Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Động lực chính tạo bứt phá về năng suất, chất lượng

Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã và đang đóng góp thiết thực vào tăng trưởng kinh tế - xã hội nói chung và ngành Công Thương nói riêng.
Phối hợp thí điểm một số cơ chế, chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Công bố kết quả triển khai Bộ chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam năm 2024: Thúc đẩy ngành công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo

Chỉ số đổi mới sáng tạo của Việt Nam liên tục được cải thiện

Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là chủ trương lớn, nhất quán và xuyên suốt của Đảng ta, đặc biệt là trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước. Nhiều kỳ Đại hội Đảng đã xác định: Khoa học, công nghệ là động lực then chốt để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Động lực chính tạo bứt phá về năng suất, chất lượng
Tập trung hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng, đổi mới công nghệ, quản trị sản xuất

Cùng với đó, Đảng và Nhà nước đã ban hành các chủ trương, đường lối, chính sách, định hướng lớn để phát triển đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo. Chính phủ đã có nhiều giải pháp đầu tư nâng cao các chỉ số đổi mới sáng tạo như: Xây dựng hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia, tập hợp các chuyên gia, nhà khoa học; xây dựng chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo, đặc biệt trong doanh nghiệp; phát triển Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo quốc gia…

Hiện nay, tại Việt Nam, các điều kiện khung phục vụ phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia đã được hình thành như: Chính sách đảm bảo quyền sở hữu trí tuệ, đổi mới hoạt động khoa học và công nghệ, đơn giản hóa thủ tục hành chính, triển khai các quỹ hỗ trợ, phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tăng cường gắn kết giữa nghiên cứu khoa học với sản xuất kinh doanh…

Đồng thời, các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, tổ chức khoa học và công nghệ thực hiện cơ chế tự chủ, phát triển thị trường khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo… ngày càng được hoàn thiện. Các doanh nghiệp ngày càng nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của hoạt động đổi mới sáng tạo, đưa nội dung này trở thành trung tâm của các hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đặc biệt, từ năm 2017, Bộ chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (thường được gọi tắt là GII) do Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới công bố hằng năm đã được Chính phủ sử dụng như một công cụ quan trọng nhằm tham khảo, xây dựng, ban hành các chính sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo ở Việt Nam.

Cũng từ năm 2017 đến nay, chỉ số GII của Việt Nam liên tục được cải thiện (tăng từ vị trí 59 năm 2016 lên vị trí 46 năm 2023). Việt Nam luôn duy trì vị trí thứ 2 trong nhóm các quốc gia thu nhập trung bình thấp và là một trong 7 quốc gia thu nhập trung bình đạt được nhiều tiến bộ nhất về đổi mới sáng tạo trong thập kỷ qua (gồm Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, Việt Nam, Philippines, Indonesia và Cộng hòa Hồi giáo Iran).

Việt Nam cũng là một trong 3 quốc gia giữ kỷ lục có thành tích vượt trội so với mức độ phát triển trong 13 năm liên tiếp (gồm Ấn Độ, Cộng hòa Moldova và Việt Nam).

Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của Việt Nam ngày càng phát triển, tạo ra một thế hệ doanh nghiệp mới kinh doanh dựa trên tài sản trí tuệ và đủ năng lực tiếp cận thị trường toàn cầu. Trong những năm qua, bên cạnh các hoạt động hỗ trợ của khối tư nhân, Nhà nước đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo.

Theo thống kê từ Cục Phát triển thị trường và doanh nghiệp khoa học và công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), hiện Việt Nam có khoảng 3.800 startup, trong đó 11 startup được định giá trên 100 triệu USD và 3 startup được định giá trên 1 tỷ USD. Hiện đang có 208 quỹ đầu tư mạo hiểm hoạt động và đầu tư cho các startup tại Việt Nam, trong đó có gần 40 quỹ đầu tư nội địa...

Chỉ số xếp hạng của bảng xếp hạng các hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu StartupBlink năm 2023 cũng cho thấy HST của các thành phố ở Việt Nam như Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh có những bước cải thiện, tiếp tục tăng trưởng, đưa Việt Nam xếp hạng thứ 58 trên thế giới về chỉ số này.

