Năng suất lao động tại Việt Nam: Có cải thiện nhưng thiếu đồng đều

Để đạt được tăng trưởng kinh tế bền vững, Việt Nam cần có những biện pháp giúp tăng năng suất lao động.
Lao động có kỹ năng: “Chìa khóa” nâng cao năng suất Ngành Công Thương nỗ lực nâng cao năng suất lao động

Sáng 29/11, tại Hà Nội, Cơ quan phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) thông qua Dự án Tăng cường năng lực cạnh tranh khu vực tư nhân Việt Nam (IPS-C), Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức Hội thảo “Thúc đẩy năng suất lao động cho tăng trưởng bền vững ở Việt Nam”. Hội thảo nhằm thực hiện nhiệm vụ “nghiên cứu, triển khai Chương trình quốc gia về tăng năng suất lao động” được phân công tại Nghị quyết số 01/NQ-CP.

Năng suất lao động tại Việt Nam được cải thiện, nhưng thiếu đồng đều
Sau hơn 35 năm Đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận trong phát triển kinh tế - xã hội

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận 5 nội dung chính, bao gồm: Thứ nhất, sự cần thiết thúc đẩy năng suất lao động trong bối cảnh hiện nay; Thứ hai, rà soát cơ chế, chính sách đã ban hành; Thứ ba, đánh giá thực trạng năng suất lao động theo các góc độ tổng thể nền kinh tế, ngành kinh tế, khu vực doanh nghiệp và theo vùng, địa phương, vùng kinh tế trọng điểm; Thứ tư, đề xuất mục tiêu phát triển cũng như định hướng, giải pháp chính cho giai đoạn tới.

Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương: Thực tế cho thấy, sau hơn 35 năm Đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận trong phát triển kinh tế - xã hội, ngay cả trong thời kỳ khó khăn do dịch Covid-19. Thể hiện ở việc tăng trưởng kinh tế giảm dần sự phụ thuộc vào khai thác tài nguyên thiên nhiên, xuất khẩu thô, lao động nhân công giá rẻ và mở rộng tín dụng, từng bước chuyển sang dựa vào ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Với mục tiêu trở thành nước đang phát triển, công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và trở thành nước nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần tiếp tục duy trì tăng trưởng cao và liên tục trong những thập niên tới. Trong bối cảnh dư địa cho tăng trưởng theo phương thức truyền thống, dựa chủ yếu trên mở rộng quy mô lao động giá rẻ và vốn, hoặc gia tăng khai thác tài nguyên thiên nhiên, đã trở nên hạn hẹp, thì năng suất lao động chính là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, từng địa phương và của khu vực doanh nghiệp.

Trên thực tế, trong giai đoạn 2011-2021, khung chính sách nền tảng cho cải thiện năng suất lao động đã được ban hành theo nhiều nhóm, hướng tới ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao năng lực cạnh tranh; nâng cao năng suất dựa trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và các chính sách cụ thể hỗ trợ ngành nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ. Quan trọng hơn cả, tư duy chính sách về mô hình, hoạt động kinh tế mới đã bước đầu hoàn thiện, nhấn mạnh đến năng suất lao động, đổi mới sáng tạo và động lực cho doanh nghiệp. Tuy vậy, thể chế, chính sách vẫn chưa hoàn thiện, chưa đồng bộ, chưa đầy đủ, ảnh hưởng đến hiệu quả phối hợp thực hiện các giải pháp và chưa xác định rõ ràng vai trò, trách nhiệm của bộ, ngành, địa phương trong đảm bảo thực hiện thực chất và hiệu quả.

Ở cấp độ tổng thể nền kinh tế, năng suất lao động của Việt Nam có sự cải thiện đáng kể, tăng 2,5 lần, từ 70,3 triệu đồng/lao động năm 2011 lên 171,8 triệu đồng/lao động năm 2021. Tốc độ tăng trưởng năng suất lao động trong 10 năm 2011-2020 đạt 6,0%, trong đó, giai đoạn 2011-2015 đạt 5,5% và giai đoạn 2016-2020 đạt 6,4%, vượt mục tiêu kế hoạch đề ra là 5,0%.

