới. Sau khi lệnh hạn chế xuất khẩu của Ấn Độ được ban hành, nhiều quốc gia cũng bị kéo vào làn sóng bảo hộ đường. Cụ thể Kyrgyzstan hạn chế xuất khẩu đường tới Kazakhstan nhằm đảm bảo an ninh lương thực khi có một lượng lớn đường chảy từ Kyrgyzstan sang nước láng giềng. Trước đó, Kazakhstan cũng đã hạn chế xuất khẩu đường.

Song song đó, việc giá nhiên liệu liên tục đạt mức cao nhất trong hàng thập kỉ trong thời gian qua đã thúc đẩy một nhân tố “thay đổi cuộc chơi” của ngành mía đường là sản xuất cồn sinh học (ethanol) từ mía. Giá năng lượng tăng dẫn đến nhu cầu đối với ethanol làm từ đường (chủ yếu ở Brazil) tăng lên khiến lượng đường xuất khẩu sẽ ít hơn. Nguồn cung bị hạn chế từ các nhà sản xuất hàng đầu được cho là sẽ tiếp tục hỗ trợ giá đường trong thời gian tới.

Việc nhiều cường quốc mía đường như Brazil và Ấn Độ tăng cường trực tiếp điều tiết sản lượng và gián tiếp kiểm soát giá đường thông qua “công cụ” là sản xuất ethanol đang dần thay đổi tính chu kỳ của ngành mía đường thế giới. Theo Czarnikow nhận định giá đường thế giới sẽ duy trì quanh mức 19,5 - 21 Cents/pound, hiện đang ở mức cao nhất thế giới trong 5 năm gần đây. Giá đường trong nước biến động cùng chiều với giá đường thế giới khi giảm trong 2 tháng đầu năm và tăng trở lại trong tháng 3 do nguồn cung bắt đầu hạn chế, đối với các sản phẩm chất lượng thấp chủ yếu cung cấp cho các khách hàng dễ tính, các sở chế biến nhỏ, giá hiện đang dao động trên dưới 18.000 đồng/kg, đối với các sản phẩm chất lượng cao, đòi hỏi an toàn về sinh thực phẩm, khách hàng yêu cầu hỏi các tiêu chuẩn cao của nhà sản xuất, giá dao động 19.000-20.000 đồng/kg. Đây là mức giá cao so với nhiều năm trước đây khi có thời điểm chỉ 11.000-12.000 đồng/kg.

Dự báo giá đường trong nước có thể sẽ tiếp tục giữ ở mức cao khi nguồn cung hạn chế do nguồn cung bất ổn của thế giới trong khi giá giao dịch quốc tế vẫn chưa có dấu hiệu giảm và Việt Nam tiếp tục chính sách phòng vệ đối với đường nhập khẩu.

Ngành mía đường: Đau đầu bài toán cung cầu
Nguồn cung đường thế giới khó đoán định do bảo hộ lương thực và nhân tố chuyển dịch sản xuất ethanol. Ảnh: Internet

Có thể thấy, tình hình nguồn cung lương thực, đặc biệt là đường trên thế giới hiện đang vô cùng khó đoán định bất chấp những dự báo về triển vọng năng suất được cải thiện từ nhiều nước. Tình trạng thiếu hụt cục bộ đã được ghi nhận tại nhiều nước khi mà việc bổ sung nguồn cung từ nhập khẩu không còn dễ dàng như trước.

Khoảng trống trong sản xuất mía đường trong nước

Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA) vừa có báo cáo sản xuất mía đường 6 tháng đầu năm 2022. Trong tháng 06/2022, các nhà máy của ngành đường Việt Nam đã hoàn thành vụ mía 2021/2022. Lũy kế đến kết thúc vụ toàn ngành đã ép được 7.523.728 tấn mía sản xuất được 741.666 tấn đường. Theo ước tính, mỗi năm nhu cầu nội địa của Việt Nam cần từ 2,1 - 2,3 triệu tấn đường, tức là sản lượng đường trong nước mới chỉ đáp ứng được 33% nhu cầu tiêu thụ. Đây là một khoảng trống lớn mà ngành mía đường trong nước, không thể lấp đầy.

So sánh cùng kỳ với vụ ép mía 2020/2021 cho thấy sự tăng trưởng với sản lượng mía ép tăng 11% và sản lượng đường tăng 7%. Tuy vậy, nếu so sánh số liệu niên vụ 2021/2022 với các niên vụ trước thì sản lượng đường vẫn đang giảm khá mạnh, cụ thể giảm 33% so với niên vụ 2019-2020 và giảm 38% so với niên vụ 2018-2019. Nếu so sánh với sản lượng niên vụ 2017-2018 ở mức 1.4 triệu tấn đường thì có thể thấy ngành đường khó mà quay lại.