Mặt khác, hoạt động nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng và đổi mới công nghệ được các bộ, ngành, địa phương quan tâm, thúc đẩy thông qua các đề án, chương trình, nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia. Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới, Việt Nam còn nhiều dư địa để thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tạo động lực thúc đẩy sự phát triển ngành Công Thương

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có ảnh hưởng ngày càng rõ nét đối với các nhiệm vụ, giải pháp thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, hoạt động khoa học công, nghệ và đổi mới sáng tạo ngành Công Thương đã có những bước điều chỉnh nhanh chóng trong định hướng cũng như cách thức tổ chức thực hiện.

Các nhiệm vụ đã tập trung vào hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng, đổi mới công nghệ, quản trị sản xuất, phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị để tạo ra sản phẩm, hàng hóa mang nhãn hiệu Việt Nam có giá trị gia tăng và tính cạnh tranh cao.

Thời gian qua, Bộ Công Thương đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều chương trình/Đề án khoa học công nghệ cấp quốc gia và các chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm cấp Bộ. Chẳng hạn như: Đề án phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, Chương trình phát triển một số ngành công nghiệp công nghệ cao thuộc Chương trình quốc gia phát triển công nghệ cao; Đề án Đổi mới và hiện đại hóa công nghệ trong ngành công nghiệp khai khoáng; Dự án “Nâng cao năng suất chất lượng sản phẩm, hàng hóa ngành công nghiệp” thuộc Chương trình nâng cao năng suất chất lượng, sản phẩm hàng hóa của doanh nghiệp Việt Nam...

Việc nghiên cứu, ứng dụng mạnh mẽ khoa học, kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất - kinh doanh đã tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tái cơ cấu ngành Công Thương theo hướng hiện đại, từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu. Kết quả hoạt động khoa học và công nghệ đã đóng góp quan trọng vào những thành tích ấn tượng của ngành Công Thương những năm qua.

Đó là, sản xuất công nghiệp duy trì mức tăng trưởng tích cực, cao hơn mức tăng trưởng chung của nền kinh tế; nền sản xuất công nghiệp đã đạt năng lực cạnh tranh toàn cầu ở mức khá cao; một số ngành có vị trí vững chắc trên thị trường thế giới như dệt may, da giày, điện tử, đồ gỗ...; tỷ trọng giá trị sản phẩm công nghệ cao và sản phẩm ứng dụng công nghệ cao liên tục tăng trong tổng giá trị sản xuất công nghiệp; xuất siêu vẫn lập kỷ lục và thương mại nội địa luôn giữ vững được đà tăng trưởng ổn định ở mức cao…

Trình độ công nghệ của các doanh nghiệp từng bước được nâng lên; một số ngành, lĩnh vực đang tiệm cận với trình độ công nghệ của khu vực và thế giới, như: Lĩnh vực thăm dò, khai thác và chế biến dầu khí, năng lượng - điện; không ít các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp đang tiên phong trong xu hướng ứng dụng công nghệ mới và thực hiện chuyển đổi số với hiệu quả hết sức tích cực, mang đến diện mạo, năng lực mới cho doanh nghiệp.

Đặc biệt, trong hành trình nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ, nhiều công trình nghiên cứu của ngành Công Thương đã đạt được những giải thưởng cao, có ý nghĩa to lớn trong phát triển kinh tế - xã hội cũng như tạo lập vị thế về khoa học của Việt Nam trong khu vực và quốc tế. Đơn cử, ngành Công Thương đã có 8 công trình/cụm công trình được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 6.

Đây là sự đánh giá, ghi nhận hết sức có ý nghĩa của Nhà nước đối với nỗ lực của ngành Công Thương trong việc triển khai công tác khoa học và công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng nhanh chóng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất - kinh doanh, từ đó nâng cao năng lực, lợi thế cạnh tranh, tạo động lực thúc đẩy sự phát triển bền vững.

