Lối thoát nào cho xung đột ở Dải Gaza, Israel có nên đơn phương ngừng bắn?

Đơn phương ngừng bắn ở Dải Gaza tạo cơ hội để Israel thay đổi tình thế với Iran và Hamas, cũng như xúc tiến bình thường hóa quan hệ với Saudi Arabia.
Chiến sự Israel-Hamas ngày 8/6/2024: Israel tiếp tục không kích Dải Gaza; Liên hợp quốc cho IDF vào “danh sách đen” Cận cảnh khoảnh khắc “nghẹt thở” đặc nhiệm Israel giải cứu con tin ở Dải Gaza Chiến sự Israel-Hamas ngày 12/6/2024: Đề xuất về lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza có nguy cơ đổ vỡ

Cho tới tháng 4, cuộc chiến giữa Iran-Israel vẫn diễn ra trong bóng tối. Iran đã quyết định đưa cuộc chiến ra ánh sáng khi công khai trực tiếp tấn công Israel từ lãnh thổ của mình. Một số nhà quan sát cho rằng, cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa của Iran vào Israel hôm 13/4 là hành động mang tính biểu tượng. Tuy nhiên, xét tới số lượng UAV và tên lửa được sử dụng cũng như lượng chất nổ chúng mang theo, có thể nói Iran rõ ràng muốn gây thiệt hại nghiêm trọng.

Hành động chưa từng có tiền lệ của Israel

Hệ thống phòng thủ của Israel gần như hoàn hảo, nhưng không tự mình đẩy lùi hoàn toàn cuộc tấn công của Iran. Giống như cuộc tấn công của Iran, sự can thiệp quân sự trực tiếp của Mỹ và một số nước đồng minh, bao gồm cả các quốc gia Arập, là điều chưa từng có tiền lệ. Bộ chỉ huy trung tâm Mỹ, với sự tham gia của Anh và Jordan, đã chặn đứng ít nhất một phần ba số UAV và tên lửa hành trình Iran nhắm vào Israel; Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) cũng chia sẻ thông tin tình báo giúp Israel tự vệ. Việc các bên sẵn lòng đảm nhận vai trò này là điều đáng chú ý, xét tới việc cuộc chiến giữa Israel và Hamas ở Dải Gaza không được dư luận Arập ủng hộ.

Năm ngày sau, khi đáp trả cuộc tấn công của Iran, Israel có cân nhắc lời kêu gọi kiềm chế của Mỹ nên chỉ bắn 3 tên lửa vào căn cứ radar dẫn đường cho khẩu đội tên lửa phòng thủ S-300 tại Isfahan, nơi có nhà máy chuyển đổi uranium của Iran. Đây là phản ứng rất hạn chế, được đưa ra nhằm tránh gây thương vong nhưng vẫn cho thấy Israel có thể xâm nhập hệ thống phòng thủ của Iran và tấn công bất cứ mục tiêu nào. Israel dường như nhận ra rằng cách tốt nhất để ứng phó với mối nguy hiểm mà Iran và các lực lượng ủy nhiệm đặt ra là hợp tác với một liên minh - việc này cũng chưa từng có tiền lệ.

Giờ đây, khi Israel phải đối mặt không chỉ với Iran mà còn với các lực lượng ủy nhiệm của nước này, cái giá phải trả khi tự mình đối phó với tất cả các mặt trận đang trở nên quá cao. Diễn biến này, cùng với việc các nước Arập thể hiện thái độ sẵn sàng cùng với Israel đối mặt với mối đe dọa mà Iran và các lực lượng ủy nhiệm đặt ra hồi tháng 4, cho thấy cơ hội thành lập liên minh khu vực theo đuổi một chiến lược chung để chống lại Iran và các lực lượng ủy nhiệm đã được mở ra.

Về chiến lược quốc phòng, Israel từ lâu đã cam kết tự lực chiến đấu. Tel Aviv chỉ yêu cầu Mỹ đảm bảo cung cấp nguồn lực tài chính. Tuy nhiên, có lẽ sự giúp đỡ mà Israel nhận được để bảo vệ mình trước các cuộc tấn công của Iran không chỉ đáng hoan nghênh mà còn cần thiết.