Trong khi đó, là một nền kinh tế trẻ, phát triển năng động hàng đầu trong khu vực, nhu cầu tiêu thụ đường của Việt Nam không những của hàng trăm triệu người tiêu dùng mà còn hàng loạt ngành công nghiệp khác. Theo một chuyên gia trong ngành, nhu cầu tiêu thụ đường cả nước 180 ngàn tấn/tháng. Đặc biệt, tháng 9 - 12 là cao điểm cho vụ sản xuất thực phẩm các lễ hội lớn trong năm như trung thu, tết nguyên đán, khi đó, nhu cầu tăng đột biến trong bốn tháng này thường tăng từ 30% trở lên. Đây cũng là giai đoạn “giáp hạt” khi các nhà máy đường trong nước chưa vận hành. Với chỉ hơn 740 nghìn tấn đường sản xuất trong nước, ước tồn kho đến thời điểm tháng 7 các nhà máy trong nước chỉ còn tương đương 370 nghìn tấn. Sản lượng này chỉ đáp ứng đủ nhu cầu tiêu thụ 2 tháng và tối đa chỉ kéo dài đến nửa tháng 9.2022.

Có thể thấy, với nhu cầu tiêu dùng lớn nhưng lượng đường sản xuất trong nước không đủ đáp ứng, lượng đường nhập khẩu lại bấp bênh, dự trữ đường của Việt Nam đang ở mức thấp và đáng báo động khi mà việc bổ sung nguồn cung từ nhập khẩu ngày càng khó khăn do đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ngành mía đường: Đau đầu bài toán cung cầu

Nguồn cung đường dự kiến gặp khó khăn trong giai đoạn cao điểm sản xuất thực phẩm dịp. Lễ hội cuối năm. Ảnh: Internet

Nguồn cung đường trong nước không thể “đong ăn từng bữa”

Vừa qua, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) vừa có Dự thảo kết luận vụ việc điều tra áp dụng biện pháp chống lẩn tránh áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại đối với một số sản phẩm đường mía thuộc các mã HS 1701.1300, 1701.1400, 1701.9100, 1701.9910, 1701.9990, và 1702.9091 nhập khẩu vào Việt Nam từ Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia và Myanmar.

Đây là tin vui cho nông dân khi nhà nước đã có những động thái mạnh mẽ nhằm lành mạnh hoá, tạo sân chơi công bằng cho nông dân và doanh nghiệp trong nước trước các hành vi gian lận, lẩn tránh Phòng vệ thương mại. Đồng thời cũng đặt ra yêu cầu, trách nhiệm cho ngành mía đường nội địa trong việc nâng cao năng lực sản xuất để làm chủ sân nhà trong cuộc chơi toàn cầu hoá.

Không phủ nhận những “tác dụng phụ” tiêu cực đến ngành mía đường của quá trình hội nhập. Nhưng cần thẳng thắn nhận định, toàn cầu hoá và tự do thương mại là xu hướng tất yếu và khó xoay chuyển. Do đó, ngành mía đường cần phải nhanh chóng thay đổi những tồn tại, khiếm khuyết để bắt kịp trở lại cuộc chơi, không thể cứ trông chờ vào các biện pháp bảo hộ, trong khi nguồn cung đường trong nước thì không thể mãi “đong ăn từng bữa”. Bởi lẽ, năng lực của ngành đường không chỉ ảnh hưởng đến sinh kế của hàng trăm ngàn người nông dân, hàng chục nhà máy mà còn tác động đến hàng trăm triệu người tiêu dùng và hàng chục ngành công nghiệp phía sau trong chuỗi giá trị.

Thu Huyền
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Giá gas hôm nay (13/8) vẫn giữ đà giảm nhẹ

Giá gas hôm nay (13/8) vẫn giữ đà giảm nhẹ

Nhiệt độ dễ chịu khiến nhu cầu khí đốt không còn đáng sợ như 6 tuần qua, được cho là 1 trong những nguyên nhân khiến giá gas hôm nay được dự báo vẫn sẽ giảm nhẹ
Giá thép hôm nay, 13/8: Giá thép thế giới tiếp tục nhích nhẹ, giá thép trong nước tiếp đà giảm

Giá thép hôm nay, 13/8: Giá thép thế giới tiếp tục nhích nhẹ, giá thép trong nước tiếp đà giảm