Năng suất lao động tại Việt Nam được cải thiện, nhưng thiếu đồng đều
Tại Hội thảo, các đại biểu đi đến thống nhất, việc xây dựng Chương trình quốc gia về tăng năng suất lao động

Tuy vậy, các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, năng suất lao động của Việt Nam vẫn thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực và chênh lệch có xu hướng gia tăng. Trong khu vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản, mặc dù năng suất lao động thấp nhưng tốc tăng tăng tương đối cao do quá trình chuyển dịch cơ cấu. Trong khi đó, năng suất lao động của khu vực công nghiệp-xây dựng thấp và không ổn định, chủ yếu do tham gia ở phân khúc giá trị gia tăng thấp và sử dụng nhiều lao động, chưa thể hiện vai trò dẫn dắt và thúc đẩy tăng trưởng. Năng suất lao động của khu vực dịch vụ giữ xu hướng tăng nhưng thiếu ổn định và dựa nhiều vào các ngành dịch vụ truyền thống.

Đặc biệt, theo vùng kinh tế trọng điểm, năng suất lao động không đồng đều, tập trung ở một số thành phố lớn như: Hà Nội, Đà Nẵng, thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu... và chủ yếu ở hai vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ và phía Nam.

Đáng lưu ý, tốc độ tăng năng suất lao động có xu hướng giảm dần, các địa phương “dẫn dắt” trong vùng chưa phát huy hết vai trò lan tỏa, chưa đóng vai trò thúc đẩy và lôi kéo tăng trưởng của vùng. Năng suất lao động của khu vực doanh nghiệp đạt 309,9 triệu đồng/lao động năm 2020, tăng 93,1% so với năm 2011; mức chênh lệch năng suất lao động giữa các loại hình doanh nghiệp ngày càng tăng.

Theo đó, các chuyên gia kinh tế cũng chỉ ra những rào cản chính đối với doanh nghiệp trong thúc đẩy năng suất lao động bao gồm: Sự bất định khi đầu tư vào công nghệ; năng lực đổi mới phản ánh qua chất lượng quản lý còn yếu kém; lực lượng lao động thiếu những kỹ năng cần thiết và thiếu nguồn vốn đầu tư.

Từ nhận định đó, các ý kiến tại hội thảo đi đến thống nhất, việc xây dựng Chương trình quốc gia về tăng năng suất lao động là một nhiệm vụ quan trọng, vừa có ý nghĩa thời sự nhằm sớm thúc đẩy phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội nhanh và bền vững, vừa là trọng tâm chiến lược nhằm góp phần cơ cấu lại nền kinh tế, nâng cao khả năng cạnh tranh của nền kinh tế và giúp Việt Nam “bắt kịp, tiến cùng và vượt lên” các quốc gia trong khu vực.

Chương trình quốc gia về tang năng suất lao động hướng tới mục tiêu coi năng suất lao động là động lực, nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững; trên cơ sở tận dụng hiệu quả các cơ hội của Cách mạng công nghiệp 4.0, chuyển đổi số và thông qua thúc đẩy liên kết vùng và phát triển vùng; từ đó góp phần gia tăng khả năng cạnh tranh, mức độ độc lập, tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế.

Chương trình quốc gia về tăng năng suất lao động dự kiến đặt ra một số chỉ tiêu, bao gồm: Tốc độ tăng năng suất lao động bình quân từ 6,5-7,0%/năm; Tốc độ tăng năng suất lao động của các vùng kinh tế trọng điểm và 5 thành phố lớn cao hơn trung bình cả nước; Nâng cao tỷ trọng đóng góp của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo vào tăng trưởng; Phấn đấu nằm trong nhóm hàng đầu của ASEAN về tốc độ tăng năng suất lao động vào năm 2030; và Năng lực Đổi mới sáng tạo (của WIPO) thuộc nhóm 40 nước đứng đầu; Chính phủ điện tử (của Liên hợp quốc) thuộc nhóm 60 nước đứng đầu.
Nguyễn Hoà
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Thị trường lao động

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Thông tin ban đầu về vụ cháy tại khu chung cư HH3C Linh Đàm đêm 2/2

Thông tin ban đầu về vụ cháy tại khu chung cư HH3C Linh Đàm đêm 2/2

Đêm ngày 2/2/2023, tại Khu Chung cư HH3C Linh Đàm, phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội, đã xảy ra một vụ cháy tại một căn hộ thuộc tầng 24.
Du khách thập phương đổ dồn về Kinh Bắc trẩy Hội Lim

Du khách thập phương đổ dồn về Kinh Bắc trẩy Hội Lim

Chiều 2/2, hàng nghìn du khách thập phương đã tới trẩy Hội Lim nhằm thưởng thức nét văn hoá độc đáo đất Kinh Bắc.
Luật Việc làm sửa đổi nhằm thúc đẩy tạo việc làm chủ động, bền vững

