6 tháng đầu năm 2026, ngành Công Thương Lào Cai ghi nhận nhiều kết quả tích cực, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế của địa phương. Ông Trịnh Văn Thành - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai đã trao đổi với Báo Công Thương về những kết quả nổi bật, các điểm nghẽn cần tháo gỡ cũng như những giải pháp trọng tâm của ngành Công Thương tỉnh Lào Cai, nhằm đóng góp vào hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo của tỉnh Lào Cai.
Ông Trịnh Văn Thành - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai
Công nghiệp tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng
- Thưa ông, 6 tháng đầu năm 2026, ngành Công Thương Lào Cai đã đạt được những kết quả nổi bật nào, góp phần vào tăng trưởng kinh tế của địa phương?
Ông Trịnh Văn Thành: Trong bối cảnh kinh tế vẫn chịu nhiều tác động từ biến động của thị trường trong nước và quốc tế, ngành Công Thương Lào Cai đã nỗ lực vượt khó và đạt nhiều kết quả tích cực, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP của tỉnh đạt 9,01%, thuộc nhóm địa phương có tốc độ tăng trưởng cao của cả nước.
Điểm sáng đầu tiên là lĩnh vực công nghiệp tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) ước tăng 9,12%; giá trị sản xuất công nghiệp đạt hơn 34.400 tỷ đồng, tăng 6,7% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động chế biến sâu khoáng sản, luyện kim từng bước phục hồi, trong khi 106 nhà máy thủy điện trên địa bàn phát huy tối đa công suất trong mùa mưa. Đáng chú ý, hai dự án thủy điện mới đã hòa lưới trong quý II, góp phần bổ sung nguồn cung điện phục vụ phát triển kinh tế.
Song song với đó, công tác thu hút đầu tư và phát triển hạ tầng công nghiệp có nhiều chuyển biến tích cực. Tỉnh đang đẩy nhanh các thủ tục thành lập, mở rộng các khu, cụm công nghiệp; đồng thời thu hút nhiều dự án quy mô lớn trong lĩnh vực công nghiệp, năng lượng và chế biến. Việc khởi công các cụm công nghiệp theo định hướng xanh, bền vững cùng với các dự án FDI mới cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của môi trường đầu tư tại Lào Cai.
Ở lĩnh vực thương mại, thị trường tiếp tục duy trì ổn định, nguồn cung hàng hóa được bảo đảm, đáp ứng tốt nhu cầu sản xuất và tiêu dùng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ ước đạt hơn 45.100 tỷ đồng, tăng 15,3% so với cùng kỳ. Việc 100% cửa hàng xăng dầu trên địa bàn triển khai kinh doanh xăng sinh học E10 RON95-III từ đầu tháng 6 cũng thể hiện quyết tâm của tỉnh trong thực hiện mục tiêu phát triển xanh và giảm phát thải.
Hoạt động xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu ghi nhận tín hiệu phục hồi rõ nét. Sáu tháng đầu năm, tổng kim ngạch hàng hóa qua cửa khẩu đạt khoảng 1,87 tỷ USD, tăng hơn 20% so với cùng kỳ; đến hết tháng 7 con số này đã vượt 2,22 tỷ USD, tăng khoảng 35%. Nhiều mặt hàng nông sản xuất khẩu chính ngạch như sầu riêng, vải thiều đạt kết quả khả quan, khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của cửa khẩu Lào Cai trong chuỗi cung ứng hàng hóa giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Để phát huy lợi thế này, tỉnh đang hoàn thiện Đề án Khu hợp tác kinh tế qua biên giới Lào Cai - Vân Nam, hướng tới xây dựng mô hình cửa khẩu thông minh, phát triển đồng bộ hệ thống logistics, kho lạnh, kho ngoại quan và đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động xuất nhập khẩu. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực thông quan, giảm chi phí logistics và gia tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, cải cách hành chính và chuyển đổi số tiếp tục là điểm sáng của ngành. Mặc dù đồng thời triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và chuyển đổi hệ thống giải quyết thủ tục hành chính sang nền tảng của Bộ Công Thương, việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ vẫn được duy trì thông suốt. Hơn 95% hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến và trên 99% hồ sơ được giải quyết đúng, trước hạn, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
- Bên cạnh những kết quả đạt được, theo ông, đâu là những khó khăn, thách thức lớn nhất mà ngành Công Thương Lào Cai đang phải đối mặt?
