Làm rõ cơ chế thẩm định, nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy

Tiếp tục nội dung Phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, sáng 4/9, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo tóm tắt Thẩm tra sơ bộ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (dự án Luật).

Đây là dự án Luật được Chính phủ đề xuất trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

Trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Luật, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, việc xây dựng dự án Luật nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng, chỉ đạo của Quốc hội, Chính phủ về đẩy mạnh phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, minh bạch, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Qua thực tiễn thi hành Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho thấy, một số quy định còn chưa phù hợp, cần được rà soát để sửa đổi, bổ sung. Chính vì vậy, việc xây dựng dự án Luật là cần thiết, qua đó đẩy mạnh phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm thời gian, chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm việc quản lý của Nhà nước đối với vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, quản lý về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, dự thảo Luật gồm 3 điều, không sửa đổi, bổ sung nội dung về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng mà chỉ sửa đổi, bổ sung một số nội dung về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hoá thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh quy định tại Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Rà soát mối quan hệ giữa tiền kiểm và hậu kiểm trong phòng cháy, chữa cháy

Trình bày Báo cáo tóm tắt Thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Thượng tướng Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nêu rõ, Thường trực Ủy ban nhất trí về sự cần thiết ban hành Luật với các lý do đã nêu trong Tờ trình của Chính phủ.

Nội dung dự thảo Luật phù hợp với các quy định của Hiến pháp năm 2013, cơ bản bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành; bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên. Hồ sơ dự án Luật đã được Chính phủ chuẩn bị đầy đủ, nghiêm túc, kỹ lưỡng, bảo đảm chất lượng và đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đủ điều kiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến.

Thường trực Uỷ ban cũng nhất trí với tên gọi của Luật và bố cục của dự thảo Luật như Chính phủ trình. Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung lần này không làm thay đổi phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của 2 luật hiện hành.

Ngoài ra, Thường trực Ủy ban đề nghị, về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, bổ sung các phương thức nộp văn bản đề nghị trang bị vũ khí quân dụng qua Cổng dịch vụ công quốc gia, Ứng dụng VNeID để đồng bộ với chính sách cải cách thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Thường trực Uỷ ban lưu ý, dự thảo Luật cần quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở, chủ hộ gia đình, chủ phương tiện giao thông trong việc chấp hành đúng nội dung thẩm định thiết kế ban đầu về phòng cháy chữa cháy và duy trì các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy đối với công trình, phương tiện đã được đưa vào sử dụng so với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đã áp dụng.

Đồng thời, bổ sung quy định rõ trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông và tiêu chuẩn năng lực của các đơn vị tư vấn nghiệm thu độc lập để tránh rủi ro phát sinh mất an toàn cháy, nổ.

Phát biểu tại Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đánh giá cao sự chuẩn bị công phu, nghiêm túc của Chính phủ, trực tiếp là Bộ Công an, đồng thời cơ bản tán thành những định hướng lớn của dự thảo Luật.

Góp ý về mối quan hệ giữa tiền kiểm và hậu kiểm trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại khoản 5, Điều 2 sửa đổi, Điều 18 theo hướng chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện tự tổ chức nghiệm thu, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị rà soát kỹ quy định này; đồng thời cho rằng, cơ chế hậu kiểm phải đủ rõ và đủ sức vận hành trong thực tế.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng Báo cáo thẩm tra đã nêu vấn đề này, yêu cầu cần quản lý theo mức độ rủi ro, phân loại công trình theo nguy cơ cháy nổ, và dùng dữ liệu để tập trung nguồn lực kiểm tra vào nơi có nguy cơ cao. Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục nghiên cứu theo hướng, nếu chỉ giảm thủ tục trước khi đưa công trình vào sử dụng mà chưa xác định rõ tiêu chí rủi ro, cơ chế kiểm tra và trách nhiệm của từng chủ thể, thì vấn đề cơ bản mới chỉ dời thời điểm kiểm tra chứ chưa thay đổi cách quản lý.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra tiếp tục rà soát lại khoản 2, khoản 5 Điều 2, làm rõ ít nhất 3 nội dung. Thứ nhất, là tiêu chí phân loại rủi ro để thực hiện hậu kiểm. Thứ hai, là trách nhiệm duy trì điều kiện an toàn trong suốt quá trình sử dụng và trách nhiệm pháp lý của từng chủ thể khi công trình đưa vào hoạt động mà không bảo đảm yêu cầu.

Làm rõ cơ chế thẩm định, nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy

Góp ý về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, bổ sung làm rõ cơ chế thẩm định, nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy theo hướng phân định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý chuyên ngành và trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, không vì mục tiêu đơn giản hóa thủ tục hành chính mà giảm nhẹ vai trò quản lý Nhà nước trong công tác phòng cháy chữa cháy.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho rằng, phòng cháy, chữa cháy có liên quan trực tiếp đến an toàn tính mạng, sức khỏe, tài sản người dân. Nếu không quản lý chặt chẽ sẽ dẫn đến cháy nổ, gây thiệt hại rất nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị tiếp tục rà soát, bảo đảm tính đồng bộ giữa pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và pháp luật về xây dựng, chất lượng sản phẩm, hàng hóa, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và các quy định pháp luật khác có liên quan, tránh chồng chéo, mâu thuẫn hoặc tạo những khoảng trống pháp lý trong tổ chức thực thi luật.

Đồng thời, rà soát toàn diện phạm vi sửa đổi luật để xác định các nội dung cần sửa đổi, bổ sung, bảo đảm không chỉ thực hiện mục tiêu đơn giản hóa thủ tục hành chính mà còn tập trung vào giải quyết những vấn đề bất cập thực tiễn đã và đang xảy ra.

Sau phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ khẩn trương chỉ đạo Bộ Công an phối hợp các cơ quan liên quan tiếp thu, chỉnh lý hoàn thiện hồ sơ dự án luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026; Giao Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại chủ trì, phối hợp với Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội tiến hành thẩm tra chính thức dự án luật, hoàn thiện Báo cáo thẩm tra để gửi các đại biểu Quốc hội.