Giá thép hôm nay, 13.8 ghi nhận mức giá 4.123 nhân dân tệ/tấn, tăng 30 tệ/tấn so với phiên giao dịch trước đó. Giá thép trong nước tiếp đà giảm.
Giá heo hơi hôm nay 13/8: Tăng/giảm trong khoảng 1.000 – 3.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 13/8: Tăng/giảm trong khoảng 1.000 – 3.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 13/8 đi ngang tại khu vực miền Bắc, tăng cao nhất 3.000 đồng/kg tại khu vực miền Trung – Tây Nguyên, trong khi đó tăng giảm trái chiều tại k
Giá thịt heo hôm nay 13/8: Dao động trong khoảng từ 60.000 – 305.000 đồng/kg

Giá thịt heo hôm nay 13/8: Dao động trong khoảng từ 60.000 – 305.000 đồng/kg

Giá thịt heo hôm nay 12/8 tại các cửa hàng thực phẩm, kênh bán hàng online ổn định và dao động từ 60.000 – 305.000 đồng/kg.
Giá tiêu hôm nay 13/8: Giảm nhẹ 500 đồng/kg tại Đông Nam bộ

Giá tiêu hôm nay 13/8: Giảm nhẹ 500 đồng/kg tại Đông Nam bộ

Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước giảm tại Đông Nam bộ và duy trì ổn định tại Tây Nguyên. Hiện giá tiêu dao động quanh mốc 70.500 – 73.500 đồng/kg.

Tin cùng chuyên mục

Giá lúa gạo hôm nay 13/8: Nhiều triển vọng tích cực tại thị trường châu Phi và Trung Quốc

Giá lúa gạo hôm nay 13/8: Nhiều triển vọng tích cực tại thị trường châu Phi và Trung Quốc

Giá lúa gạo hôm nay tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long duy trì ổn định. Trong tuần qua, xuất khẩu gạo đi thị trường châu Phi và Trung Quốc khá khả quan.
Giá xăng dầu hôm nay 13/4: Dầu thô WTI ở mức 92,19 USD/thùng

Giá xăng dầu hôm nay 13/4: Dầu thô WTI ở mức 92,19 USD/thùng

Rạng sáng ngày 13/8 (theo giờ Việt Nam), giá xăng dầu trên thị trường thế giới đảo suy yếu, dầu thô WTI của Mỹ giảm còn 92,19 USD/thùng.
Giá vàng hôm nay 13/8: Vàng SJC đã lấy lại mốc 67 triệu đồng

Giá vàng hôm nay 13/8: Vàng SJC đã lấy lại mốc 67 triệu đồng

Giá vàng hôm nay 13/8, giá vàng cuối tuần có xu hướng đi ngang, vàng SJC đã lấy lại mốc 67 triệu đồng.
Nguồn cung chip bán dẫn phục hồi, giá xe máy Honda liệu có hạ nhiệt?

Nguồn cung chip bán dẫn phục hồi, giá xe máy Honda liệu có hạ nhiệt?

Nhờ việc phục hồi nguồn cung chip bán dẫn, Honda Việt Nam đã có thể cung ứng cho thị trường những mẫu xe ga sau nhiều tháng doanh số giảm sâu.
Giá một số nguyên liệu sản xuất phân bón tăng nhẹ

Giá một số nguyên liệu sản xuất phân bón tăng nhẹ

Giá một số nguyên liệu sản xuất phân bón đang diễn biến tăng nhẹ. Tuy nhiên, thị trường thế giới ghi nhận giá phân bón hiện đang duy trì ở mức ổn định.
Giá gas hôm nay 12/8: Biến động nhẹ, ở mức 8,7 USD/mmBTU

Giá gas hôm nay 12/8: Biến động nhẹ, ở mức 8,7 USD/mmBTU

Ghi nhận vào lúc 11h ngày 12/8, giá gas hôm nay trên thế giới ở mức 8,7 USD/mmBTU đối với hợp đồng khí gas tự nhiên giao tháng 9/2022.
Lợi dụng tăng giá hàng hóa bất hợp lý sẽ bị xử lý nghiêm

Lợi dụng tăng giá hàng hóa bất hợp lý sẽ bị xử lý nghiêm

Bộ Tài chính vừa có văn bản đề nghị các Bộ, ngành, địa phương kiểm soát và xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng để tăng giá hàng hóa bất hợp lý.
Thị trường hàng hóa ngày 12/8: Sắc xanh tiếp tục chiếm lĩnh

