Ngành Công Thương: Giải ‘bài toán’ tăng trưởng song hành cùng chất lượng

Phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị lần thứ hai của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV đã gợi mở tư duy và định hướng rõ con đường phát triển để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Bảo đảm chất lượng tăng trưởng

Phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ hai của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV, về mục tiêu tăng trưởng kinh tế "hai con số", Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Tốc độ tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với chất lượng tăng trưởng dựa trên tăng năng suất các nhân tố tổng hợp, nâng cao chất lượng sản phẩm, sức cạnh tranh quốc gia và giá trị gia tăng thực chất. Mỗi phần trăm tăng trưởng GDP phải chứa đựng hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng cao hơn. Đảm bảo tăng trưởng hôm nay không làm tổn hại đến nền tảng phát triển của ngày mai, không làm suy giảm nguồn lực đối với thế hệ tương lai của đất nước. Kiên quyết loại bỏ tư duy chạy theo thành tích. Nếu chỉ chạy theo tốc độ mà xem nhẹ chất lượng thì tăng trưởng sẽ không bền vững và cái giá phải trả sẽ rất đắt”.

Hội nghị xây dựng Chiến lược phát triển ngành Công Thương để thảo luận và góp ý đối với Dự thảo chiến lược nhằm đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới. Ảnh: Cấn Dũng

Hội nghị xây dựng Chiến lược phát triển ngành Công Thương để thảo luận và góp ý đối với Dự thảo chiến lược nhằm đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới. Ảnh: Cấn Dũng

Yêu cầu này đặt ra một chuẩn mực phát triển mới, trong đó tăng trưởng phải đạt tốc độ cao, đồng thời bảo đảm chất lượng và tính bền vững. Với ngành Công Thương, ngành giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế, yêu cầu ấy được chuyển hóa thành hệ thống mục tiêu cụ thể, gắn trực tiếp với khả năng hiện thực hóa tăng trưởng.

Cụ thể, những mục tiêu trong năm 2026 của ngành Công Thương cho thấy yêu cầu tăng trưởng cao: chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 12 - 14%, xuất khẩu tăng 15 - 16%, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng tăng 13 - 15%; tăng trưởng thị trường thương mại điện tử B2C khoảng 20 – 22%... Về chỉ tiêu giai đoạn 2026 – 2030: tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GDP đạt 28%; giảm tiêu hao năng lượng tính trên GDP/năm: 1 – 1,5%; giá trị gia tăng ngành công nghiệp tăng bình quân 11,8%... quy mô thương mại điện tử đạt 37 tỷ USD, tăng khoảng 20% .

Những con số này phản ánh trực tiếp vai trò của ngành đối với tăng trưởng GDP. Khi mục tiêu chung của nền kinh tế hướng tới tăng trưởng hai con số, từng chỉ tiêu của ngành Công Thương trở thành những điểm phải đạt trong tổng thể vận hành của nền kinh tế.

Bên cạnh những thuận lợi, bối cảnh thực hiện các mục tiêu đó chứa đựng nhiều yếu tố bất định. Biến động địa chính trị, chi phí logistics, giá năng lượng và những rủi ro của chuỗi cung ứng tiếp tục tạo áp lực lớn đối với hoạt động sản xuất và xuất khẩu. Điều này đặt ngành Công Thương vào tình thế vừa phải duy trì tốc độ tăng trưởng cao, vừa phải thích ứng với những biến động khó lường của môi trường bên ngoài.

Hiện thực hóa các mục tiêu lớn

Trong cấu trúc tăng trưởng của ngành Công Thương, công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp chế biến, chế tạo, giữ vai trò trung tâm. Vấn đề được đặt ra hiện nay là nâng cao năng lực nội tại của ngành, thay vì tiếp tục dựa vào mở rộng quy mô. Tại Hội nghị xây dựng Chiến lược phát triển ngành, yêu cầu nâng cao giá trị gia tăng, đẩy mạnh nội địa hóa, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển hạ tầng chiến lược đã được xác định rõ .