Tại Quyết định số 2795/QĐ-BCT ngày 30/10/2023 của Bộ trưởng Bộ Công Thương về việc Ban hành Chiến lược khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển ngành Công Thương đến năm 2030 đã nêu rõ: khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo là nền tảng quan trọng và khâu đột phá trong chính sách công nghiệp và thương mại để đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh ngành Công Thương; tự chủ về công nghệ công nghiệp, đặc biệt là các công nghệ then chốt; góp phần đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Theo đó, mục tiêu đến năm 2030, nâng cao đóng góp của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào tăng trưởng chung của ngành, lĩnh vực công nghiệp và thương mại thông qua các hoạt động nghiên cứu phát triển, ứng dụng, chuyển giao, đổi mới, làm chủ và nội địa hóa công nghệ, thiết bị tiên tiến, hiện đại, nâng cao năng lực tổ chức, quản trị doanh nghiệp; góp phần xứng đáng vào việc thực hiện các mục tiêu chung của toàn ngành Công Thương đến năm 2030: tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng công nghiệp đạt bình quân trên 8,5%/năm; tốc độ tăng năng suất lao động công nghiệp đạt bình quân 7,5%/năm.

Đồng thời, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đóng vai trò quan trọng phục vụ phát triển công nghiệp, trọng tâm là các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp chế biến, chế tạo, góp phần dịch chuyển cơ cấu nội ngành lên các công đoạn sản xuất có giá trị gia tăng cao trong chuỗi giá trị sản xuất; thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp mới, công nghiệp công nghệ cao; đóng góp thiết thực vào việc thực hiện các mục tiêu đến năm 2030: tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo đạt khoảng 30% GDP và tỷ trọng giá trị sản phẩm công nghiệp công nghệ cao trong các ngành chế biến, chế tạo đạt trên 45%.

Việt Nam đang chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ dựa vào vốn và lao động sang mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây là mục tiêu dài hạn và để đạt mục tiêu này, cần sự vào cuộc, sự chung tay góp sức của các ban, bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và toàn xã hội trong ứng dụng và phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ngày 21/4 hàng năm được Liên hợp quốc chọn là Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới (The World Creativity and Innovation Day) nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của sáng tạo và đổi mới sáng tạo trong phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng xã hội bền vững và thúc đẩy sự phát triển mọi mặt của con người.

Quỳnh Nga
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Đổi mới sáng tạo

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

''Sức nóng'' từ taxi điện và câu chuyện trạm sạc

Số lượng trạm sạc không đủ để đáp ứng nhu cầu sử dụng xe điện của người dân, trong đó có taxi điện. Đây là bài toán khó cần các ban, ngành chung tay giải quyết.
Techlade - Trang tin điện tử dành cho những tín đồ công nghệ

Techlade - Trang tin điện tử dành cho những tín đồ công nghệ

Với đà phát triển hiện tại,Techlade.vn tiếp tục cung cấp cho người đọc những nội dung chất lượng đồng thời phát triển cộng đồng ngày càng gắn kết và mạnh mẽ hơn
“Mua 1 được 3, 4” - Cảm giác khi sở hữu VinFast VF 5 Plus

“Mua 1 được 3, 4” - Cảm giác khi sở hữu VinFast VF 5 Plus

Không phải là mẫu xe dày dặn về “tuổi đời” trên thị trường nhưng VinFast VF 5 Plus đang là số 1 trong phân khúc A, vượt xa các đối thủ xe xăng về doanh số.
Xu hướng sử dụng xe điện kinh doanh taxi tại Việt Nam

Xu hướng sử dụng xe điện kinh doanh taxi tại Việt Nam

Kinh doanh vận tải taxi công cộng bằng ô tô điện là mô hình mới, giúp giảm phát thải đối với các hãng taxi, từng bước thay thế xe chạy xăng.
Cục Đăng kiểm đề xuất không tước chứng chỉ hành nghề với đăng kiểm viên lĩnh án treo

Cục Đăng kiểm đề xuất không tước chứng chỉ hành nghề với đăng kiểm viên lĩnh án treo