Thị trường hàng hóa ngày 12/8: Sắc xanh tiếp tục chiếm lĩnh

Sắc xanh chiếm lĩnh gần như toàn bộ thị trường hàng hoá khi bạc là mặt hàng duy nhất ghi nhận giá thấp hơn so với mức tham chiếu.
Giá thịt heo hôm nay 12/8: Dao động từ 60.000 – 250.000 đồng/kg

Giá thịt heo hôm nay 12/8: Dao động từ 60.000 – 250.000 đồng/kg

Giá thịt heo hôm nay 12/8 tại các cửa hàng thực phẩm, kênh bán hàng online ổn định và dao động từ 60.000 – 250.000 đồng/kg.
Giá thép hôm nay, 12/8: Giá thép trong nước tiếp tục giảm, giá thép thế giới tăng nhẹ trở lại

Giá thép hôm nay, 12/8: Giá thép trong nước tiếp tục giảm, giá thép thế giới tăng nhẹ trở lại

Giá thép hôm nay, 12/8 ghi nhận giá thép trong nước tiếp tục giảm, giá thép thế giới tăng nhẹ trở lại ở mức 4.093 nhân dân tệ/tấn trên Sàn giao dịch Thượng Hải.
Giá heo hơi hôm nay 12/8: Ghi nhận mức giảm cao nhất 3.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 12/8: Ghi nhận mức giảm cao nhất 3.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 12/8 tăng nhẹ tại khu vực miền Nam và giảm từ 1.000 – 3.000 đồng/kg tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên.
Giá xăng dầu hôm nay 12/8: Dầu thô WTI tăng 3,27 USD/thùng

Giá xăng dầu hôm nay 12/8: Dầu thô WTI tăng 3,27 USD/thùng

Rạng sáng ngày 12/8 (theo giờ Việt Nam), giá xăng dầu trên thị trường thế giới tăng mạnh, dầu thô WTI tăng 3,27 USD/thùng, dầu Brent tăng 3 USD/thùng.
Giá vàng hôm nay 12/8: Vàng tăng thêm hơn 200.000 đồng/lượng

Giá vàng hôm nay 12/8: Vàng tăng thêm hơn 200.000 đồng/lượng

Giá vàng hôm nay 12/8, giá vàng trong nước tăng nhẹ hơn 200.000 đồng/lượng.
Giá tiêu hôm nay 12/8: Nhiều tín hiệu tích cực

Giá tiêu hôm nay 12/8: Nhiều tín hiệu tích cực

Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước duy trì ổn định tại các vùng trồng trọng điểm. Thị trường xuất hiện nhiều yếu tố tích cực.
Giá lúa gạo hôm nay 12/8: Giá lúa tăng 50 – 100 đồng/kg

Giá lúa gạo hôm nay 12/8: Giá lúa tăng 50 – 100 đồng/kg

Giá lúa gạo hôm nay tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long điều chỉnh tăng với một số mặt hàng lúa. Thị trường giao dịch ổn định.
Phấn đấu đến năm 2025 hoàn thành xây dựng dữ liệu thông tin về thị trường nông sản

Phấn đấu đến năm 2025 hoàn thành xây dựng dữ liệu thông tin về thị trường nông sản

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành vừa phê duyệt đề án mục tiêu đến năm 2025 hoàn thành xây dựng dữ liệu phân tích, dự báo thị trường nông sản.
Thị trường ô tô tháng 7: Sôi động trở lại

Thị trường ô tô tháng 7: Sôi động trở lại

Trong tháng 7, doanh số của hầu hết mẫu xe đều ghi nhận mức tăng trưởng tốt so với tháng trước và tổng doanh số tăng tới 88% so với cùng kỳ năm 2021.
Giá gas tháng 8 giảm đúng dự báo của các công ty

Giá gas tháng 8 giảm đúng dự báo của các công ty

Sau những đợt tăng lên hơn 500.000 đồng/bình 12kg, giá gas tháng 8 đã giảm đúng với dự báo của các công ty.
Xây dựng Nghị định thư cho 8 loại trái cây

Xây dựng Nghị định thư cho 8 loại trái cây

8 loại trái cây của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc (gồm chuối, xoài, vải, nhãn, dưa hấu, thanh long, mít và chôm chôm) chưa ký Nghị định thư.
Xuất khẩu cà phê sang Trung Quốc: Giảm lượng, tăng giá trị

Xuất khẩu cà phê sang Trung Quốc: Giảm lượng, tăng giá trị

Cà phê Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc dù giảm về lượng nhưng tăng về kim ngạch, trong đó, cà phê đã qua chế biến tiếp tục chiếm ưu thế.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động