Luật Việc làm sửa đổi nhằm thúc đẩy tạo việc làm chủ động, bền vững

Luật Việc làm sửa đổi sẽ đẩy mạnh hỗ trợ người lao động, xây dựng mạng lưới an sinh xã hội bao trùm, tạo việc làm theo hướng chủ động, bền vững.
Huawei Việt Nam đưa công nghệ vào giáo dục đến vùng cao

Huawei Việt Nam đưa công nghệ vào giáo dục đến vùng cao

Với niềm tin hỗ trợ giáo dục là cách đóng góp bền vững hàng đầu cho xã hội, Huawei Việt Nam đã thực hiện chuỗi hoạt động hỗ trợ giáo dục tại vùng cao.
Cục Y tế dự phòng phản hồi về việc TP. Hồ Chí Minh đề xuất nuôi cấy virus SARS-CoV-2

Cục Y tế dự phòng phản hồi về việc TP. Hồ Chí Minh đề xuất nuôi cấy virus SARS-CoV-2

Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) đã có văn bản gửi Giám đốc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh liên quan đến kiến nghị nuôi cấy virus SARS-CoV-2 trong phòng xét nghiệm.

Tin cùng chuyên mục

Nghịch lý thiếu - thừa lao động đầu năm: Tái diễn bài toán nan giải

Nghịch lý thiếu - thừa lao động đầu năm: Tái diễn bài toán nan giải

Bên cạnh những doanh nghiệp cắt giảm lao động do thiếu đơn hàng, thì cũng có rất nhiều doanh nghiệp “chạy đua” tuyển dụng đầu năm.
Thúc đẩy phong trào nghiên cứu khoa học trong công tác đào tạo

Thúc đẩy phong trào nghiên cứu khoa học trong công tác đào tạo

Những năm qua Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh đã thúc đẩy các phong trào nghiên cứu khoa học qua đó cải tiến chất lượng giảng dạy và đào tạo.
Quy trình, thủ tục cấp lại thẻ bảo hiểm y tế mới nhất như thế nào?

Quy trình, thủ tục cấp lại thẻ bảo hiểm y tế mới nhất như thế nào?

Trường hợp thẻ bảo hiểm y tế bị mất hoặc hỏng, người tham gia có thể xin cấp lại và trong thời gian chờ cấp lại thẻ vẫn được hưởng quyền lợi bảo hiểm y tế.
Giá dịch vụ trông giữ xe lại “nhảy múa” sau Tết

Giá dịch vụ trông giữ xe lại “nhảy múa” sau Tết

Tại các đền, chùa,… cơ quan chức năng đã tổ chức nhiều điểm trông, giữ xe miễn phí. Tuy nhiên, các điểm trông giữ xe tự phát vẫn xuất hiện, “chặt chém” du khách
Những nguy hiểm do stress gây ra với người mắc bệnh tiểu đường?

Những nguy hiểm do stress gây ra với người mắc bệnh tiểu đường?

Không trực tiếp gây bệnh tiểu đường nhưng stress và bệnh tiểu đường có mối liên hệ mật thiết với nhau, có thể dẫn đến biến chứng, rối loạn nội tiết, trầm cảm.
Hành khách đăng bài trên Facebook bị cán bộ hải quan sân bay gây sức ép, bắt xóa bài

Hành khách đăng bài trên Facebook bị cán bộ hải quan sân bay gây sức ép, bắt xóa bài

Sự việc một cán bộ hải quan sân bay Nội Bài lên máy bay gây áp lực, yêu cầu hành khách xuống máy bay xóa bài trên Facebook đang nóng trên mạng xã hội.
Tuyển sinh năm 2023: Nhiều trường sẽ tuyển sinh sớm từ tháng 3

Tuyển sinh năm 2023: Nhiều trường sẽ tuyển sinh sớm từ tháng 3

Theo dự kiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo, kế hoạch tuyển sinh tổng thể năm 2023 sẽ được thiết kế với lịch trình sớm hơn năm 2022.
Thành phố Cà phê - nơi lan tỏa tinh hoa văn hoá Việt

Thành phố Cà phê - nơi lan tỏa tinh hoa văn hoá Việt

Trong hai ngày 29-30, tại Thành phố Cà phê đã tổ chức hai chương trình hoà nhạc cổ điển “Cảm hứng Chiềng đi” và giới thiệu bộ sưu tập “Xuân trên bản thượng".
Nhiều dịch vụ “phản cảm” ở chốn linh thiêng…

Nhiều dịch vụ “phản cảm” ở chốn linh thiêng…

Đền, chùa vốn là chốn linh thiêng nhưng tình trạng đốt vàng mã tràn lan, đặt nhiều hòm công đức, ăn xin, bói toán, đổi tiền lẻ… vẫn diễn ra tràn lan.
Tiền Giang: Giải cứu cô gái không quần áo ngồi trên cột điện cao thế

Tiền Giang: Giải cứu cô gái không quần áo ngồi trên cột điện cao thế

Tại Tiền Giang, một cô gái không mảnh vải che thân bất ngờ leo lên cột điện cao thế cao khoảng 60 m trên quốc lộ 1, đoạn qua thị xã Cai Lậy.
Từ vụ bé 4 tuổi bị bỏng bàn tay: Sử dụng bóng bay bơm khí hydro như thế nào để an toàn?

