Tin Khu Vực
Hội nhập mang lại cơ hội cho doanh nghiệp
Ngày 22/10, Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp với Đại học President (Indonesia) tổ chức Hội thảo quốc tế về Hội nhập kinh tế và khả năng chống chịu của doanh nghiệp năm 2026 (CIECI & ICFBE 2026).
PGS.TS. Nguyễn Trúc Lê, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế phát biểu tại sự kiện.
Diễn ra trong hai ngày 22 - 23/10 tại Hà Nội, hội thảo có chủ đề “Định hình lại quá trình hội nhập và khả năng chống chịu của doanh nghiệp: Trí tuệ nhân tạo, chuỗi cung ứng, thương mại và quản trị doanh nghiệp gia đình”, với sự tham gia của các nhà ngoại giao, chuyên gia, nhà nghiên cứu và đại diện cộng đồng doanh nghiệp.
Phát biểu chào mừng, PGS.TS. Nguyễn Trúc Lê, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế, đặt ra vấn đề đáng suy ngẫm về chất lượng hội nhập kinh tế của Việt Nam, nhất là khả năng tận dụng cơ hội từ thương mại và đầu tư quốc tế để nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước. GDP 9 tháng đầu năm 2026 ước tăng 9,01%, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tăng 24,5% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài, kể cả xuất khẩu dầu thô, chiếm tới 80,7% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa.
Tăng trưởng xuất khẩu mạnh là tín hiệu tích cực, nhưng tỷ trọng lớn của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cũng đặt ra yêu cầu tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước, nâng cao khả năng tạo ra giá trị gia tăng tại Việt Nam. Vì vậy, vấn đề trọng tâm không chỉ là Việt Nam hội nhập nhanh đến đâu, mà còn là quá trình hội nhập có giúp hình thành một cộng đồng doanh nghiệp trong nước vững mạnh hơn hay không.
Đây cũng là câu hỏi về chất lượng tăng trưởng, bởi quy mô xuất khẩu mở rộng chưa phản ánh đầy đủ mức độ tham gia của doanh nghiệp nội địa vào các chuỗi giá trị, cũng như khả năng tiếp nhận công nghệ, nâng cao năng suất và tạo ra giá trị gia tăng từ hoạt động sản xuất.
Đi sâu vào vấn đề này, PGS.TS. Nguyễn Trúc Lê cho rằng, đằng sau những chỉ tiêu kinh tế vĩ mô là hàng loạt câu hỏi thực tiễn liên quan đến ứng dụng công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực, năng lực quản trị và khả năng tham gia chuỗi cung ứng. Các chỉ số tổng hợp không thể cho thấy một doanh nghiệp cung ứng quy mô nhỏ nâng cấp công nghệ như thế nào, một doanh nghiệp gia đình thâm nhập thị trường mới ra sao, hay người lao động được trang bị những kỹ năng gì để sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Từ góc nhìn này, nâng cao chất lượng hội nhập không đơn thuần là mở rộng thị trường xuất khẩu. Điều quan trọng hơn là doanh nghiệp trong nước phải có đủ năng lực tận dụng thị trường, tiếp cận công nghệ, tham gia sâu hơn vào các hoạt động sản xuất và kinh doanh quốc tế.
Đặc biệt, sự phát triển nhanh chóng của AI đang mở ra cơ hội cải thiện hoạt động doanh nghiệp, nhưng cũng đòi hỏi năng lực quản trị phù hợp. Theo ông Nguyễn Trúc Lê, việc ứng dụng công nghệ phải đi đôi với bảo mật dữ liệu, bảo đảm độ tin cậy của các quyết định và duy trì vai trò giám sát của con người.
TS. Nguyễn Thị Thìn, Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao phát biểu tại sự kiện.
Tăng năng lực nội tại để tận dụng cơ hội hội nhập
Cùng quan điểm về yêu cầu nâng cao năng lực trong nước, TS. Nguyễn Thị Thìn, Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao, nhận định bản chất của hội nhập toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng trước những biến động địa chính trị, sự gián đoạn chuỗi cung ứng và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ.
Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp không thể chỉ tập trung mở rộng thị trường hay giảm chi phí sản xuất mà còn phải chủ động quản lý rủi ro, đa dạng hóa đối tác, bảo đảm khả năng tiếp cận công nghệ then chốt và duy trì sức chống chịu trước những gián đoạn bất ngờ.
Đối với Việt Nam, một nền kinh tế có sự phát triển gắn chặt với hội nhập quốc tế, yêu cầu đặt ra không chỉ là thích ứng với những thay đổi bên ngoài mà còn phải xây dựng năng lực để chủ động tham gia, định hình con đường phát triển của mình.
Cũng theo đại diện Học viện Ngoại giao, AI đang làm thay đổi nền tảng cạnh tranh của doanh nghiệp; đồng thời, chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu và thương mại quốc tế phải được phát triển song hành. Đây là những yếu tố quan trọng để doanh nghiệp tham gia hội nhập hiệu quả hơn.
Ở góc nhìn Australia, bà Lina Wong, Tham tán Kinh tế Đại sứ quán Australia tại Hà Nội, nhấn mạnh: Những biến động trong thời gian qua cho thấy chuỗi cung ứng cần được đa dạng hóa, minh bạch và có khả năng thích ứng với các cú sốc.
Những quan điểm này cho thấy yêu cầu nâng sức chống chịu không tách rời việc nâng cao năng lực nội tại. Doanh nghiệp muốn tận dụng cơ hội từ hội nhập phải đồng thời đổi mới công nghệ, hoàn thiện quản trị và nâng cao khả năng tham gia chuỗi cung ứng.
Từ kinh nghiệm kết nối giáo dục với sản xuất, TS. Didiek Hartantyo, Chủ tịch Quỹ Đại học President (Indonesia), đề cao vai trò của các trường đại học trong phát triển năng lực doanh nghiệp. Theo đó, trường đại học không nên chỉ truyền đạt kiến thức và cấp bằng, mà cần trở thành đối tác tích cực của doanh nghiệp, kết nối hoạt động đào tạo, nghiên cứu, khởi nghiệp với nhu cầu thực tế của nền kinh tế.
Trong khuôn khổ hội thảo, các phiên thảo luận tập trung vào thuận lợi hóa thương mại, tái cấu trúc chuỗi cung ứng, chuyển đổi xanh, ứng dụng AI và quản trị doanh nghiệp. Ngày 23/10, chương trình dự kiến tiếp tục với hoạt động kết nối doanh nghiệp quốc tế, thúc đẩy cơ hội hợp tác trong thương mại, công nghệ và đào tạo.
Từ các vấn đề được đặt ra tại CIECI & ICFBE 2026, yêu cầu nâng cao chất lượng hội nhập kinh tế ngày càng rõ nét: Không chỉ gia tăng quy mô thương mại, mà còn phải nâng cao năng lực doanh nghiệp nội địa, tăng liên kết trong chuỗi cung ứng và tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn tại Việt Nam. Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp nâng sức chống chịu, phát triển bền vững trước những biến động của kinh tế toàn cầu.