Ông Trịnh Văn Thành: Có thể nói, kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm là rất đáng ghi nhận, song để hoàn thành và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của địa phương, ngành Công Thương vẫn phải đối diện với nhiều khó khăn cần tập trung tháo gỡ.
Trước hết là những tác động từ bối cảnh kinh tế thế giới, khiến chi phí đầu vào tăng trong khi nguồn nguyên liệu cho sản xuất chưa thực sự ổn định. Riêng đối với ngành khai khoáng và chế biến khoáng sản - lĩnh vực giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu công nghiệp của tỉnh - tình trạng thiếu quặng apatit, cùng những vướng mắc về thủ tục pháp lý đối với một số mỏ và nhà máy tuyển đã ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực sản xuất của doanh nghiệp.
Một điểm nghẽn khác là công tác giải phóng mặt bằng và phát triển hạ tầng công nghiệp. Dù đã có chuyển biến tích cực, tiến độ triển khai tại một số khu, cụm công nghiệp vẫn chưa đáp ứng yêu cầu do vướng mắc trong quy hoạch, bồi thường giải phóng mặt bằng cũng như năng lực của một số chủ đầu tư. Đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thu hút các dự án công nghiệp quy mô lớn.
Lào Cai đặt mục tiêu trở thành trung tâm logistics và trung chuyển hàng hóa của khu vực
Trong lĩnh vực thương mại và xuất nhập khẩu, lợi thế cửa khẩu của Lào Cai cũng đang đứng trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn. Một số tuyến vận tải và cửa khẩu trong khu vực đã đầu tư mạnh về hạ tầng và ứng dụng công nghệ, trong khi hệ thống logistics của tỉnh, đặc biệt là kho lạnh, kho mát phục vụ xuất khẩu nông sản, vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tế. Nếu không sớm khắc phục, đây sẽ là rào cản đối với mục tiêu đưa Lào Cai trở thành trung tâm logistics và trung chuyển hàng hóa của khu vực.
Bên cạnh đó, yêu cầu cải cách hành chính, chuyển đổi số ngày càng cao cũng đặt ra những thách thức. Việc triển khai đồng thời mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cắt giảm thủ tục hành chính, đồng bộ dữ liệu... cũng đặt ra những khó khăn ban đầu. Tuy nhiên, ngành xác định đây là yêu cầu tất yếu và sẽ tiếp tục tập trung hoàn thiện để phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.
Điều quan trọng là chúng tôi nhìn nhận rõ những điểm nghẽn này để có giải pháp xử lý kịp thời. Nếu tháo gỡ hiệu quả các nút thắt về nguyên liệu, hạ tầng, logistics và cải cách thể chế, dư địa tăng trưởng của ngành Công Thương Lào Cai vẫn còn rất lớn trong những tháng cuối năm cũng như giai đoạn tiếp theo.
Tháo gỡ các điểm nghẽn trước mắt, tạo nền tảng phát triển lâu dài
- Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, ngành Công Thương sẽ tập trung vào những giải pháp trọng tâm nào trong 6 tháng cuối năm, thưa ông?
Ông Trịnh Văn Thành: Mục tiêu tăng trưởng trên 10% là nhiệm vụ rất lớn nhưng cũng là động lực để toàn ngành quyết tâm đổi mới tư duy, hành động quyết liệt hơn. Chúng tôi xác định phải vừa tháo gỡ các điểm nghẽn trước mắt, vừa tạo nền tảng phát triển lâu dài cho công nghiệp và thương mại của tỉnh.