Sự hỗ trợ này đòi hỏi Israel cũng phải có nghĩa vụ. Khi tham gia bảo vệ Israel, các nước khác có quyền yêu cầu Israel phải tính đến lợi ích và các mối quan ngại của họ. Sau cuộc tấn công của Iran, Tổng thống Biden đã nói rõ với các nhà lãnh đạo Israel rằng họ không cần đáp trả vì việc họ tự vệ thành công đã là một thắng lợi lớn và là thất bại đối với Iran. Đối với Israel, việc không đáp trả đi ngược lại quan niệm căn bản của nước này về răn đe.

Quan niệm răn đe của Israel luôn là yếu tố định hình phản ứng của nước này trước các mối đe dọa trực tiếp, với một ngoại lệ đáng được nhắc đến trong bối cảnh hiện nay. Trong cuộc chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, vào đêm sau khi lực lượng Mỹ tấn công Iraq, Tổng thống Iraq Saddam Hussein đã ra lệnh tấn công Israel bằng tên lửa Scud. Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Moshe Arens và các sĩ quan cấp cao khác muốn đáp trả.

Tuy nhiên, khi đó Chính quyền Tổng thống Mỹ George H. W. Bush, đặc biệt là Ngoại trưởng Mỹ James Baker, đã thuyết phục Thủ tướng Israel Yitzhak Shamir không làm vậy. Ngoại trường Baker cam đoan với Thủ tướng Shamir rằng Israel có thể đưa cho Mỹ mục tiêu chính xác mà họ muốn tấn công và Mỹ sẽ tấn công những mục tiêu đó. Tuy vậy, ông cũng nhấn mạnh, cả thế giới chống lại Saddam và việc Israel đáp trả trực tiếp có nguy cơ phá vỡ liên minh chống Iraq.

Bài toán cho lệnh ngừng bắn đơn phương

Bản chất cách Israel phản ứng trước cuộc tấn công của Iran cho thấy Thủ tướng Netanyahu cũng sẵn sàng cân nhắc các mối quan ngại của Mỹ. Giờ đây, ông Netanyahu cũng chịu sức ép buộc phải “hàn gắn mâu thuẫn trong quan hệ” với Tổng thống Mỹ. Đó không phải mâu thuẫn về mục tiêu căn bản của cuộc chiến của Israel ở Dải Gaza - đảm bảo rằng Hamas không bao giờ có thể đe dọa Israel một lần nữa - mà là mâu thuẫn về cách tiếp cận của Israel đối với chiến dịch quân sự và viện trợ nhân đạo cho Dải Gaza.

Giống như hồi năm 1991, việc Israel kiềm chế phản ứng trước một cuộc tấn công từ bên ngoài không giúp họ thiết lập lại quan hệ với Mỹ. Trước khi Israel tấn công Rafah, quan hệ giữa ông Biden và ông Netanyahu có lẽ đã trở nên căng thẳng hơn. Tuy nhiên, một thỏa thuận bình thường hóa quan hệ giữa Israel và Saudi Arabia là thứ quan trọng nhất có thể làm thay đổi quỹ đạo của mối quan hệ này.

Tổng thống Biden hiểu rằng vì Saudi Arabia yêu cầu phải có một bước tiến chính trị đáng tin cậy trong vấn đề Palestine để hoàn tất thỏa thuận bình thường hóa, nên ông Netanyahu sẽ phải đối đầu với bộ phận những người ủng hộ chính trị kiên quyết nhất trong việc phản đối Nhà nước Palestine. Và các cuộc đàm phán không thể thực sự tiến triển nếu cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Dải Gaza không lắng dịu.

Lối thoát nào cho xung đột ở Dải Gaza, Israel có nên đơn phương ngừng bắn?
Thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza nếu đạt được sẽ là khoảng lặng hòa bình đầy quý giá để các bên liên quan có thể tính toán những bước đi tiếp theo để hạ nhiệt xung đột. Ảnh: Reuters

Một động thái như vậy chắc chắn sẽ gây khó khăn cho ông Netanyahu trên chính trường. Ông có thể lập luận, ngừng bắn tạm thời sẽ giúp Hamas thoát khỏi sức ép quân sự. Tuy nhiên, sau khi giảm đáng kể hiện diện quân sự ở Dải Gaza kể từ tháng 11/2023, Israel sẽ không gây sức ép quân sự đối với Hamas như khi thỏa thuận về con tin được đàm phán với sự hỗ trợ của bên trung gian cũng trong tháng 11 đó.

