Kiểm soát chặt bữa ăn bán trú, tăng giám sát từ phụ huynh

Những phản ánh về bữa ăn bán trú tại một số trường học Hà Nội đặt ra yêu cầu minh bạch thông tin, để phụ huynh không chỉ biết con ăn gì mà còn có thể tham gia giám sát.

Bữa ăn an toàn phải được kiểm soát chặt chẽ

Những ngày đầu năm học 2026-2027, bữa ăn bán trú tại một số trường học tại Hà Nội liên tục nhận được sự quan tâm của phụ huynh.

Tại Trường Tiểu học Trung Giã, hình ảnh suất ăn ngày 7/9 gồm cơm, giá đỗ, thịt băm và thịt xiên khiến một số phụ huynh băn khoăn về chất lượng, định lượng và mức độ tương xứng với kinh phí 40.000 đồng/ngày. Sau phản ánh, nhà trường đã dừng hợp đồng với đơn vị cung cấp.

Suất ăn bán trú 40.000 đồng tại Trường Tiểu học Trung Giã.

Suất ăn bán trú 40.000 đồng tại Trường Tiểu học Trung Giã.

Trong khi đó, tại Trường Tiểu học Đức Giang, phân hiệu Thượng Thanh, vấn đề lại nằm ở khâu cung ứng. Hai ngày liên tiếp suất ăn bán trú bị đưa đến muộn, có ngày đến khoảng 13h30 mới cung cấp đủ suất ăn cho học sinh. Nhà trường sau đó thay nhà cung cấp và chuyển sang tổ chức nấu trực tiếp tại trường.

Những sự việc này cho thấy phía sau mỗi suất ăn là cả một quy trình, từ lựa chọn nguyên liệu, nhà cung cấp, tiếp nhận thực phẩm đến bảo quản, chế biến, chia suất và đưa bữa ăn tới học sinh.

Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia công nghệ thực phẩm, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, việc phụ huynh được biết thực đơn hằng ngày là cần thiết nhưng chưa đủ để bảo đảm hiệu quả giám sát bữa ăn học đường. Điều đáng quan tâm hơn là chất lượng thực phẩm khi đưa vào bếp, cách thức tiếp nhận, bảo quản, chế biến cũng như khẩu phần thực tế khi đến tay học sinh.

"An toàn của một suất ăn không được quyết định ở khâu cuối cùng mà hình thành trong cả quá trình. Vì vậy, việc kiểm soát cần bắt đầu ngay từ lựa chọn nguyên liệu, đơn vị cung ứng, khâu giao nhận và tiếp tục xuyên suốt quá trình sơ chế, chế biến, chia suất. Cùng với đó, trách nhiệm giữa nhà trường, đơn vị cung cấp thực phẩm, đơn vị tổ chức bữa ăn và các bộ phận giám sát cần được xác định cụ thể, tránh tình trạng chỉ truy trách nhiệm khi sự cố đã xảy ra.

Từ góc độ này, sự tham gia của phụ huynh cũng không nên dừng lại ở việc xem thực đơn hoặc phản ánh sau khi xuất hiện hình ảnh bất thường. Cơ chế giám sát cần tạo điều kiện để phụ huynh có thể đối chiếu giữa thông tin được công bố và bữa ăn thực tế, chẳng hạn về định lượng, nguồn nguyên liệu, đơn vị cung cấp hay việc thực hiện quy trình giao nhận thực phẩm", ông Thịnh nói.

Ở góc độ phụ huynh, nhu cầu này đang ngày càng rõ hơn. Bà Nguyễn Quỳnh Anh, phụ huynh có con học tại Trường Tiểu học Nam Từ Liêm cho biết: “Điều phụ huynh quan tâm nhất vẫn là chất lượng và mức độ an toàn của từng bữa ăn. Việc tăng khả năng giám sát từ nguyên liệu đầu vào đến quá trình chế biến sẽ giúp cha mẹ có thêm cơ sở để yên tâm về bữa ăn hằng ngày của con”.

Từ công khai đến minh bạch để kiểm chứng

Hiện nay, Hà Nội đang có thêm công cụ để thực hiện giám sát cũng như tăng cường sự minh bạch của bữa ăn bán trú học đường thông qua HanoiCheck trong quản lý dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường. Hệ thống này cho phép số hóa nhiều khâu như giao nhận nguyên liệu, kiểm thực, lưu mẫu, nhật ký vận hành bếp; đồng thời hỗ trợ công khai thực đơn, truy xuất nguồn gốc thực phẩm và tích hợp camera AI tại bếp ăn.

Điểm đáng chú ý là số hóa không chỉ giúp cơ quan quản lý và nhà trường thuận lợi hơn trong kiểm tra. Khi thông tin được chuẩn hóa trên một hệ thống, phụ huynh cũng có thể có thêm căn cứ để theo dõi và đối chiếu bữa ăn của con.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hà Nội, việc triển khai HanoiCheck hướng tới chuẩn hóa dữ liệu, số hóa quy trình quản lý bếp ăn bán trú, công khai thực đơn và nguồn gốc thực phẩm, qua đó tăng tính minh bạch trong chuỗi cung ứng.

Bếp ăn phục vụ công tác bán trú tại trường học Hà Nội.

Bếp ăn phục vụ công tác bán trú tại trường học Hà Nội.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó hiệu trưởng Trường THCS Đền Lừ (Hà Nội) cho biết: “Số hóa đang giúp việc quản lý bữa ăn chuyển từ những thông tin nằm riêng tại từng điểm trường sang dữ liệu có thể theo dõi và đối chiếu. Với một trường hiện hoạt động tại nhiều cơ sở, điều này giúp Ban Giám hiệu nắm được tình hình tổ chức bán trú mà không phải chờ tổng hợp thủ công từ từng nơi”.

Theo bà Mai, khi các khâu của hoạt động nuôi dưỡng để lại dữ liệu và có thể tra cứu lại, việc kiểm tra cũng trở nên chủ động hơn. Đây là tiền đề quan trọng để bữa ăn học đường được quản lý bằng thông tin có thể đối chiếu, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào báo cáo hoặc kiểm tra tại từng thời điểm.

Thực tế, nhiều phụ huynh cũng đồng tình những thông tin thiết yếu như thực đơn, định lượng, nguồn gốc nguyên liệu chính, đơn vị cung cấp, thời gian giao nhận và suất ăn thực tế cần được tổ chức theo cách dễ tiếp cận và có thể kiểm chứng.

Minh bạch bữa ăn bán trú không chỉ là công khai thực đơn, mà quan trọng hơn là giúp phụ huynh có đủ thông tin để theo dõi và đối chiếu. Khi mỗi khâu từ nguyên liệu đến suất ăn đều có thể kiểm chứng, việc giám sát sẽ chủ động hơn, thay vì chỉ bắt đầu sau khi bất cập xảy ra.

Hoàng Thanh

Có thể bạn quan tâm