Trước hết, ngành sẽ tập trung tháo gỡ những khó khăn về mặt bằng, thủ tục đầu tư và nguồn nguyên liệu cho sản xuất. Quan điểm của chúng tôi là "vướng ở đâu, tháo ở đó", bảo đảm các dự án công nghiệp trọng điểm được triển khai đúng tiến độ. Đồng thời, đẩy nhanh việc đưa mỏ sắt Quý Xa trở lại hoạt động, hoàn thiện thủ tục đối với các mỏ apatit và các nhà máy tuyển quặng, từng bước khôi phục nguồn cung nguyên liệu cho các ngành luyện kim, hóa chất và phân bón.
Song song với đó là thúc đẩy các dự án công nghiệp, năng lượng sớm đi vào vận hành, nhất là các dự án chế biến khoáng sản, hóa chất, vật liệu xây dựng, chế biến nông - lâm sản và các nhà máy thủy điện đang triển khai. Đây sẽ là những động lực quan trọng bổ sung năng lực sản xuất, tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế trong những tháng cuối năm.
Một định hướng lớn của Lào Cai là phát triển công nghiệp theo chiều sâu, chuyển từ khai thác tài nguyên sang nâng cao giá trị gia tăng thông qua chế biến sâu và kinh tế tuần hoàn. Tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện không gian phát triển các khu, cụm công nghiệp theo hướng hình thành chuỗi liên kết sản xuất, trong đó Khu công nghiệp Tằng Loỏng giữ vai trò trung tâm của ngành hóa chất, luyện kim và chế biến khoáng sản; các khu, cụm công nghiệp mới sẽ phát triển công nghiệp hỗ trợ, cơ khí chế tạo và chế biến sâu.
Cùng với đó, ngành sẽ khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ tuyển khoáng, tận thu tài nguyên, nâng cao hệ số thu hồi quặng và từng bước hình thành các mô hình cộng sinh công nghiệp, biến phụ phẩm, chất thải của doanh nghiệp này thành nguyên liệu cho doanh nghiệp khác. Đây không chỉ là giải pháp bảo vệ môi trường mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm chi phí sản xuất và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Đối với lĩnh vực thương mại, trọng tâm là phát huy tối đa lợi thế kinh tế cửa khẩu. Ngành đang phối hợp hoàn thiện Đề án Khu hợp tác kinh tế qua biên giới Lào Cai - Vân Nam, đồng thời nghiên cứu các cơ chế mới để xây dựng khu thương mại tự do, mở rộng không gian hợp tác kinh tế với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).
Cùng với hoàn thiện thể chế, Lào Cai sẽ ưu tiên đầu tư đồng bộ hạ tầng logistics, hệ thống kho lạnh, kho ngoại quan, trung tâm phân phối và cảng cạn; đồng thời thúc đẩy xây dựng cửa khẩu thông minh, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động xuất nhập khẩu, từng bước ứng dụng công nghệ số vào quản lý phương tiện, hàng hóa và chia sẻ dữ liệu với các cơ quan chức năng hai bên biên giới. Mục tiêu là rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics, nâng cao sức cạnh tranh cho doanh nghiệp và từng bước đưa Lào Cai trở thành trung tâm logistics của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Bên cạnh đó, ngành sẽ tiếp tục mở rộng thị trường xuất khẩu, hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, đẩy mạnh thương mại điện tử và kinh tế số, đưa nhiều hơn các sản phẩm OCOP, nông sản và sản phẩm công nghiệp chủ lực của địa phương lên các nền tảng số trong nước và quốc tế.
Song hành với phát triển sản xuất, ngành Công Thương cũng sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng tham mưu và hiệu lực quản lý nhà nước; tăng cường thanh tra, kiểm tra các lĩnh vực có nguy cơ cao như hóa chất, vật liệu nổ công nghiệp, an toàn thực phẩm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, qua đó tạo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, an toàn và thuận lợi cho doanh nghiệp.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
Với quyết tâm của cả hệ thống chính trị cùng sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, tin tưởng rằng ngành Công Thương tỉnh Lào Cai sẽ tiếp tục giữ vai trò là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng, góp phần cùng tỉnh Lào Cai hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm 2026, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo.