Mô hình ESG: Động lực nâng cao năng suất và đầu tư xanh cho doanh nghiệp

ESG không nên chỉ được nhìn nhận như một chi phí tuân thủ mà có thể trở thành động lực nâng cao năng suất và đầu tư xanh cho doanh nghiệp.

Sáng 14/8, Hội thảo chuyên đề 3 với chủ đề “Thúc đẩy năng suất xanh thông qua triển khai mô hình ESG trong tổ chức và doanh nghiệp” diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn Năng suất Chất lượng Quốc gia 2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan phối hợp tổ chức.

PGS. TS Nguyễn Hồng Quân, Giám đốc Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế Tuần hoàn (ICED), Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh

PGS. TS Nguyễn Hồng Quân, Giám đốc Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế Tuần hoàn (ICED), Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh

Trình bày tham luận tại hội thảo, PGS. TS Nguyễn Hồng Quân, Giám đốc Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế Tuần hoàn (ICED), Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh cho rằng, ESG không nên chỉ được nhìn nhận như một chi phí tuân thủ mà có thể trở thành động lực nâng cao năng suất và đầu tư xanh cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, quá trình triển khai ESG tại doanh nghiệp Việt Nam đang gặp một số rào cản đáng chú ý. Tài liệu dẫn số liệu của PwC Vietnam cho thấy, 32% hội đồng quản trị doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn không tham gia vào ESG, trong khi chỉ 13% thể hiện vai trò lãnh đạo chủ động, mang tính chiến lược.

Bên cạnh đó, khoảng cách về năng lực cũng là trở ngại khi 61% doanh nghiệp chưa cam kết thực hiện ESG cho rằng thiếu hụt kiến thức là rào cản chính. Mặt khác, dù 82% doanh nghiệp có thu thập dữ liệu ESG, nhưng chỉ khoảng một phần mười ứng dụng công cụ phân tích kinh doanh để chuyển dữ liệu thành các nhận định có giá trị chiến lược.

PGS. TS Nguyễn Hồng Quân cũng nhấn mạnh, kinh tế tuần hoàn là cơ chế vận hành giúp biến các nguyên tắc ESG theo IWA 48:2024 thành hành động và số liệu có thể đo lường. Việt Nam đã có khung chính sách với Quyết định số 222/QĐ-TTg và khung kỹ thuật toàn cầu IWA 48; bước tiếp theo là chuyển hóa các khung này thành hành động cụ thể tại doanh nghiệp.

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về triển khai ESG nhằm thúc đẩy năng suất xanh, bà Yulia Dobrolyubova, Chuyên gia APO, Trưởng bộ phận Phát triển bền vững doanh nghiệp và Biến đổi khí hậu khu vực Châu Á - Thái Bình Dương cho hay, yêu cầu đối với doanh nghiệp đang chuyển mạnh từ việc tuân thủ sang quản trị rủi ro, cơ hội và tạo giá trị. Các bên liên quan ngày càng đòi hỏi doanh nghiệp minh bạch hơn trong thực hiện và báo cáo ESG.

Theo bà Yulia Dobrolyubova, khoảng 96% trong số 250 doanh nghiệp lớn nhất thế giới xét theo doanh thu đã thực hiện báo cáo về phát triển bền vững; 93% nhà đầu tư vốn cổ phần tư nhân được khảo sát trên toàn cầu cho rằng tập trung vào ESG sẽ tạo ra những cơ hội đầu tư mạnh mẽ.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, các yêu cầu phát triển bền vững của EU đang làm gia tăng yêu cầu về dữ liệu khí hậu, chuỗi cung ứng, phát thải khí nhà kính, truy xuất nguồn gốc và tính bền vững của sản phẩm.

Đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) xuất khẩu sang EU, khuyến nghị được đưa ra là bắt đầu bằng việc đánh giá mức độ trưởng thành, đối chiếu hoạt động hiện tại với một khuôn khổ quốc tế được công nhận; tận dụng các chứng nhận sẵn có như ISO 9001, ISO 14001; ưu tiên những vấn đề ESG mà khách hàng và các bên liên quan quan tâm, đồng thời chủ động tính toán chi phí cho các hoạt động ESG trong kế hoạch đầu tư.

Từ thực tiễn triển khai tại doanh nghiệp, bà Đào Thị Thanh Ngân, Trưởng ban Xây dựng phát triển chiến lược, Công ty CP Nhựa Thiếu niên Tiền Phong nhấn mạnh, doanh nghiệp xác định chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là “giấy thông hành” để tăng năng suất mà không đánh đổi môi trường.

ESG (Environmental, Social, Governance) là một khung đánh giá, đo lường tính bền vững và trách nhiệm đối với môi trường, xã hội của doanh nghiệp. Đây được xem như yếu tố cốt lõi giúp doanh nghiệp duy trì sự phát triển trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu.

Quỳnh Nga

Có thể bạn quan tâm