Việc Israel đe dọa tấn công Rafah làm tăng áp lực đối với nhà lãnh đạo Hamas ở Dải Gaza, Yahya Sinwar, nhưng chiến dịch Rafah từng được cho là không thể diễn ra cho tới khi ông Netanyahu thực hiện cam kết với ông Biden rằng sẽ không có bất kỳ cuộc đổ bộ nào diễn ra trước khi Israel sơ tán 1,4 triệu người Palestine bị mắc kẹt trong khu vực. Vì sơ tán không chỉ là đưa người đi mà còn là đảm bảo họ có một nơi đầy đủ chỗ ở, đồ ăn, thức uống và thuốc men.

Trước thực tế này, Israel đã được cho là nên làm một việc mà họ thực sự không muốn. Nếu họ không thể tiến vào Rafah, thì lệnh ngừng bắn có nghĩa là họ hầu như không phải từ bỏ điều gì nhưng lại được lợi rất nhiều.

Lệnh ngừng bắn kéo dài 4-6 tuần sẽ cho mang lại cho các tổ chức quốc tế cơ hội xoa dịu tình hình ở Dải Gaza và giải quyết mối lo toàn cầu về nạn đói. Họ có thể thiết lập các cơ chế tốt hơn để đảm bảo viện trợ nhân đạo không những đến được Dải Gaza mà còn đến được tay những người cần nhất.

Lệnh ngừng bắn sẽ khiến cả thế giới chú ý đến thái độ không khoan nhượng của Hamas và tình cảnh khó khăn của các con tin Israel. Động thái này cũng sẽ giúp thay đổi câu chuyện đáng ngờ về Israel trên toàn cầu và làm giảm sức ép buộc nước này phải chấm dứt chiến sự vô điều kiện.

Nói một cách đơn giản, lệnh ngừng bắn đơn phương của Israel trong 4-6 tuần sẽ tạo ra cơ hội chiến lược - đặc biệt là nếu nó tạo ra cơ hội bình thường hóa quan hệ với Saudi Arabia và biến sự liên kết ngầm trong khu vực xuất hiện sau cuộc tấn công của Iran vào Israel thành hiện thực rõ ràng hơn.

Thanh Bình
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Chiến sự Nga - Ukraine sáng 13/7: Nga rải bom nhiệt áp New York, Mỹ cự tuyệt Ukraine tấn công Nga

Chiến sự Nga - Ukraine sáng 13/7: Nga rải bom nhiệt áp New York, Mỹ cự tuyệt Ukraine tấn công Nga

Quân đội Nga đã sử dụng bom nhiệt áp hạng nặng TOS-1A tấn công dữ dội vào các vị trí của Quân đội Ukraine tại làng New York, tỉnh Donetsk.
Nhà báo Nga: NATO đang tiến vào châu Á

Nhà báo Nga: NATO đang tiến vào châu Á

Nhà báo người Nga Piotr Tsvetov cho rằng, việc NATO tập trung vào khu vực châu Á - Thái Bình Dương là một hiện tượng khá mới.
Hành trình ô tô Nhật Bản và Hàn Quốc ‘làm mưa làm gió’ tại thị trường châu Âu

Hành trình ô tô Nhật Bản và Hàn Quốc ‘làm mưa làm gió’ tại thị trường châu Âu

Năm 2023, thị phần ô tô Nhật Bản chiếm 13% trên thị trường EU và vẫn chỉ chiếm hơn một nửa doanh số bán xe có nguồn gốc từ châu Á.
Điểm tin nóng Thế giới ngày 12/7: Nga giành thêm đất ở Donetsk, Trung Quốc phản pháo tuyên bố của NATO

Điểm tin nóng Thế giới ngày 12/7: Nga giành thêm đất ở Donetsk, Trung Quốc phản pháo tuyên bố của NATO

Chiến thuật của Ukraine hiện nay ở mặt trận Kherson chủ yếu sử dụng các lực lượng đặc nhiệm và các phân đội nhỏ để thực hiện các hoạt động đột kích.
Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 12/7/2024: Kinzhal bắt

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 12/7/2024: Kinzhal bắt 'cá lớn' ở Ukraine; F-16 có thể cất cánh trên đường cao tốc

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 12/7/2024: Kinzhal bắt “cá lớn” ở Ukraine; F-16 có thể cất cánh trên đường cao tốc để tránh bị quân đội Nga phát hiện.