Định hướng này cho thấy sự chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất và chất lượng. Việc phát triển các ngành công nghiệp nền tảng nhằm cung cấp tư liệu sản xuất cho toàn bộ nền kinh tế được xem là giải pháp có ý nghĩa lâu dài. Đồng thời, yêu cầu gắn khoa học - công nghệ với sản xuất đã được nhấn mạnh nhằm tạo ra giá trị gia tăng thực chất.

Việc phát triển các ngành công nghiệp nền tảng nhằm cung cấp tư liệu sản xuất cho toàn bộ nền kinh tế được xem là giải pháp có ý nghĩa lâu dài.

Việc phát triển các ngành công nghiệp nền tảng nhằm cung cấp tư liệu sản xuất cho toàn bộ nền kinh tế được xem là giải pháp có ý nghĩa lâu dài.

Bên cạnh đó, xuất khẩu giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì tốc độ tăng trưởng của ngành. Tuy nhiên, lĩnh vực này chịu tác động trực tiếp từ các biến động của kinh tế toàn cầu. Tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại quý I/2026, những rủi ro từ biến động địa chính trị, giá năng lượng, chi phí logistics và tỷ giá đã được phân tích rõ.

Trên cơ sở đó, ngành Công Thương đã triển khai các giải pháp điều hành theo hướng chủ động. Việc theo dõi sát diễn biến thương mại toàn cầu, tăng cường phối hợp liên ngành và nâng cao vai trò của hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài cho thấy sự chuyển dịch trong phương thức điều hành. Đề xuất giao chỉ tiêu cụ thể cho từng thị trường giúp gắn trách nhiệm với kết quả thực hiện, đồng thời nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại . Việc đưa vào vận hành nền tảng số phát triển thị trường nước ngoài phản ánh xu hướng ứng dụng công nghệ trong hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin và mở rộng thị trường. Những giải pháp này tạo điều kiện để duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu trong bối cảnh môi trường bên ngoài nhiều biến động.

Không thể không nhắc đến việc hoàn thiện thể chế. Theo đó, tập trung hoàn thiện thể chế theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW, lấy “chuyển đổi kép” (chuyển đổi xanh và chuyển đổi số) là đột phá của đột phá, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, tháo gỡ điểm nghẽn, làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới. Tại Hội nghị đánh giá công tác xây dựng pháp luật năm 2025 và phương hướng nhiệm vụ năm 2026, Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cũng lưu ý rà soát, hệ thống hóa các chủ trương của Đảng để kịp thời thể chế hóa đầy đủ, phát hiện các vấn đề và động lực tăng trưởng mới phục vụ việc thực hiện các mục tiêu, chỉ số tăng trưởng để đưa vào xây dựng chính sách pháp luật, nhằm tổ chức thực hiện triển khai hiệu quả các mục tiêu phát triển của ngành trong giai đoạn tới.

Bên cạnh các giải pháp về sản xuất, thị trường và thể chế, ngành Công Thương cũng chú trọng xây dựng nền tảng nội tại. Các chương trình xây dựng văn hóa công vụ, chuẩn hóa quy trình, áp dụng hệ thống quản lý chất lượng và đẩy mạnh chuyển đổi số đã được triển khai nhằm nâng cao năng suất lao động và hiệu quả thực thi chính sách .

Việc xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, nâng cao kỷ luật và năng lực đội ngũ tạo nền tảng cho hoạt động quản lý và điều hành. Đây là yếu tố có ý nghĩa lâu dài, góp phần bảo đảm tính ổn định và bền vững của tăng trưởng.

Mục tiêu tăng trưởng "hai con số" đặt ngành Công Thương trước yêu cầu phải thay đổi toàn diện, từ tư duy phát triển đến phương thức điều hành. Trong tiến trình đó, vai trò của ngành Công Thương được định hình rõ hơn, gắn với chức năng kiến tạo, dẫn dắt và kết nối các nguồn lực trong nền kinh tế. Mỗi mục tiêu, mỗi giải pháp được triển khai đều hướng tới việc tạo ra một hệ thống vận hành hiệu quả, có khả năng thích ứng với biến động và duy trì tăng trưởng trong dài hạn.

Tổng Bí thư Tô Lâm: Tăng trưởng kinh tế cao phải đảm bảo phục vụ lợi ích, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và công bằng xã hội. 

Hà Trang

Có thể bạn quan tâm