Cục Đăng kiểm Việt Nam kiến nghị sửa đổi quy định theo hướng không thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên đối với các trường hợp bị toà án kết tội, cho hưởng án treo

Tin cùng chuyên mục

Mercedes-Benz triệu hồi hơn 4.300 xe tại thị trường Việt Nam

Mercedes-Benz triệu hồi hơn 4.300 xe tại thị trường Việt Nam

Chỉ trong chưa đầy 1 tháng, Mercedes-Benz công bố 3 chương trình triệu hồi do những lỗi: Cụm bơm nhiên liệu, hộp cầu chì, lỗi hộp số trên các dòng xe khác nhau.
4 giải pháp trọng tâm đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao công nghệ theo định hướng tái cơ cấu ngành Công Thương

4 giải pháp trọng tâm đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao công nghệ theo định hướng tái cơ cấu ngành Công Thương

Thời gian qua, công tác nghiên cứu ứng dụng sản xuất của Viện Công nghiệp thực phẩm tiếp tục được chú trọng phát triển với định hướng làm chủ một số công nghệ.
Sắp có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn thông tin mạng cho camera giám sát

Sắp có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn thông tin mạng cho camera giám sát

Bộ Thông tin và Truyền thông đang xây dựng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về yêu cầu an toàn thông tin mạng cơ bản cho thiết bị camera giám sát.
Số lượng ô tô nguyên chiếc các loại nhập khẩu giảm 27,1%

Số lượng ô tô nguyên chiếc các loại nhập khẩu giảm 27,1%

Trong tháng 4/2024, số lượng ô tô nguyên chiếc các loại đăng ký tờ khai hải quan nhập khẩu giảm 27,1% ( giảm 4.295 chiếc) so với lượng nhập của tháng trước.
“Cảng Xanh” đánh thức sức mạnh của hệ thống điện bờ

“Cảng Xanh” đánh thức sức mạnh của hệ thống điện bờ

Công nghệ iMSPO không chỉ giúp giảm thiểu tác động xấu đến môi trường mà còn giúp tiết kiệm chi phí vận hành và tăng tính linh hoạt cho ngành cảng biển.
Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh phát triển sản phẩm số

Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh phát triển sản phẩm số

Sau 46 năm xây dựng và phát triển, VPI đã triển khai nghiên cứu phát triển và cung cấp dịch vụ khoa học - kỹ thuật cho toàn bộ chuỗi công nghiệp dầu khí.
Lỗ ròng của Grab giảm mạnh do đâu?

Lỗ ròng của Grab giảm mạnh do đâu?

Grab vừa công bố kết quả kinh doanh quý I năm 2024 với doanh thu tăng trưởng mạnh mẽ và mức lỗ giảm đáng kể.
Lý do nào khiến tỷ lệ hoàn thành các chương trình triệu hồi xe tại Việt Nam đạt thấp?

Lý do nào khiến tỷ lệ hoàn thành các chương trình triệu hồi xe tại Việt Nam đạt thấp?

Tỷ lệ hoàn thành chương trình triệu hồi xe tại Việt Nam đạt thấp bởi doanh nghiệp không thể liên hệ với chủ sở hữu hoặc chủ sở hữu đã bán lại cho người khác.
Hỗ trợ chuyển giao công nghệ, xúc tiến thị trường lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ và làm đẹp

Hỗ trợ chuyển giao công nghệ, xúc tiến thị trường lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ và làm đẹp

Ngày 18/5/2024, tại Hà Nội, diễn ra chương trình VCIC Connect “Chuyển giao công nghệ, xúc tiến thị trường lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ và làm đẹp tại Việt Nam”.
Báo chí quốc tế: Cổ phiếu VinFast tăng mạnh sau kỷ lục nhận cọc VF 3 tại Việt Nam

Báo chí quốc tế: Cổ phiếu VinFast tăng mạnh sau kỷ lục nhận cọc VF 3 tại Việt Nam