Tin cùng chuyên mục

Chiến sự Nga-Ukraine ngày 12/7/2024: Pháp vẫn có kế hoạch gửi quân đến Ukraine; Nga kiểm soát thêm đất ở Donetsk

Chiến sự Nga-Ukraine ngày 12/7/2024: Pháp vẫn có kế hoạch gửi quân đến Ukraine; Nga kiểm soát thêm đất ở Donetsk

Thông tin chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 12/7/2024: Pháp vẫn có kế hoạch gửi quân đến Ukraine; Nga kiểm soát thêm đất ở Donetsk.
Chiến sự Nga - Ukraine sáng ngày 12/7: Lính đánh thuê Anh bỏ mạng, Ukraine trút đòn thù vào hạ tầng Nga

Chiến sự Nga - Ukraine sáng ngày 12/7: Lính đánh thuê Anh bỏ mạng, Ukraine trút đòn thù vào hạ tầng Nga

Truyền thông Ukraine mới đây đưa tin, máy bay không người lái (UAV) của nước này đã tấn công vào hạ tầng trong bãi thử tên lửa nằm ở tỉnh Astrakhan, Nga.
Xe điện Trung Quốc ‘bủa vây’ thị trường EU: Nguy cơ một cuộc chiến thương mại mới leo thang

Xe điện Trung Quốc ‘bủa vây’ thị trường EU: Nguy cơ một cuộc chiến thương mại mới leo thang

Nguy cơ một cuộc chiến thương mại mới giữa EU và Trung Quốc leo thang khi EU quyết định tăng thuế lên tới gần 38% đối với các hãng xe điện của Trung Quốc.
Thị trưởng ở Pháp ký chỉ thị

Thị trưởng ở Pháp ký chỉ thị ''ra lệnh'' trời ngừng mưa

Thị trưởng Coulonces ở vùng Normandy đã ký chỉ thị yêu cầu trời không được mưa trong tháng 8 đến tháng 10 và yêu cầu các cha xứ tham gia vào nỗ lực này.
Lệnh trừng phạt từ Mỹ khiến Trung Quốc khó xuất khẩu ô tô sang Nga

Lệnh trừng phạt từ Mỹ khiến Trung Quốc khó xuất khẩu ô tô sang Nga

Do các ngân hàng lớn Trung Quốc lo ngại bị cắt nguồn cung USD bởi lệnh trừng phạt, quốc gia này đang gặp khó khăn trong việc xuất khẩu ô tô sang Nga.
Điểm tin nóng thế giới chiều ngày 11/7: NATO "bơm" F-16 cho Ukraine; ông Donald Trump “thách” Tổng thống Biden “tái đấu”

Điểm tin nóng thế giới chiều ngày 11/7: NATO "bơm" F-16 cho Ukraine; ông Donald Trump “thách” Tổng thống Biden “tái đấu”

NATO sẽ công bố một gói hỗ trợ lớn dành cho Ukraine, trong đó lô máy bay tiêm kích F-16 từ Đan Mạch và Hà Lan đang trên đường tới Ukraine.
Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 11/7/2024: F-16 đang trên đường tới Ukraine

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 11/7/2024: F-16 đang trên đường tới Ukraine

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 11/7/2024: F-16 đang trên đường tới Ukraine; Nga có thể kiểm soát Donetsk trong mùa Thu 2024 khi tình hình xung đột thay đổi.
Thực hư tin Mỹ triển khai vũ khí siêu thanh ở Đức?

Thực hư tin Mỹ triển khai vũ khí siêu thanh ở Đức?

Lầu Năm Góc cho biết, Mỹ sẽ bắt đầu triển khai các hệ thống tấn công tầm xa, bao gồm cả vũ khí siêu thanh ở Đức vào năm 2026.
Nga ngăn chặn Ukraine tập kích tàu sân bay, nêu điều kiện khởi động hòa đàm

Nga ngăn chặn Ukraine tập kích tàu sân bay, nêu điều kiện khởi động hòa đàm

Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) cho biết họ đã ngăn chặn thành công kế hoạch của tình báo Ukraine nhằm tấn công tàu sân bay Đô đốc Kuznetsov.
Chiến sự Nga-Ukraine ngày 11/7/2024: Ukraine gần như không đủ vũ khí để cân bằng sức mạnh với Nga

Chiến sự Nga-Ukraine ngày 11/7/2024: Ukraine gần như không đủ vũ khí để cân bằng sức mạnh với Nga

