Khơi dòng tài chính, đón sóng đầu tư trong kỷ nguyên mới

Yếu tố then chốt phát triển hạ tầng khu công nghiệp

Hội thảo “Khơi dòng tài chính bất động sản khu công nghiệp: Đón sóng đầu tư trong kỷ nguyên tăng trưởng mới” do Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) phối hợp với Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng tổ chức thu hút đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp trong và ngoài TP. Hải Phòng tham gia.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi về nguồn vốn chủ lực cho thị trường trong giai đoạn tới, vai trò của tín dụng ngân hàng và khả năng mở rộng các kênh vốn khác, cũng như những điểm nghẽn về chính sách tài chính, thị trường vốn và huy động vốn quốc tế.

Cùng với bài toán vốn, hội thảo cũng đặt vấn đề về liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, nhằm tăng khả năng lan tỏa công nghệ và nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam. 

Phát biểu tại hội thảo, TS. Lê Minh Nghĩa, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam cho biết: Hải Phòng có nhiều dự án khu công nghiệp đang đạt tiến độ giải phóng mặt bằng cao. Khu công nghiệp Nam Tràng Cát đạt khoảng 98%, Khu công nghiệp Tân Trào giai đoạn 1 khoảng 98% và Khu công nghiệp Kim Thành gần 99%. Tuy nhiên, việc giải phóng mặt bằng và bàn giao đất để thi công hạ tầng vẫn là hai khâu cần được nhìn nhận riêng. Một số dự án đã giải phóng phần lớn diện tích nhưng mặt bằng chưa liền vùng, liền thửa, chưa đủ điều kiện để triển khai hạ tầng đồng bộ.

Từ góc độ tài chính, việc chậm bàn giao mặt bằng kéo theo chi phí vốn tăng, ảnh hưởng tiến độ đầu tư và khả năng thu hút các nhà đầu tư thứ cấp. Việc tháo gỡ các điểm nghẽn này cần đi cùng với xây dựng cơ chế huy động vốn phù hợp cho khu công nghiệp, đặc biệt là các khu công nghiệp xanh, sinh thái. Bên cạnh tín dụng ngân hàng và vốn chủ sở hữu, thị trường vốn, quỹ đầu tư, vốn quốc tế và các nguồn tài chính xanh cần được khai thác hiệu quả hơn.

Cũng tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Bích Dung, Phó Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng cho rằng, nguồn vốn là một trong những yếu tố then chốt đối với phát triển hạ tầng khu công nghiệp. Các dự án thường có tổng mức đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài, trong khi nhu cầu vốn cho giải phóng mặt bằng, xây dựng hạ tầng kỹ thuật và công trình phụ trợ rất cao. Do đó, vấn đề không chỉ là huy động thêm vốn mà còn phải đưa vốn đến đúng dự án, đúng thời điểm và với chi phí hợp lý.

Khu công nghiệp thế hệ mới phải gắn với hệ sinh thái sản xuất

Từ thực tế, bất động sản khu công nghiệp Hải Phòng là một bức tranh có nhiều điểm sáng và cũng có những điểm cần tháo gỡ, do đó để thay đổi dòng vốn FDI đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách phát triển khu công nghiệp.

Theo TS. Phan Hữu Thắng, Chủ tịch Liên chi hội Tài chính khu công nghiệp Việt Nam, khu công nghiệp đang đứng trước một chu kỳ đầu tư mới khi dòng vốn FDI có xu hướng chuyển dịch sang các lĩnh vực như bán dẫn, điện tử, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số, công nghiệp chính xác, năng lượng sạch, công nghệ xanh và logistics. Khu công nghiệp không còn đơn thuần là nơi có đất sạch, nhà xưởng và hạ tầng kỹ thuật, mà cần trở thành một hệ sinh thái sản xuất, trong đó kết nối FDI với doanh nghiệp Việt Nam, công nghệ, logistics, năng lượng, nhân lực và tài chính.

Một trong những vấn đề được các chuyên gia lưu ý là cơ cấu vốn hiện nay vẫn phụ thuộc đáng kể vào tín dụng ngân hàng, trong khi đầu tư hạ tầng khu công nghiệp cần nguồn vốn lớn, thời gian đầu tư và thu hồi vốn dài. Việc đa dạng hóa nguồn vốn vì vậy trở thành yêu cầu quan trọng. Các kênh như trái phiếu, quỹ đầu tư, vốn quốc tế và tài chính xanh có thể bổ sung cho tín dụng ngân hàng và vốn chủ sở hữu, qua đó hình thành cấu trúc vốn phù hợp hơn với đặc thù của các dự án khu công nghiệp. Đây cũng là cơ sở để nâng cao khả năng liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu.

Tại hội thảo, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng cũng chia sẻ về tiến độ triển khai khu thương mại tự do Hải Phòng. Sau hơn một năm Quốc hội thông qua Nghị quyết 226/2025/QH15, TP. Hải Phòng đang tích cực triển khai các phần việc để sớm có những dự án đầu tiên đầu tư vào khu thương mại tự do.

Khu thương mại tự do Hải Phòng có quy mô 6.292 ha, được bố trí tại ba khu vực gồm khu kinh tế ven biển phía Nam, khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và đảo Cát Hải thuộc khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải. Trong đó, khu kinh tế ven biển phía Nam được định hướng phát triển các chức năng công nghiệp, công nghệ cao, ngân hàng, thương mại, dịch vụ và tài chính. Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải tập trung vào công nghiệp công nghệ cao và các ngành công nghiệp trọng điểm.