Từ vụ bé 4 tuổi bị bỏng bàn tay: Sử dụng bóng bay bơm khí hydro như thế nào để an toàn?

Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Giang vừa tiếp nhận một bé bỏng bàn tay phải do bóng bay bơm khí hydro phát nổ. Vậy, sử dụng loại bóng bay này như thế nào để an toàn?
TP. Hồ Chí Minh: Phạt đơn vị tổ chức đêm nhạc “Spacespeakers Live Concert - The Kosmik” 110 triệu đồng

TP. Hồ Chí Minh: Phạt đơn vị tổ chức đêm nhạc “Spacespeakers Live Concert - The Kosmik” 110 triệu đồng

UBND TP. Hồ Chí Minh đã phạt ban tổ chức đêm nhạc “Spacespeakers Live Concert - The Kosmik” với sự góp mặt của Touliver, SOOBIN, Binz…
Lên kế hoạch tiêu vốn đầu tư công trong lĩnh vực giao thông theo từng tháng

Lên kế hoạch tiêu vốn đầu tư công trong lĩnh vực giao thông theo từng tháng

Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thắng vừa ra Chỉ thị số 02 về việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2023.
Vì sao nhiều ngành học mới được mở trong năm 2023?

Vì sao nhiều ngành học mới được mở trong năm 2023?

Năm 2023 một số trường đại học thuộc Bộ Công Thương đã quyết định mở thêm nhiều ngành đào tạo mới trước nhu cầu lớn của thị trường lao động.
Doanh nghiệp dồn dập tuyển lao động sau Tết Nguyên đán

Doanh nghiệp dồn dập tuyển lao động sau Tết Nguyên đán

Sau Tết nhiều nhà máy đẩy mạnh tuyển lao động bù đắp nhân sự thiếu hụt hoặc đơn hàng phục hồi mang đến cơ hội cho người mất việc ở đợt cắt giảm năm trước.
Địa điểm nào tốt nhất để ngắm sao chổi xanh xuất hiện từ thời kì đồ đá?

Địa điểm nào tốt nhất để ngắm sao chổi xanh xuất hiện từ thời kì đồ đá?

Lần đầu tiên, những người ở Bắc bán cầu sẽ ngắm sao chổi xanh rõ hơn khi nó xuất hiện trên bầu trời đêm và có thể quan sát bằng mắt thường.
Thêm 6 vị trí công chức, viên chức được bỏ chứng chỉ ngoại ngữ, tin học từ 2023

Thêm 6 vị trí công chức, viên chức được bỏ chứng chỉ ngoại ngữ, tin học từ 2023

Từ 2023, hàng loạt thông tư điều chỉnh về tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp của một số viên chức có hiệu lực, nhiều vị trí được bỏ chứng chỉ ngoại ngữ, tin học.
Google sẽ ra mắt ít nhất 20 sản phẩm Al để cạnh tranh với siêu Chat GPT

Google sẽ ra mắt ít nhất 20 sản phẩm Al để cạnh tranh với siêu Chat GPT

Google đang nỗ lực nghiên cứu, đẩy mạnh và phát triển các công cụ, sản phẩm Al bằng cách sử dụng công nghệ LaMDA để cạnh tranh với siêu Chat GPT.
Ngăn chặn tiêu cực trong đăng kiểm xe cơ giới bằng cách nào?

Ngăn chặn tiêu cực trong đăng kiểm xe cơ giới bằng cách nào?

Bộ Giao thông vận tải yêu cầu không để xảy ra tình trạng mở tràn lan trung tâm đăng kiểm xe cơ giới và phải có ‘hàng rào’ ngăn chặn tiêu cực.
Đồng Nai: Vây bắt hàng chục thanh, thiếu niên mang bom xăng đi hỗn chiến

Đồng Nai: Vây bắt hàng chục thanh, thiếu niên mang bom xăng đi hỗn chiến

Ngày 1/2, Công an TP. Biên Hòa, Đồng Nai đã lập hồ sơ điều tra, xác minh để xử lý đối với hàng chục thanh, thiếu niên mang bom xăng đi hỗn chiến.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động