Thông tin chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 11/7/2024: Ukraine gần như không đủ vũ khí để cân bằng sức mạnh với Nga; Moscow dâng cao đội hình.
Chiến sự Nga - Ukraine sáng 11/7: Nga tốc chiến tốc thắng, quân Ukraine thua đậm, rút lui khỏi Kharkov

Chiến sự Nga - Ukraine sáng 11/7: Nga tốc chiến tốc thắng, quân Ukraine thua đậm, rút lui khỏi Kharkov

Kênh Military Summary cho biết, lực lượng Nga đã ào ạt vượt sông Volchya, trong khi phòng tuyến Pokrovsk (Avdiivka) của quân Ukraine đang sụp đổ dây chuyền.
Điểm tin nóng thế giới ngày 10/7: Nga quyết hạ hệ thống HIMARS; Ukraine tấn công nhà máy lọc dầu

Điểm tin nóng thế giới ngày 10/7: Nga quyết hạ hệ thống HIMARS; Ukraine tấn công nhà máy lọc dầu

Theo hãng thông tấn TASS, Bộ Quốc phòng Nga cho biết trong ngày 9/7 các lực lượng Nga phá hủy 4 hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS (Mỹ sản xuất).
Rộ tin Nga đang điều chỉnh tác chiến điện tử

Rộ tin Nga đang điều chỉnh tác chiến điện tử

Tác chiến điện tử của Nga đã gây rắc rối cho một số vũ khí do Mỹ sản xuất, nhưng cũng đang báo hiệu cho Washington cần chuẩn bị gì cho cuộc chiến tương lai.
Hé lộ lý do Anh suy giảm khả năng phòng thủ

Hé lộ lý do Anh suy giảm khả năng phòng thủ

Thứ trưởng Quốc phòng Anh Luke Pollard cho biết, khả năng phòng thủ của nước này đã suy giảm trong những năm gần đây.
Hezbollah nã rocket vào lãnh thổ Israel; Dải Gaza đối mặt với nạn đói

Hezbollah nã rocket vào lãnh thổ Israel; Dải Gaza đối mặt với nạn đói

Hezbollah nã rocket vào lãnh thổ Israel; Dải Gaza đối mặt với nạn đói khi đã có hàng chục dân thường tại dải đất thiệt mạng trong vài ngày qua do thiếu ăn.
Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 10/7/2024: Ukraine vỡ trận ở Volchansk; Kiev được tiếp thêm vũ khí

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 10/7/2024: Ukraine vỡ trận ở Volchansk; Kiev được tiếp thêm vũ khí

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 10/7/2024: Ukraine vỡ trận ở Volchansk; Kiev được tiếp thêm vũ khí khi Mỹ và phương Tây thống nhất quan điểm chung.
Bất chấp mâu thuẫn trong nội bộ NATO, Tổng thống Biden ra tuyên bố cứng rắn

Bất chấp mâu thuẫn trong nội bộ NATO, Tổng thống Biden ra tuyên bố cứng rắn

Tổng thống Mỹ Joe Biden vừa đưa ra tuyên bố cứng rắn về khả năng bảo vệ Ukraine của NATO, bất chấp tình trạng bất ổn chính trị của nhiều nước trong liên minh.
Ông Macron

Ông Macron ''nổi nóng'' vì sự can thiệp của quan chức Israel vào bầu cử Pháp

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron mới đây đã tỏ ra ''nổi nóng'' trước sự can thiệp của một quan chức Israel vào bầu cử Pháp.
Vì sao giá dầu thô đạt mức cao nhất trong hai tháng qua?

Vì sao giá dầu thô đạt mức cao nhất trong hai tháng qua?

Giá dầu thô tăng hơn 6% trong tháng 6, sau khi OPEC+ gia hạn cắt giảm sản lượng và do kỳ vọng nhu cầu nhiên liệu tăng cao vào mùa hè ở Mỹ.
Chiến sự Nga-Ukraine 10/7/2024: Ukraine không thể quay lại biên giới trước năm 2014; NATO triển khai sứ mệnh hỗ trợ Ukraine

Chiến sự Nga-Ukraine 10/7/2024: Ukraine không thể quay lại biên giới trước năm 2014; NATO triển khai sứ mệnh hỗ trợ Ukraine

Thông tin chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 10/7/2024: Ukraine không thể quay lại biên giới trước năm 2014; NATO triển khai sứ mệnh hỗ trợ Ukraine.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động