Tin Khu Vực
Bánh không rõ nguồn gốc vẫn len lỏi thị trường
Tết Trung thu là thời điểm nhu cầu tiêu thụ bánh kẹo, đồ uống, đồ chơi trẻ em và đặc biệt là bánh Trung thu tăng mạnh. Cùng với sự phong phú về mẫu mã, hương vị, phân khúc giá và phương thức bán hàng, nguy cơ xuất hiện sản phẩm nhập lậu, không rõ nguồn gốc, vi phạm quy định về nhãn hàng hóa, chất lượng và an toàn thực phẩm cũng gia tăng.
Những vi phạm này tác động trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng. Khi sản phẩm không có hóa đơn, chứng từ hoặc thiếu thông tin về cơ sở sản xuất, thành phần, ngày sản xuất, thời hạn sử dụng và điều kiện bảo quản, người mua không có đủ căn cứ để đánh giá chất lượng, truy xuất nguồn gốc và xác định chủ thể chịu trách nhiệm nếu xảy ra sự cố.
Đáng chú ý, hoạt động mua bán bánh Trung thu hiện không chỉ diễn ra tại cửa hàng, siêu thị, chợ truyền thống hoặc các quầy bán hàng thời vụ mà còn phát triển mạnh trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và những nền tảng trực tuyến. Người tiêu dùng có thể đặt mua sản phẩm chỉ qua một hình ảnh quảng cáo hoặc vài dòng giới thiệu, trong khi khó kiểm chứng địa chỉ sản xuất, điều kiện bảo quản và tính chính xác của thông tin do người bán cung cấp.
Thực tế kiểm tra trong mùa Trung thu năm 2026 cho thấy, bánh không rõ nguồn gốc vẫn tìm cách lưu thông qua cả kênh truyền thống và môi trường trực tuyến. Ngày 13/8, Đội Quản lý thị trường số 5 (Hà Nội) phối hợp với Công an phường Bạch Mai kiểm tra hàng hóa đang được vận chuyển trên phố Hồng Mai, phường Bạch Mai, Hà Nội, phát hiện gần 800 chiếc bánh trung thu do nước ngoài sản xuất. Tại thời điểm kiểm tra, chủ hàng không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc và tính hợp pháp của hàng hóa. Theo thông tin ban đầu, số bánh này được mua về để kinh doanh qua mạng.
Mới đây nhất, ngày 4/9, Đội Quản lý thị trường số 22 (Hà Nội) kiểm tra Hộ kinh doanh siêu thị Thanh Thủy tại số 132 đường Hoàng Công Chất, phường Phú Diễn, thành phố Hà Nội. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện cơ sở đang kinh doanh 1.400 sản phẩm bánh ngọt không có căn cứ xác định nguồn gốc nơi sản xuất hoặc xuất xứ của hàng hóa. Tại địa chỉ số 37 phố Nguyên Xá, phường Tây Tựu, thành phố Hà Nội, Đội Quản lý thị trường số 22 cũng phát hiện 520 chiếc bánh nướng mang nhãn hiệu “MOON CAKE” do nước ngoài sản xuất nhưng không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.
Lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội phát hiện 520 chiếc bánh nướng mang nhãn hiệu “MOON CAKE” do nước ngoài sản xuất nhưng không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.
Không chỉ tại Hà Nội, vi phạm liên quan đến bánh trung thu cũng được phát hiện tại địa phương khác. Theo thông tin từ Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Đắk Lắk, trong tuần đầu ra quân kiểm tra an toàn thực phẩm dịp Tết Trung thu năm 2026, Đội Quản lý thị trường số 1 đã phát hiện 2 cơ sở đang bày bán các loại bánh trung thu không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
Những vụ việc trên cho thấy, nếu không được phát hiện, ngăn chặn kịp thời, các loại bánh Trung thu không rõ nguồn gốc, xuất xứ, thiếu thông tin bắt buộc trên nhãn hoặc do nước ngoài sản xuất nhưng không có hóa đơn, chứng từ chứng minh tính hợp pháp có thể được đưa trực tiếp đến người tiêu dùng. Việc kịp thời phát hiện, ngăn chặn những sản phẩm này không chỉ góp phần lập lại kỷ cương thị trường mà còn bảo vệ sức khỏe, quyền lựa chọn và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.
Minh bạch thông tin để bảo vệ người tiêu dùng
Điều 4, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, có hiệu lực từ ngày 1/7/2024, quy định người tiêu dùng có quyền Được cung cấp hóa đơn, chứng từ, tài liệu liên quan đến giao dịch; thông tin kịp thời, chính xác, đầy đủ về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, nội dung giao dịch, nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và về tổ chức, cá nhân kinh doanh.
