Tin Khu Vực
Với địa hình đồi núi hiểm trở, lượng mưa lớn và mạng lưới sông suối dày đặc, Lai Châu luôn xác định bảo đảm an toàn đập, hồ chứa thủy điện là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, không chỉ nhằm duy trì nguồn điện ổn định mà còn bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân khu vực hạ du.
Chính vì vậy, trước mùa mưa năm 2026, Sở Công Thương tỉnh Lai Châu đã phối hợp với các ngành chức năng triển khai đợt kiểm tra toàn diện công tác đánh giá an toàn đập, hồ chứa tại các công trình thủy điện đang vận hành trên địa bàn. Đây được xem là bước rà soát quan trọng nhằm phát hiện sớm những nguy cơ tiềm ẩn, yêu cầu các chủ đầu tư khẩn trương khắc phục trước khi bước vào cao điểm mưa lũ.
Phần lớn các công trình thủy điện trên địa bàn tỉnh Lai Châu đều duy trì trạng thái vận hành ổn định.
Rà soát toàn diện, không để xảy ra bị động trước thiên tai
Không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra hồ sơ, đoàn kiểm tra còn trực tiếp khảo sát hiện trạng các công trình để đánh giá khách quan mức độ an toàn. Từ hệ thống đập, hồ chứa, cửa van, thiết bị vận hành đến công tác quan trắc, bảo trì, phương án phòng chống thiên tai, phương án ứng phó tình huống khẩn cấp… đều được xem xét kỹ lưỡng theo các quy định mới của Luật Điện lực và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Theo ông Vương Thế Mẫn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lai Châu: “Việc kiểm tra đồng thời cả hồ sơ và thực địa giúp cơ quan quản lý có góc nhìn toàn diện về công tác quản lý, vận hành của từng công trình, đồng thời nâng cao trách nhiệm của chủ sở hữu trong việc thực hiện đầy đủ các quy định về an toàn đập, hồ chứa”.
Bảo đảm an toàn đập, hồ chứa thủy điện là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, không chỉ nhằm duy trì nguồn điện ổn định mà còn bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân khu vực hạ du.
Theo kết quả kiểm tra thực tế, phần lớn các công trình thủy điện trên địa bàn đều duy trì trạng thái vận hành ổn định. Mặt đập, vai đập không xuất hiện hiện tượng nứt, lún hay biến dạng; hệ thống cửa van, cống lấy nước, thiết bị vận hành hoạt động bình thường; không phát hiện tình trạng lấn chiếm gây ảnh hưởng đến phạm vi bảo vệ công trình. Đây là tín hiệu tích cực, phản ánh sự chủ động của các doanh nghiệp trong việc đầu tư, bảo dưỡng và vận hành các hồ chứa trước mùa mưa bão.
Đối với hồ sơ quản lý, đa số chủ đầu tư đã hoàn thiện quy trình vận hành hồ chứa, phương án bảo vệ đập, phương án ứng phó thiên tai, phương án ứng phó tình huống khẩn cấp; thực hiện đầy đủ báo cáo hiện trạng an toàn đập, hồ chứa theo quy định.
Tuy nhiên, đoàn kiểm tra cũng chỉ rõ một số tồn tại cần sớm khắc phục. Tại một số công trình vẫn còn hiện tượng sạt lở nhẹ ở khu vực lòng hồ; một số mặt đập chưa được vệ sinh sạch sẽ sau thi công, còn để lại vật tư trên công trình. Bên cạnh đó, một số phương án ứng phó thiên tai chưa được cập nhật theo mô hình tổ chức mới của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Lai Châu.
Chủ động từ công tác quản lý đến sẵn sàng ứng phó thiên tai
Thực tế tại Nhà máy Thủy điện Nậm Na 3 có sông suất 84 MW, phóng viên Báo Công Thương ghi nhận, không chỉ đáp ứng các quy định của pháp luật về an toàn đập, công trình còn duy trì chế độ kiểm tra, quan trắc và bảo dưỡng thường xuyên, góp phần bảo đảm vận hành ổn định, an toàn cho cả nhà máy và khu vực hạ du.
Thủy điện Nậm Na 3 đặc biệt chú trọng công tác bảo trì, bảo dưỡng các thiết bị vận hành.
Giám đốc Nhà máy Thủy điện Nậm Na 3 Nguyễn Anh Tuấn cho biết: “Nằm trên lưu vực sông Nậm Na - khu vực thượng nguồn sông Đà, nơi có đặc điểm địa hình chia cắt mạnh và lượng mưa tập trung từ tháng 5 đến tháng 9 hằng năm, Nậm Na 3 luôn phải đối mặt với nhiều áp lực trong mùa mưa lũ. Chính vì vậy, công tác theo dõi diễn biến khí tượng thủy văn, lưu lượng nước về hồ, mực nước hồ chứa và khả năng vận hành xả lũ luôn được đơn vị đặt lên hàng đầu.
Mọi diễn biến của công trình đều được theo dõi thường xuyên để bảo đảm việc tích nước, phát điện và điều tiết dòng chảy diễn ra an toàn, đúng quy trình. Từ thân đập, nền đập, vai đập đến hệ thống cửa van, thiết bị cơ khí, thiết bị điện và điều khiển đều được kiểm tra định kỳ, kết hợp với hệ thống quan trắc nhằm phát hiện sớm mọi dấu hiệu bất thường. Qua theo dõi, các hạng mục công trình đều làm việc ổn định, không phát hiện hiện tượng nứt, lún, thấm vượt ngưỡng cho phép hay biến dạng ảnh hưởng đến an toàn vận hành”.
Song song với việc theo dõi kết cấu công trình, doanh nghiệp cũng đặc biệt chú trọng công tác bảo trì, bảo dưỡng các thiết bị vận hành. Hệ thống cửa van xả lũ, thiết bị thủy lực, nguồn điện chính, nguồn điện dự phòng đều được kiểm tra, vận hành thử theo định kỳ nhằm bảo đảm luôn trong trạng thái sẵn sàng khi có mưa lớn hoặc xuất hiện tình huống khẩn cấp. Các tổ máy phát điện được bảo dưỡng đúng kế hoạch, duy trì vận hành ổn định, góp phần bảo đảm nguồn cung điện an toàn, liên tục cho hệ thống điện quốc gia.
Đặc biệt, Thủy điện Nậm Na 3 còn xây dựng phương án ứng phó thiên tai theo phương châm chủ động. Nhà máy duy trì chế độ trực vận hành 24/24 giờ trong mùa mưa bão; thành lập lực lượng chỉ huy, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, thiết bị để sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh. Đồng thời, đơn vị thường xuyên rà soát các phương án phòng, chống lũ, phương án bảo đảm an toàn đập, phương án ứng phó tình huống khẩn cấp và phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền, cảnh báo người dân khu vực hạ du nâng cao ý thức phòng tránh thiên tai.
Có thể thấy, việc bảo đảm an toàn đập, hồ chứa không chỉ là yêu cầu kỹ thuật đối với từng doanh nghiệp mà còn là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Mỗi hồ chứa được vận hành an toàn sẽ góp phần bảo vệ cuộc sống của người dân vùng hạ du, bảo đảm hệ thống điện vận hành ổn định và giảm thiểu thiệt hại khi thiên tai xảy ra.