Tin Khu Vực
Kiểm soát môi trường từ quy hoạch đến sản xuất
Ngày 6/11, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức Diễn đàn “Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên”.
Các đại biểu tham dự Diễn đàn “Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết, chăn nuôi địa phương đang chuyển từ phương thức nhỏ lẻ sang trang trại tập trung, ứng dụng công nghệ cao và phát triển theo chuỗi giá trị. Đến cuối tháng 10/2026, tổng đàn vật nuôi chính của tỉnh ước đạt hơn 23,47 triệu con, trong đó gia cầm hơn 21,8 triệu con, lợn hơn 1,25 triệu con.
Tỉnh có 66 dự án chăn nuôi được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Trong đó, 30 dự án đã hoàn thành, hoạt động ổn định, sử dụng hơn 1.354 ha đất, với vốn đăng ký trên 4.034 tỷ đồng.
Cùng với mở rộng sản xuất, áp lực xử lý chất thải ngày càng lớn. Đắk Lắk định hướng phát triển chăn nuôi và chế biến thực phẩm thành động lực tăng trưởng, ưu tiên dự án công nghệ cao, an toàn sinh học, gắn chế biến sâu và chuỗi giá trị khép kín.
“Địa phương không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần. Phát triển chăn nuôi bắt buộc phải đi đôi với an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao sinh kế bền vững cho người dân”, ông Nguyễn Thiên Văn nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk phát biểu tại diễn đàn.
Theo ông Nguyễn Văn Minh, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đắk Lắk, sản lượng thịt hơi các loại của tỉnh tăng từ 292.079 tấn năm 2021 lên ước đạt 401.920 tấn năm 2026. Tuy nhiên, hệ thống vùng nguyên liệu, giết mổ và chế biến còn sơ khai, chưa đáp ứng yêu cầu hình thành chuỗi sản xuất đồng bộ.
Từ thực tế quản lý, địa phương kiến nghị có căn cứ kỹ thuật cụ thể để kiểm tra, giám sát môi trường chăn nuôi; đồng thời duy trì lực lượng thú y cơ sở nhằm bảo đảm tiêm phòng, kiểm soát giết mổ và xử lý dịch bệnh.
Ông Nguyễn Thành Yên, Phó trưởng phòng Chính sách - Pháp chế, Cục Môi trường cho biết, định hướng quản lý đang chuyển từ xử lý nước thải để xả ra môi trường sang tái sử dụng phục vụ sản xuất phù hợp. Việc sử dụng nước sau xử lý để tưới cây cần được hướng dẫn rõ, tránh tưới tràn lan gây ô nhiễm đất.
Đại diện Cục Môi trường đề xuất kiểm soát vị trí, mật độ, hạ tầng chăn nuôi; tăng giám sát sau cấp phép và thúc đẩy liên kết giữa trang trại, doanh nghiệp phân bón với vùng trồng trọt. Công nghệ xử lý cần kết hợp ép tách phân, xử lý mùi, ứng dụng vi sinh và giám sát môi trường bằng công cụ số.
TS. Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam lưu ý, phát triển bền vững phải hài hòa lợi ích con người, môi trường và động vật. Quy hoạch khu chăn nuôi tập trung cần đi kèm hạ tầng xử lý chất thải, kiểm soát sinh học, tránh làm gia tăng ô nhiễm và nguy cơ lây lan dịch bệnh.
Liên kết chuỗi, nâng giá trị sản phẩm xuất khẩu
Theo TS. Nguyễn Trọng Tuyển, đại diện Cục Chăn nuôi và Thú y, Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng có lợi thế về quỹ đất, khí hậu, nguồn nguyên liệu thức ăn và khả năng cách ly với đô thị đông dân.
Toàn cảnh trang trại chăn nuôi tập trung với hệ thống chuồng trại và khu xử lý chất thải.
Để khai thác lợi thế, ông Tuyển đề xuất quy hoạch vùng chăn nuôi gắn với an toàn dịch bệnh theo tiêu chuẩn của Tổ chức Thú y thế giới; phát triển chuỗi từ thức ăn, trang trại đến giết mổ, chế biến, bảo quản lạnh. Cùng với đó là cấp mã định danh cơ sở, số hóa dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Một hướng đi được nhiều đại biểu quan tâm là biến chất thải thành nguyên liệu sản xuất. Bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk cho biết, mỗi năm tỉnh phát sinh hơn 1 triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp và hơn 4 triệu tấn chất thải chăn nuôi. Trong khi đó, nhu cầu phân bón phục vụ sản xuất trên 2 triệu tấn/năm.
Đây là dư địa để đầu tư chế biến phụ phẩm, chất thải thành phân bón, giảm áp lực môi trường và gia tăng giá trị kinh tế. Theo bà Thủy, một số doanh nghiệp như Mavin, BAF đã tìm hiểu cơ hội đầu tư trong lĩnh vực này.
Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn gặp khó về chi phí, công nghệ và cách áp dụng hướng dẫn kỹ thuật. Đại diện BAF kiến nghị làm rõ việc sử dụng nước thải sau xử lý để tưới cây, đồng thời xem xét cơ chế chuyển giao chất thải đã thu gom, xử lý sơ bộ đạt yêu cầu cho đơn vị có khả năng tiếp nhận, tiếp tục tái chế thành phân hữu cơ.
Chuyên gia môi trường Nguyễn Ngọc Việt đề xuất hình thành doanh nghiệp, hợp tác xã chuyên cung cấp dịch vụ xử lý, tái chế chất thải và phụ phẩm. Các bên có thể phân công từng khâu trong chuỗi, xác định rõ sản lượng, tiến độ, trách nhiệm bằng hợp đồng, triển khai thí điểm.
Ông Võ Tiến Nam, Phó Giám đốc Agribank Chi nhánh Đắk Lắk cho biết, việc tiếp cận tín dụng của cơ sở chăn nuôi còn vướng tiêu chuẩn kỹ thuật, hồ sơ pháp lý và tài sản bảo đảm. Ông đề xuất hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã chuẩn hóa sản xuất, thú y, môi trường và thống nhất hướng dẫn chứng nhận tài sản trên đất.
Kết luận diễn đàn, ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị tích hợp quy hoạch chăn nuôi với sản xuất thức ăn, giết mổ, chế biến; thúc đẩy công nghệ xử lý chất thải, chuỗi an toàn sinh học, chuyển đổi số và tín dụng xanh. Bảo vệ môi trường cần trở thành lợi thế, chất thải trở thành tài nguyên cho kinh tế tuần hoàn, tạo nền tảng phát triển bền vững.
Ông Dương Vĩnh Quế, Giám đốc Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, Công ty Cổ phần Chăn nuôi Mavin cho biết, giai đoạn 2027-2030, doanh nghiệp dự kiến đầu tư khoảng 200 triệu USD, tập trung phát triển chuỗi chăn nuôi. Kế hoạch gồm nhà máy thức ăn, nhà máy ấp trứng, liên kết chăn nuôi gia công và nhà máy chế biến thịt phục vụ xuất khẩu. Doanh nghiệp đồng thời dự kiến đầu tư hệ thống xử lý chất thải, sản xuất phân bón hữu cơ, tạo việc làm cho khoảng 2.000 lao động trực tiếp.