Đồng thời, người tiêu dùng có quyền góp ý với tổ chức, cá nhân kinh doanh về giá, chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, phong cách phục vụ, phương thức giao dịch và nội dung liên quan đến giao dịch giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh; Yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh bồi thường thiệt hại khi sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ không phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, không bảo đảm an toàn, đo lường, số lượng, khối lượng, chất lượng, công dụng, giá, nội dung khác theo quy định của pháp luật hoặc không đúng với đăng ký, thông báo, công bố, niêm yết, quảng cáo, giới thiệu, giao kết, cam kết của tổ chức, cá nhân kinh doanh….
Trên cơ sở những quyền đã được pháp luật quy định, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến vấn đề truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm của đơn vị sản xuất, kinh doanh bánh trung thu. Chị Nguyễn Bảo Việt, trú tại phường Cầu Giấy, Hà Nội cho biết, khi lựa chọn bánh cho gia đình, chị thường kiểm tra kỹ tên cơ sở sản xuất, thành phần, ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản.
“Người mua không thể tự kiểm nghiệm chất lượng từng chiếc bánh nên những thông tin được công khai trên bao bì là căn cứ quan trọng để lựa chọn. Doanh nghiệp cần cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, đồng thời công khai địa chỉ và kênh tiếp nhận phản ánh để khách hàng có thể liên hệ khi sản phẩm phát sinh vấn đề”, chị Nguyễn Bảo Việt chia sẻ.
Từ yêu cầu chính đáng đó, việc doanh nghiệp chủ động tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm, nhãn hàng hóa và duy trì kênh tiếp nhận phản ánh không chỉ thể hiện trách nhiệm pháp lý mà còn là cơ sở xây dựng niềm tin với người tiêu dùng. Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Ngọc Quốc Thịnh, đại diện Công ty Cổ phần Thực phẩm Sức khỏe Baker Baking Food cho biết, mùa trung thu năm nay, công ty dự kiến sản xuất khoảng 1 triệu chiếc bánh, với 27 lao động thường xuyên tăng ca để bảo đảm tiến độ và đáp ứng nhu cầu thị trường.
Cơ sở sản xuất bánh trung thu của Công ty Cổ phần Thực phẩm Sức khỏe Baker Baking Food.
Theo ông Nguyễn Ngọc Quốc Thịnh, dù áp lực sản lượng trong mùa cao điểm tương đối lớn, doanh nghiệp xác định không vì chạy theo doanh thu, lợi nhuận mà xem nhẹ chất lượng sản phẩm và sự an toàn của người tiêu dùng. Những năm qua, trên cơ sở hướng dẫn, nhắc nhở của cơ quan chức năng, công ty thường xuyên rà soát, chấn chỉnh hoạt động sản xuất, kinh doanh; chú trọng thực hiện các quy định về an toàn thực phẩm, tem, nhãn hàng hóa và cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.
Đại diện doanh nghiệp cho rằng, minh bạch thông tin không chỉ là yêu cầu bắt buộc của pháp luật mà còn là cơ sở để người tiêu dùng nhận biết, lựa chọn sản phẩm phù hợp và bảo vệ quyền lợi của mình. Việc chấp hành nghiêm các quy định cũng góp phần củng cố niềm tin đối với thương hiệu, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc với những chủ thể kinh doanh hàng hóa trôi nổi, không rõ nguồn gốc.
Bên cạnh việc kiểm soát hoạt động sản xuất và hoàn thiện thông tin sản phẩm, Công ty Cổ phần Thực phẩm Sức khỏe Baker Baking Food duy trì các kênh tiếp nhận ý kiến của khách hàng và cơ quan quản lý. Những phản ánh, góp ý được doanh nghiệp coi là căn cứ để rà soát, khắc phục hạn chế, nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Kiều Đình Cảnh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội cho biết, thời gian qua, Chi cục đã chỉ đạo các đội quản lý thị trường chủ động nắm bắt tình hình, tăng cường kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm đối với các nhóm hàng phục vụ Tết Trung thu. Cùng với hoạt động kiểm tra độc lập, lực lượng quản lý thị trường thường xuyên phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, truy xuất nguồn gốc hàng hóa và xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm. Việc kiểm soát từ sớm, tập trung vào các cơ sở, địa bàn và mặt hàng có nguy cơ cao góp phần ngăn chặn sản phẩm không rõ nguồn gốc, không bảo đảm chất lượng lưu thông đến tay người tiêu dùng.
Bên cạnh sự vào cuộc của cơ quan chức năng, người tiêu dùng nên lựa chọn bánh Trung thu của những cơ sở, thương hiệu uy tín. Sản phẩm cần có bao bì nguyên vẹn, nhãn hàng hóa đầy đủ, thể hiện rõ tên, địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về sản phẩm; thành phần, ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản.
Ông Kiều Đình Cảnh khuyến cáo người tiêu dùng không nên mua bánh trôi nổi, không rõ nguồn gốc, xuất xứ; bánh có bao bì rách, bị biến dạng hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường. Người tiêu dùng cũng cần thận trọng với những sản phẩm được quảng cáo, chào bán trên mạng xã hội với giá quá rẻ nhưng không cung cấp đầy đủ thông tin về người bán, nơi sản xuất và nguồn gốc hàng hóa.