Khí mê-tan: Tác nhân đẩy nhanh biến đổi khí hậu

Với khả năng giữ nhiệt vượt trội cùng cơ chế phân hủy nhanh trong khí quyển, khí mê-tan đang trở thành tác nhân hàng đầu gây gia tăng nhiệt độ toàn cầu.

Trong bức tranh biến đổi khí hậu toàn cầu, các-bon dioxide (CO₂) thường được nhắc đến như thủ phạm chính. Tuy nhiên, các nghiên cứu khí hậu gần đây lại chỉ ra rằng mê-tan (CH₄) mới là yếu tố khiến trái đất nóng lên với tốc độ nhanh hơn trong ngắn hạn.

Nhận diện đúng bản chất nguy hại của khí mê-tan giúp các quốc gia tái định hình chiến lược ứng phó biến đổi khí hậu.

Nhận diện đúng bản chất nguy hại của khí mê-tan giúp các quốc gia tái định hình chiến lược ứng phó biến đổi khí hậu.

Khác biệt lớn nhất giữa hai loại khí nhà kính này nằm ở khả năng hấp thụ nhiệt bức xạ. Cấu trúc liên kết hóa học của khí mê-tan có hiệu suất giữ nhiệt mạnh gấp 80 lần CO₂ tính trong chu kỳ 20 năm. Khi bốc hơi từ các bãi rác, ao hồ ngập nước hay hoạt động chăn nuôi, CH₄ tạo thành một "lớp chăn nhiệt" dày đặc ở tầng đối lưu, ngăn cản nhiệt lượng từ bề mặt trái đất thoát ra ngoài bầu khí quyển.

Mặt khác, khí mê-tan có thời gian tồn tại trong khí quyển tương đối ngắn chỉ khoảng 9 - 12 năm, nhưng trong khoảng thời gian này, khí mê-tan có thể làm tăng nhiệt nhiều hơn so với CO₂. Vì thế, sự gia tăng lượng phát thải CH₄ cũng khiến nhiệt độ toàn cầu tăng cao, nhưng ngược lại, việc cắt giảm khí mê-tan sẽ mang lại hiệu quả rõ rệt.

Khí mê-tan phát sinh từ cả nguồn tự nhiên lẫn hoạt động của con người. Tuy nhiên, việc kiểm soát khí mê-tan đang đi vào chiều sâu. Các sáng kiến như Cam kết giảm phát thải mê-tan toàn cầu (Global Methane Pledge), ra đời tại COP26, đặt mục tiêu cắt giảm ít nhất 30% lượng mê-tan toàn cầu vào năm 2030 đã có hơn 150 quốc gia tham gia.

Nhận diện đúng bản chất nguy hại của khí mê-tan giúp các quốc gia tái định hình chiến lược ứng phó biến đổi khí hậu. Cắt giảm CH₄ từ các ngành như giao thông, nông nghiệp và quản lý chất thải chính là giải pháp hữu hiệu để ngăn chặn đà tăng nhiệt, hướng tới mục tiêu giữ cho trái đất không vượt quá ngưỡng nóng lên 1,5 độ C.

Nga Dương

Có thể bạn quan tâm