Ngay sau khi VinFast công bố mở cọc mẫu VF 3 tại Việt Nam và nhận được số lượng đơn cọc kỷ lục, giá cổ phiếu VFS lập tức tăng mạnh.
Viện Công nghiệp Giấy và Xenluylô: Cải tiến công nghệ sản xuất giấy tissue

Viện Công nghiệp Giấy và Xenluylô: Cải tiến công nghệ sản xuất giấy tissue

Viện Công nghiệp Giấy và Xenluylô (Bộ Công Thương) đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu công nghệ sản xuất giấy tissue có sử dụng bột giấy không tẩy trắng”.
Nghiên cứu chọn tạo thành công giống dừa cho các tỉnh phía Nam

Nghiên cứu chọn tạo thành công giống dừa cho các tỉnh phía Nam

Được sự hỗ trợ của Bộ Công Thương, Viện Nghiên cứu Dầu và Cây có dầu đã thực hiện nhiệm vụ: Nghiên cứu chọn tạo giống dừa cho các tỉnh phía Nam.
Lưu giữ khoảnh khắc quý giá bên gia đình với gói cước mới từ MobiFone

Lưu giữ khoảnh khắc quý giá bên gia đình với gói cước mới từ MobiFone

Gác lại cuộc sống nhiều bộn bề lo toan, gia đình chính là nơi mọi người tìm về để được chữa lành, được yêu thương, cùng nhau tạo ra vô vàn khoảnh khắc trân quý.
Rạng Đông mới của thời đại AI tạo sinh

Rạng Đông mới của thời đại AI tạo sinh

Hơn 60 năm vững vàng trên con đường phát triển, thế hệ Rạng Đông ngày nay cảm nhận rất rõ thời khắc lịch sử, đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới.
Sau 66 giờ mở bán một hãng ô tô điện của Việt Nam đã có 27.649 đơn đặt cọc

Sau 66 giờ mở bán một hãng ô tô điện của Việt Nam đã có 27.649 đơn đặt cọc

Chỉ sau 66 giờ mở nhận đặt cọc sớm, đã có đến 27.649 đơn hàng không được hoàn huỷ hoặc chuyển nhượng đăng ký mua xe ô tô điện VF 3, đạt kỷ lục trên thị trường.
7 công trình được trao giải cuộc thi sáng kiến khoa học 2024

7 công trình được trao giải cuộc thi sáng kiến khoa học 2024

Chiều 16/5, diễn ra Lễ trao Giải Cuộc thi Sáng kiến Khoa học 2024. Đây là sự kiện thường niên do Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ đạo, Báo VnExpress tổ chức.
Tạo điều kiện thuận lợi để các nhà khoa học trẻ phát huy năng lực sáng tạo

Tạo điều kiện thuận lợi để các nhà khoa học trẻ phát huy năng lực sáng tạo

Chiều 16/5, tại Hà Nội, diễn ra Hội nghị các nhà khoa học trẻ 2024 với chủ đề: “Nhà khoa học trẻ và khởi nghiệp sáng tạo”.
Các nhà báo đã cho xã hội thấy nhiều góc nhìn về hoạt động khoa học và công nghệ

Các nhà báo đã cho xã hội thấy nhiều góc nhìn về hoạt động khoa học và công nghệ

Ngày 16/5/2024, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ trao Giải thưởng báo chí về khoa học và công nghệ năm 2023.
Cần chiến lược tổng thể liên kết giữa các trường đại học trong đổi mới sáng tạo

Cần chiến lược tổng thể liên kết giữa các trường đại học trong đổi mới sáng tạo

Theo các chuyên gia, để thúc đẩy phát triển bền vững nền giáo dục đổi mới sáng tạo, cần chiến lược tổng thể phối hợp chặt chẽ giữa trường đại học.
Sắp công bố Top 10 doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và kinh doanh hiệu quả ngành CNTT - VT

Sắp công bố Top 10 doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và kinh doanh hiệu quả ngành CNTT - VT

Top 10 doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và kinh doanh hiệu quả ngành công nghệ thông tin, viễn thông có sự góp mặt của FPT, Viettel, VNPT, Mobifone…
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động